HELSINKI (KAAB TV) -Finland ayaa joojisay kaalmadii horumarineed ee ay siin jirtay Soomaaliya ilaa dowladda Soomaaliya ay ogolaato in ay aqbasho dad badan oo la tarxiilayo, sida uu sheegay wasiirka horumarinta Finland Ville Tavio.
Tavio waxa uu sheegay in gargaarka uu dib u bilaaban doono ka dib “horumar la taaban karo” oo laga gaaray dib u celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed.
Finland waxay joojisay barnaamijkeeda dalka Soomaaliya Noofambar 2024, iyadoo joojisay mashaariic horumarineed oo cusub balse u oggolaatay in la dhammaystiro hindisayaasha socda.
Hakintu ma saamaynayso gargaarka bini’aadantinimo, deeqaha la siiyo NGO-yada, ama taageerada qaybta gaarka ah. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Finland ayaa qorsheyneysay inay Soomaaliya u qoondeyso lacag u dhaxeysa 8 ilaa 9 milyan oo Yuuro sanadkii, balse lama shaacin xirmo kale oo ka duwan.
Tavio ayaa soo jeediyay in ugu yaraan 100 qof oo Soomaali ah ay tahay in Soomaaliya ay aqbasho ka hor inta aan dib loo soo celin kaalmada horumarineed, inkastoo uu ka gaabsaday in uu faahfaahin dheeraad ah ka bixiyo tiradaas gaarka ah oo uu u soo marinayo kaaliyihiisa.
Arrintan ayaa weli ah mid xasaasi ah oo siyaasadeed Soomaaliya, halkaasoo mas’uuliyiintu ay farta ku fiiqayaan walaacyo amni iyo iska caabin ah in dib loogu celiyo muwaadiniinta dambiyada lagu xukumo dibadda.
Dib u celinta Soomaaliya ayaa inta badan hakad ku jirtay ku dhawaad seddex sano oo ka bilaabaneysa sanadka 2021-ka waxaana ay dib u bilaabatay dhamaadkii sanadkii hore. Sannadkii 2025-kii, mas’uuliyiinta Finland waxay dib u soo celiyeen 11 qof oo Soomaali ah, kuwaas oo saddex ka mid ah ay ahaayeen kuwa iskood ah.
Booliska qaranka Finland ayaa ku qiyaasay in 100 ilaa 200 oo muwaadiniin Soomaali ah ay weli sugayaan masaafurinta.
Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Finland, Mari Rantanen, ayaa booqatay Muqdisho bishii Janaayo si ay madaxda Soomaaliya ugala hadasho qabanqaabada dib u celinta, waxaana la sheegay in wadashaqeyntu ay socoto.
Si loo taageero dadaalladaas, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Finland waxay qorsheyneysaa in ay bilowdo mashruuc waqti gaaban ah oo ku kacaya dhowr boqol oo kun oo Yuuro si loo xoojiyo howlaha hay’adda socdaalka ee Soomaaliya.
Talaabada Finland ay qaaday ayaa ku soo aadeysa iyadoo ay jiraan go’aano adag oo laga qabo tahriibayaasha Soomaalida ee ku nool Yurub, iyadoo dalal ay ka mid yihiin Jarmalka iyo Sweden ay sare u qaadeen tarxiilidda muwaadiniinta Soomaaliyeed ee lagu helo dambiyada waaweyn.
Wadamada kale ee Yurub ayaa sidoo kale adkeynaya kontaroolada xuduudaha, iyadoo Ireland iyo Faransiiska ay kor u qaadeen tillaabooyin ka dhan ah socdaalka aan joogtada ahayn.