ANKARA (KAAB TV) –Madaxda Itoobiya iyo Soomaaliya ayaa wadahadalo aan toos ahayn ku yeelanaya magaalada Ankara ee dalka Turkiga, iyadoo labada dhinac ay isku dayayaan inay soo afjaraan khilaafkii dublamaasiyadeed ee ka dhashay heshiiskii ay Itoobiya la gashay maamulka la baxay Somaliland, kaasoo u dhexeeyay labada dal tan iyo bilowgii sanadkan.
Ilo-wareedyo dublamaasiyadeed ayaa Geeska Afrika u sheegay in wufuud ka kala socotay labada dal aanay yeelan kulamo fool ka fool ah. Taas bedelkeeda, Turkigu wuxuu ciyaarayay doorka dhex dhexaadinta ee labada dal.
Wasiirka arrimaha dibadda Turkiga Hakan Fidan ayaa si gooni gooni ah ula kulmay dhiggiisa Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, iyo Taye Atske Selassie ee Itoobiya.
Sida laga soo xigtay sarkaal ku dhow wada-hadallada, oo codsaday inaan la aqoonsan sababo la xiriira xasaasiyadda ku xeeran, Fidan waxay la kulantay laba jeer Isniintii si ay u soo yareeyaan khilaafkooda.
Arrimaha ugu muhiimsan ee laga wada tashanayo ayaa loo malaynayaa inay ka mid yihiin halka uu ku dambayn doono heshiiskii is-afgaradka ahaa ee muranka dhaliyay, ama MOU, ee ay Itoobiya la saxeexatay Somaliland 1-dii January, iyo raadinta Itoobiya oo dhinaca badda ah.
Sida heshiiska qayb ka ah, Somaliland waxa ay Itoobiya ka kirayn doontaa dhul dhan 20 kiiloomitir (12 mayl) oo ah dhul xeebeedkeeda si ay uga samaysato saldhig ciidamada badda. Taas beddelkeeda, Itoobiya waxay aqoonsan doontaa madaxbannaanida Somaliland.
Soomaaliya waxay cambaareysay heshiiskii is-afgaradka ahaa ee ay la galeen gobolka ka goostay inay ku tilmaameen mid xadgudub ku ah madax-bannaanideeda iyo wadajirkeeda dhuleed.
Mas’uulkan oo u waramayay laanta afka Soomaaliga ee VOA-da ayaa xaqiijiyay in qodobada ku dheggan ay yihiin “Luqadda ka noqoshada MOU iyo luqadda habka loo galo badda”.
Kahor wadahadalka, Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan wuxuu la hadlay madaxda Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud iyo Itoobiya, Abiy Axmed, si ay ugu booriyaan dib u heshiisiin.
Wadahadalka uu la yeeshay Madaxweyne Maxamuud, Erdogan waxa uu ku soo qoray X, si rasmi ah Twitter-ka, in uu ka dhawaajiyay rajada uu ka filayo “natiijooyinka la taaban karo ee wareegga labaad ee wada xaajoodka.”
Isagoo khadka taleefoonka kula xiriiray Ra’iisul Wasaare Axmed, Erdogan wuxuu si maldahan u sheegay X inuu ku booriyay Itoobiya inay qaaddo tillaabooyin meesha ka saaraya welwelka Soomaaliya ee ku aaddan midnimadeeda, madaxbannaanideeda iyo wadajirkeeda dhuleed.
Axmed waxa uu X ku qoray muhiimadda ay leedahay in Itoobiya la siiyo marinka badda iyada oo loo marayo “hab la isku raacsan yahay”.
Dhanka kale, Maxamuud wuxuu sheegay X in Soomaaliya ay diyaar u tahay “in ay Itoobiya la yeelato iskaashi dhaqaale iyo horumarineed” balse wuxuu ku adkaystay “iskaashiga noocan oo kale ah waa in mar walba la ixtiraamaa madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya, loona hoggaansamo shuruucda iyo xeerarka caalamiga ah.
