KENYA (KAAB TV) – Maraykanka ayaa sheegay in Nidaamka Macluumaadka Maareynta Maaliyadeed ee Isku-dhafan ee Kenya (Ifmis) uu u nugul yahay wax-is-daba marin iyo jabsiga, taasoo horseedaysa in la waayo balaayiin shilin oo canshuur bixiyayaasha ah.
Xafiiska wakiilka ganacsiga ee Maraykanka (USTR) ayaa warbixin cusub oo uu soo saaray ku sheegay in Ifmis ay soo food saartay khataro badan oo ay iftiimiyeen shirkado Maraykan ah oo ganacsi la sameeya ama doonaya inay la ganacsadaan Kenya.
“Shirkadaha Maraykanku waxay muujiyeen walaaca ku saabsan Ifmis sababtoo ah isku xirnaanta ku filan iyo awoodda farsamada ee xafiisyada dawladda ee gobolka, naxariis darro ka timid saraakiisha dawladda ee gobolka, xiritaanka dhexe ee kontoroolka, iyo nuglaanta amniga ee ka dhigaya nidaamka mid u nugul wax-is-daba-marin iyo jabsiga,” ayay tiri Katherine Tai oo ah wakiilka ganacsiga ee Maraykanka. ee warbixinta.
Dib u eegis ay samaysay USTR waxa ay xustay in Kenya aanay qayb ka ahayn heshiiska WTO (Ururka Ganacsiga Adduunka) ee ku saabsan wax soo iibsiga dawladda ama goob-jooge ka ahayn guddiga WTO ee iibka dawladda.
Ifmis waxaa loo sameeyay si ay u bixiso habab xisaabeedka dhammaan dhaq-dhaqaaqyada maaliyadeed oo ay ku qoran tahay tafaasiisha qofka soo galay, wakhtiga, kombayutarka la isticmaalay iyo tallaabada lagu sameeyay dadaallada lagu joojinayo tallaalka.
Waa aaladda tignoolajiyada ee ay dawladu ku kormeerto dhaqaalaha qaranka, laga bilaabo qorshaynta ilaa miisaaniyada, iibka, bixinta, xisaabaadka iyo warbixinta.
Si kastaba ha ahaatee, waxa ay xuddun u ahayd sheegashada musuqmaasuqa ee qaar ka mid ah ururrada xatooyada ee ugu waaweyn iyo daah-furka wax-is-daba-marinta ee lagu dhuftey Kenya labadaba heer qaran iyo heer dawlad goboleedba sannadihii la soo dhaafay taasoo keentay su’aalo la xidhiidha waxtarkeeda dammaanadda isla xisaabtanka.
Sannadkii 2016-kii, saraakiil sare oo ka tirsan hay’ad hoos timaada Wasaaradda Caafimaadka ayaa isku dayay inay xadaan Ksh30 milyan iyagoo ku takri-falay Ifmis kiis ka qaaday daboolka xatooyo tifaftiran oo ay ku lug lahaayeen mas’uuliyiin ka tirsan dowladda iyo alaab-qeybiyeyaal qalloocan.
Isku daygii xatooyada ee bishii Maajo 2016 ayaa la ogaaday oo joogsaday daqiiqadihii ugu dambeeyay iyadoo xisaabiyeyaasha Aqalka Afya ay diyaarinayeen lacago ay ku eedeyeen in ay keeneen lix shirkadood.
Kiisku waxa uu muujiyay sida khayaanada oo la shaqaynaysa mas’uuliyiinta qallafsan ay u suurtagashay in ay balaayiin shilin ka qaataan khasnadaha dawladda iyaga oo isticmaalaya qandaraasyada alaab-qeybiyeyaasha.