MUQDISHO(KAAB TV)-Soomaaliya ayaa bishii la soo dhaafay waxaa ka dhacay qalalaase xooggan oo ay ka dhasheen xasillooni darro siyaasadeed iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan oo kordhay. Muddadaas, Mashruuca Xogta Goobta & Dhacdada Hubaysan (ACLED) ayaa sheegay in ka badan 205 dhacdo oo rabshado siyaasadeed ah, taasoo keentay ugu yaraan 539 dhimasho ah. Deegaannada ugu badan ee ay dhibaatada ka dhacday ayaa ah gobollada Shabeellaha Hoose iyo Mudug, halkaasoo Al-shabaab ay kordhiyeen weerarrada ay ku beegsanayaan ciidamada ammaanka.
Iyadoo Soomaaliya ay la daalaa dhacayso caqabadahan amni, ayaa sidoo kale dalka waxaa soo food saaray qalalaase siyaasadeed oo xooggan, taas oo ay ugu wacan tahay dadaallada lagu doonayo in wax looga beddelo dastuurka KMG ah, kaasoo soo jiray tan iyo 2012. Wareeggii ugu dambeeyay ee wax ka beddelka, oo ay ansixiyeen Baarlamaanku 30-kii March, ayaa la doonayaa in sare loo qaado. awoodaha madaxtinimo, waxay meesha ka saaraysaa jagada ra’iisal wasaaraha oo ay ku door bidayso madaxweyne ku xigeen, lagana guuro nidaamka codaynta dadban ee ku salaysan qabiilka oo loo gudbo doorasho guud. Wax-ka-beddelladan ayaa sidoo kale soo jeedinaya in muddo xileedka madaxweynaha iyo baarlamaanka laga dhigo afar sano lagana dhigo shan sano, iyadoo awoodaha qaar ee dhaqan ahaan Baarlamaanku leeyahay loo beddelo madaxtooyada.
Wax ka bedelka dastuurka ayaa dhaliyay mucaaradad xoogan gaar ahaan maamulka Puntland oo si kumeel gaar ah ugu dhawaaqay inay ka go’een Soomaaliya 31-kii March. cabashooyin la mid ah. Puntland waxa ay sheegtay in ay aqoonsan doonto dowladda federaalka iyo dastuurka haddii ay ku ansixiyaan afti guud oo dalka oo dhan ah.
Xaaladdu way sii cakirtay markii Puntland 3-dii April ay wada-hadal ganacsi la gashay Itoobiya iyadoo aan la xiriirin dowladda federaalka Soomaaliya. Talaabadan ayaa dhalisay fashil diblomaasiyadeed oo ay ka mid tahay safiirkii Itoobiya ee Muqdisho laga eryay.
Dhanka amniga, Al-Shabaab ayaa ka faa’ideysanaya jahwareerka siyaasadeed si ay u xoojiyaan weeraradooda, gaar ahaan deegaanada maamulka Hirshabeelle. Waxaa xusid mudan duqayn uu Maraykanku taageerayey 2-dii April, kaas oo lala beegsaday shir heerkiisu sareeyo oo al-Shabaab ay ku lahaayeen gobolka Shabeellaha Hoose, kaas oo sababay dhimashada in ka badan 20 maleeshiyaad ah iyo dhaawacyo dhowr ah oo soo gaaray horjoogayaasha kooxda. In kasta oo ay jiraan ficillo go’aan qaadasho leh, haddana xawliga dadaallada ee ay dowladdu hormuudka ka tahay ayaa ah mid aan sinnayn, oo ay ugu wacan tahay kala qaybsanaan kooxeedyo gudaha ah, taas oo u oggolaanaysa al-Shabaab in ay dib ugu soo ceshato deegaannada istiraatiijiga ah.
Dowladda Federaalka ayaa isku dayday in ay la xiriirto dhammaan dadka ay khuseyso siyaasadda si ay wax uga qabato qalalaasaha oo ay kala hadlaan wax ka bedelka muranka dhaliyay. Si kastaba ha ahaatee, maamulka Puntland ayaa qaadacay shir la qorsheeyay inuu dhaco 16-ka bishan April, waxayna taasi bedelkeeda door bideen inay abaabulaan shir looga tashanayo aayaha federaalka Soomaaliya. Dowladda federaalka ayaa ugu dambeyntii dib u dhigtay shirkii NCC.