Madaxweynaha Dowladda Jubaland, Axmed Maxamed Islaam (Madoobe), ayaa la filayaa inuu maalmaha soo socda safar ku tago magaalada Garoowe ee xarunta Puntland, halkaas oo uu kulan kula yeelan doono Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni.
Kulanka labada Madaxweyne ayaa la filayaa inuu diiradda saaro xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Soomaaliya, gaar ahaan khilaafka siyaasadeed ee kala dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamullada Jubaland iyo Puntland.
Axmed Madoobe iyo Siciid Deni ayaa bishii lasoo dhaafay kulamo kala duwan ku yeeshay dalka Isutagga Imaaraadka Carabta, iyagoo ka wada hadlay arrimaha siyaasadda Soomaaliya iyo mowqifyada ay ka qabaan hannaanka dowladda federaalka.
Labada Madaxweyne ayaa toddobaadkan dib ugu laabtay magaalooyinka Kismaayo iyo Garoowe, waxaana hadda la filayaa inay sii ambaqaadaan qorshayaashii ay kulamadoodii hore kaga soo shaqeeyeen.
Ajandayaasha ugu waaweyn ee labada Madaxweyne ayaa la sheegay inay ka mid tahay diyaarinta gogol siyaasadeed oo lagu qabanayo magaalada Garoowe.
Kulankaas ayaa la qorsheynayaa in loogu yeero saamilayda siyaasadeed ee Soomaaliyeed, oo ay ku jiraan madaxda maamullada, siyaasiyiinta mucaaradka iyo xubno kale oo door ku leh siyaasadda dalka.
Ujeeddada gogosha ayaa lagu sheegay inay tahay in laga wada hadlo xaaladda guud ee dalka, khilaafaadka siyaasadeed ee taagan iyo sidii loo heli lahaa hannaan wada-hadal oo lagu xallin karo kala aragti duwanaanshaha jira.
Haddii qorshahan hirgalo, Garoowe waxay noqon kartaa goob ay siyaasiyiinta Soomaaliyeed ku yeeshaan wadahadallo ku saabsan mustaqbalka siyaasadeed ee dalka.
Puntland iyo Jubaland ayaa muddooyinkii dambe si weyn uga soo horjeeday qaar ka mid ah tallaabooyinka siyaasadeed ee Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Labada maamul ayaa tabashooyin ka qaba hannaanka wax looga beddelayo dastuurka, habka loo wajahayo doorashooyinka iyo awood-qaybsiga siyaasadeed ee dalka.
Dhankooda, dowladda federaalka ayaa ku doodaysa in isbeddellada dastuuriga ah iyo kuwa siyaasadeed ay qeyb ka yihiin dadaallada lagu dhisayo hay’adaha dowladnimada Soomaaliya.
Kala aragti duwanaanshahan ayaa sababay in xiriirka dowladda dhexe iyo qaar ka mid ah maamullada uu xumaado, iyadoo dhinacyadu ay weli isku raadinayaan hannaan lagu xalliyo khilaafaadka.
Gogosha la qorsheynayo ayaa la filayaa inay noqoto fursad ay Puntland iyo Jubaland ku mideeyaan mowqifyadooda siyaasadeed, isla markaana ay taageero uga raadiyaan dhinacyada kale ee siyaasadda Soomaaliya.
Labada maamul waxay doonayaan in la helo wada-hadal loo dhan yahay oo lagu xalliyo khilaafaadka u dhexeeya dowladda federaalka iyo dhinacyada mucaaradka ah.
Waxaa sidoo kale la filayaa in kulamadaasi lagu soo bandhigo aragtiyo ku saabsan hannaanka doorashooyinka, xiriirka dowladda dhexe iyo maamullada, iyo sida looga hortagi karo in khilaafaadka siyaasadeed ay saameeyaan amniga iyo xasilloonida dalka.
Si kastaba, weli lama shaacin taariikh rasmi ah oo lagu qabanayo gogosha siyaasadeed ama liiska dadka lagu casuumi doono.
Kulanka la filayo inuu Garoowe ka dhaco ayaa imaanaya xilli ay sii xoogeysanayaan doodaha ku saabsan jihada siyaasadeed ee Soomaaliya iyo hannaanka doorashooyinka dalka.
Khilaafka u dhexeeya dowladda federaalka iyo siyaasiyiinta mucaaradka ah ayaa weli ah caqabad weyn oo hortaagan in la helo is-afgarad siyaasadeed.
Dhinacyada kala aragtida duwan ayaa wajahaya cadaadis ah inay helaan xal siyaasadeed oo ka hortaga in muranka dastuurka, doorashooyinka iyo awood-qaybsigu uu abuuro xaalad siyaasadeed oo sii cakiran.
Haddii gogosha Garoowe ay ku guuleysato inay isu keento dhinacyada kala duwan, waxaa suuragal ah inay noqoto tallaabo muhiim ah oo lagu bilaabayo wada-hadal cusub.