Nairobi (KAAB TV) – Madaxweyne Paul Kagame ayaa sheegay in ciidamada shisheeye aysan Rwanda ka jeedin doonin hiigsiga ay ku dooneyso in ay ku gaarto nabad iyo horumar waara.
Isagoo waqti ka qaadanaya jadwalkiisa ololaha doorashada 15-ka Luulyo si uu ula hadlo qaranka isagoo u dabaaldegaya sannad-guuradii 30-aad ee ka soo wareegtay xorriyadda, Madaxweyne Kagame wuxuu yiri inkasta oo rabshadihii hore ay jireen, “Rwandanku maanta way ka wanaagsan yihiin oo ka xoog badan yihiin weligeen.”
“Waxaan u mahadcelineynaa kuwa xoreeyay Rwanda, waxaanan xasuusannaa kuwa naftooda bixiyay,” ayuu u sheegay dad gaaraya 45,000 oo isugu soo baxay garoonka Amahoro Stadium.
Malaha waxba uma sheegin sheekada Rwanda ee 30kii sano ee la soo dhaafay sida garoonka Amahoro. Xasuuqii 1994 kii ee lagu xasuuqay Tutsi-ga, kumanaan qof ayaa magan galyo u doontay. Garoonkan ayaa noqday mid bartilmaameed u ah ciidamada xasuuqa geystay, kuwaasi oo meelo sare ka duqeeyay.
Tutsiga ku sugnaa garoonka ayaa waxaa badbaadiyay oo kaliya Askarta Ciidanka Waddaniga Rwanda oo markii ay ka war heleen xaaladda u soo daadgureeyay iyaga oo u soo daad gureeyay magaalada Byumba.
Hadda, 30 sano ka dib, sida Rwanda, garoonku wuu ka kacay dambaska. Hawsha dib u cusboonaysiinta ee uu wado qandaraaslaha Turkiga ah ee Summa, oo soo bilowday 2022, waa dhammaatay, taas oo ka dhigaysa garoonkii hore u burbursanaa ee xarun isboorti oo ultramodern ah.
Garoonkan ayaa 1-dii Luulyo waxaa furay Madaxweyne Kagame iyo Xiriirka Kubadda Cagta Afrika Patrice Motsepe oo xaflad si qurux badan u dhacday.
Garoonku hadda waxa uu qaadaa 45,000 oo kursi, halka uu markii hore ahaa 25,000 kursi.
Madaxweyne Kagame oo sii laba jibaaray aflagaadayaasha dibadda, oo laf dhabar u noqday khudbadihiisii u dambeeyay, ayaa sheegay in dadaallada ay wadaan shisheeyaha aan fahamsanayn reer Rwanda, iskuna dayaan in ay burburiyaan waxa la dhisay, aysan waxba soo kordhin doonin.
“Qaar iyaga ka mid ah xitaa waxay isku dayaan inay kharibaan waxa aan dhisayno…. Kaliya waa erayo ku jira internetka, ama hadallo ka soo baxay xafiisyo sare oo kala duwan, oo aan haba yaraatee wax awood ah nagu lahayn,” ayuu yidhi.
“Xoreynta dadka laguma soo rogi karo. Waxaa lagu furayaa doorasho xor ah, oo muwaadin kastaa uu qalbiga ka sameeyo.
Isagoo tixraacaya booska Rwanda ee jawiga juqraafiga iyo amniga gobolka, Mr Kagame wuxuu yiri: “Rwanda waxay raadineysaa nabad, nafteena iyo qof kasta oo gobolkayaga ku nool. Waan ognahay qiimaha ay nabada leedahay… laga yaabee in ka sii badan. Meeshii ay jirto baahi loo qabo waxqabad bini’aadantinimo, Rwanda ma maqnaan doonto. Laakiin jawaabta kaliya ee dhibaato kasta oo bini’aadantinimo ayaa ah in la saxo sababta asalka u ah dhibaatada siyaasadeed.”
Waddamada deriska la ah Rwanda, Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Kongo, USA, iyo Qaramada Midoobay ayaa ku eedeeyay waddanka inuu taageerayo fallaagada M23 ee u heellan inay xukunka ka tuuraan Kinshasa, taasoo Rwanda ay weligeed diidi jirtay.
Dadka reer Rwanda waxa ay u dareeri doonaan goobaha cod bixinta 15-ka July, doorashada la filayo in Madaxweyne Kagame uu si weyn ugu guuleysto, si uu u sii wado guulihiisa ku aaddan in ka badan 90 boqolkiiba codadka.
Ilaa laba milyan oo reer Rwanda ah, oo dhashay 30-kii sano ee la soo dhaafay, ayaa markii ugu horreysay codayn doona, waxayna ku faraxsan yihiin inay ka qaybqaataan waajibaadkan muwaadinimo.
Kagame, oo inta badan lagu eedeeyo inuu caburinayo mucaaradka, iyo inuu hoos u dhigay xorriyadda hadalka, ayaa u sheegay Rwandans dhashay 30-kii sano ee la soo dhaafay: “Dalkan idinkaa leh inaad ilaalisaan, difaacdaan, oo aad barwaaqo samaysaan. Waxaa mudan in lagu celceliyo in xornimada dhabta ahi ay bilaabato oo keliya marka ay xabbaddu ka aamusto. Marxaladaas waxaan bilownay 30 sano ka hor, waxaanan ku xisaabtameynaa, jiilka xoreynta ah, inaad noo sii fogaataan. Halganka Rwanda maanta waxa uu leeyahay baaxad weyn oo aan ahayn in la noolaado oo keliya. Waxay ku saabsan tahay in si wanaagsan loo noolaado, oo guul la gaaro.”