Xiisadda siyaasadeed iyo amni ee ka taagan gobolka Hiiraan ayaa yeelatay weji cusub, kaddib markii hadallo kulul ay isweydaarsadeen Jeneraal Cali Jayte Cismaan iyo Taliyaha Hay’adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka, Cabdullaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe.
Labada mas’uul ayaa hadalladooda ku muujiyay kala aragti duwanaanshaha ka jira xaaladda siyaasadeed iyo amni ee dalka, iyadoo dooddu ay kusoo beegantay xilli walaac laga muujinayo xaaladda deegaanno ka tirsan Galgaduud iyo Shabeellaha Dhexe oo ay Al-Shabaab dib ugu soo laabatay, sida lagu sheegay xogta aad soo gudbisay.
Xiisaddan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan sababta mas’uuliyiinta iyo siyaasiyiinta Soomaaliyeed ay hadalladooda ugu mashquulayaan is-eedeyn iyo magac-bixin, xilli ay jiraan caqabado amni oo u baahan wada-shaqeyn iyo qorshe mideysan.
Xiisadda Hiiraan ma aha mid ku kooban hadallada labada mas’uul. Waxaa saldhig u ah khilaaf siyaasadeed oo la xiriira hoggaanka HirShabelle, matalaadda gobolka Hiiraan, awood-qaybsiga iyo tabashooyin ay qabaan siyaasiyiin iyo qayb ka mid ah bulshada deegaanka.
Dhanka kale, dowladda federaalka ayaa 10-kii Nofeembar wafdi u dirtay Beledweyne, kaas oo uu hoggaaminayay Wasiirka Batroolka iyo Macdanta Daahir Shire Maxamed, waxaana ka mid ahaa Cali Jayte. Ujeeddada safarka ayaa lagu sheegay ka-qaybgalka dadaallada lagu qaboojinayo xiisadda iyo raadinta xal ku saabsan tabashooyinka bulshada Hiiraan.
Cali Jayte iyo Sanbaloolshe: Hadallo kulul oo sii hurinaya khilaafka
Cali Jayte Cismaan ayaa 16-kii Nofeembar hadal uu warbaahinta ka sheegay ku tilmaamay Sanbaloolshe “mas laba carable ah oo Ugaaska ku duuduuban”, Hadalkaas ayaa muujinaya sida uu u sii kululaanayo khilaafka siyaasadeed ee labada dhinac.
Dhanka kale, Sanbaloolshe ayaa qoraallo uu baahiyay ku muujiyay mowqifkiisa ku aaddan siyaasiyiinta iyo mas’uuliyiinta ka soo horjeeda aragtidiisa. Sida xogta la baahiyay tilmaamayso, waxaa hadallada labada dhinac ku soo badanaya naanaysyo iyo erayo siyaasadeed oo sii kala fogeyn kara dadka isku haya arrimaha Hiiraan.
Waxaa xusid mudan in Cali Jayte 16-kii Nofeembar dowladda federaalku siisay darajada Sarreeye Guuto, xilli xiisadda gobolka ay sii xoogeysanaysay.
Galcad, Aadan Yabaal iyo Masjidka Cali Gaduud: Deegaanno weli walaac amni laga qabo
Sida ay muujinayso warbixinta Hay’adda Midowga Yurub u qaabilsan Magangelyada (EUAA) ee Juun 2026, Al-Shabaab waxay gacanta ku haysay qaybo ka mid ah degmada Aadan Yabaal iyo deegaanno kale oo ka tirsan Shabeellaha Dhexe. Warbixintu waxay sidoo kale xustay in Masjidka Cali Gaduud uu ka mid ahaa deegaannadii ay kooxda gacanta ku haysay xogtii la xiriirtay Janaayo 2026.
Xaaladda Galcad iyo deegaannada kale waxay u baahan tahay xog cusub oo rasmi ah si loo xaqiijiyo cidda hadda maamusha iyo isbeddellada ka dhacay goobahaas. Sidaas darteed, lama habboona in dhammaan deegaannadaas lagu sheego inay isku mar dib u dhaceen iyadoo aan la helin xaqiijin gaar ah.
Arrinta muhiimka ahi waxay tahay in deegaannada ay Al-Shabaab ku leedahay joogitaan ama saameyn ay weli yihiin caqabad amni oo u baahan qorshe hawlgal, iskaashi ciidan iyo maamul dowladeed oo joogto ah.
Khilaafka siyaasadeed ma saameyn karaa dagaalka Al-Shabaab?
Marka siyaasiyiinta iyo mas’uuliyiinta saamaynta ku leh gobolka ay ku mashquulaan is-eedeyn iyo muran shakhsiyeed, waxaa soo baxaya walaac ku saabsan sida loo ilaalinayo wadajirka dadaallada amni.
Hiiraan wuxuu ka mid ahaa gobolladii ay Macawiisleydu door muuqda ku lahaayeen dagaalladii ka dhanka ahaa Al-Shabaab. Sidaas darteed, khilaaf kasta oo dhaawaca xiriirka bulshada, hoggaanka dhaqanka iyo ciidamada deegaanka wuxuu abuuri karaa caqabado dheeraad ah.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in aan la isku khaldin khilaafka siyaasadeed iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab. Labada arrimood waxay u baahan yihiin hannaan kala duwan, balse waxay wadaagaan baahida loo qabo hoggaan mideysan iyo qorshe cad.
Xasan Sheekh iyo Cali Guudlaawe oo wajahaya su’aalo ku saabsan xaaladda Hiiraan
Xasan Sheekh Maxamuud iyo Madaxweynaha HirShabelle Cali Guudlaawe waxaa horyaalla su’aalo ku saabsan sida loo xallinayo tabashooyinka ka jira Hiiraan iyo sidii loo heli lahaa heshiis siyaasadeed oo ay dhinacyada kala duwan qayb ka yihiin.
Cali Guudlaawe ayaa 15-kii Nofeembar Cabdullaahi Barre Cilmi u magacaabay guddoomiyaha cusub ee gobolka Hiiraan, isagoo beddelay Muuse Salaad Wehliye oo xilka iska casilay kaddib kala aragti duwanaansho kala dhex gashay madaxda HirShabelle.
Magacaabistaasi waxay qayb ka tahay tallaabooyinka maamulka HirShabelle ku doonayo inuu ku maareeyo xaaladda gobolka, hase yeeshee waxaa weli taagan su’aasha ah in tallaabooyinka maamul ay ku filnaan karaan xalinta tabashooyinka siyaasadeed ee muddada soo jiray.

