Koonfur Afrika (KAAB TV) –Madaxweynaha Koonfur Afrika Cyril Ramaphosa, ayaa ku sheegay warsidaha todobaadlaha ah ee qaranka Isniintii, ku baaqay tallaabo midaysan iyo dib u habeyn lagu sameeyo hay’adaha dowladda ee dagaalka socda ee ka dhanka ah musuqmaasuqa ee ka jira qaybaha guud iyo kuwa gaarka loo leeyahay.
Arrintan ayaa ka dambeysay ka dib markii guddiga qaran ee la-talinta musuqmaasuqa ee NACAC uu madaxweynaha ku wareejiyay warbixintii ugu dambeysay ee muddo xileedka saddexda sano ah.
Ramaphosa wuxuu sheegay in shaqada NACAC ay caddaynayso in la dagaalanka musuqmaasuqa uu yahay “mid adag, dhinacyo badan leh oo soo jiitamayo.”
“Dagaalkani wuxuu u baahan yahay in la baabi’iyo nidaamyada is-xilqaan ee soo taxnaa sannado badan. Waxay u baahan tahay xoojinta awoodda dawladeed si ay u maareyso kiisaska adag iyo xiritaanka daldaloolada sharciyeed ee suurtageliyay in musuqmaasuqa uu kobco,” ayuu yiri madaxweynaha. “Waxaan u baahannahay inaan si siman wax uga qabanno musuqmaasuqa dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay. Canshuur lunsiga, wax-is-daba-marinta suuqa, qandaraasyada sicir-bararka, iyo qandaraasyada qandaraasyada ee ganacsiyadu waxay si weyn u dhaawacaan dhaqaalaheenna, haddana inta badan waxaan heleynaa taxadar ka yar musuqmaasuqa ka jira hay’adaha dawladda.”
Sida laga soo xigtay Ramaphosa, NACAC waxay ku talisay warbixinteeda in la sameeyo “urur joogto ah, madax-bannaan, oo dhamaystiran oo la-dagaallanka musuqmaasuqa.” “Golaha waxa uu soo jeedinayaa in hay’addan loo yaqaanno Xafiiska Wanaagga iyo La-dagaalanka Musuq-maasuqa, xilka loo igmadayna ay noqoto ka-hortagga, baarista, iyo ka-hortagga musuq-maasuqa habaysan.
“Warbixinta NACAC waxay sidoo kale soo jeedinaysaa talooyinka ku saabsan xoojinta iyo isku-dubbaridka hay’adaha fulinta sharciga, la xoojiyey hababka isuduwidda ee hay’adaha kala duwan ee fulinta sharciga, isticmaalka Sirdoonka Artificial si looga hortago musuqmaasuqa, iyo samaynta qaab-dhismeedka xogta la-dagaallanka musuqmaasuqa,” ayuu raaciyay.
Madaxweynaha ayaa ballan qaaday in talooyinka ay soo jeedinayaan ay dib u eegis ku sameyn doonaan hay’adaha dowladda ee ay khuseyso si loo horgeeyo, loogana doodo Golaha Wasiirada.
Waxa uu sidoo kale hoosta ka xariiqay in loo baahan yahay in dib-u-habeyn lagu sameeyo hay’adaha dowladda si wax looga qabto khaladaadka ku jira hab-dhaqannada iyo nidaamka suurtageliyay in musuq-maasuqu si weyn u kobco.
“Musuqmaasuqu aad ayuu uga badan yahay natiijada ujeeddada dembiilaha ee shakhsiyaad yar, ha ahaadeen saraakiisha dawladda, wakiillada dadweynaha ee la soo doortay, ama ganacsatada. Waxay noqon kartaa mid ku dhex milma hay’adaha dawliga ah ama ganacsiyada ganacsiga waxayna ka muuqan kartaa habdhaqanka iyo dhaqanka ururrada,” ayuu yidhi Ramaphosa. “Guusha dadaalkeena waxay ku xiran tahay awoodda aan u leenahay inaan ka hortagno musuqmaasuqa marka hore ee ka jira hay’adaha dawladda, ganacsiga ganacsiga, ama qaybaha bulshada rayidka ah.”
“Taasi waa sababta aan ugu baahanahay inaan dhisno hay’ado hufan, isla xisaabtan, iyo anshaxeed – mid guud iyo mid gaar ah – kuwaas oo musuqmaasuqu aanu awoodin inuu xidido. Dhammaanteen waxaan u baahanahay inaan ka wada shaqeyno si loo dhiso bulsho ku sifoobay masuuliyad iyo daacadnimo,” ayuu raaciyay.