Xildhibaan Cabdullaahi Maxamed Cali (Sanbaloolshe), oo horay u soo noqday agaasimaha Hay’adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA), ayaa dib ugu laabtay gobolka Hiiraan, xilli ay halkaasi ka taagan tahay xiisad siyaasadeed iyo mid amni oo la xiriirta maamulka Hirshabeelle.
Soo laabashadiisa ayaa ku soo beegmaysa iyadoo magaalada Beledweyne ay ka jiraan khilaafaad ku saabsan maamulka gobolka, magacaabista guddoomiyaha cusub iyo tabashooyin ay qabaan qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo bulshada deegaanka.
Wararka qaar ayaa sheegaya in Sanbaloolshe uu gobolka ku tegay isaga oo wata ciidamo iyo gaadiid dagaal. Arrintan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan ujeeddada safarkiisa iyo tallaabooyinka uu qaadi doono maalmaha soo socda.
Khilaafka ka taagan gobolka Hiiraan ayaa muddooyinkii dambe xoogaystay, gaar ahaan arrimaha la xiriira awood-qaybsiga iyo matalaadda gobolka ee maamulka Hirshabeelle.
Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo odayaasha dhaqanka ayaa ku doodaya in Hiiraan uusan helin matalaad ku filan, isla markaana loo baahan yahay in dib loo eego hannaanka maamulka iyo awoodaha gobolka.
Madaxweynaha Hirshabeelle, Cali Cabdullaahi Xuseen (Cali Guudlaawe), ayaa xilka ka qaaday guddoomiyihii gobolka Hiiraan Maxamed Xuseen Maxamed (Maxamed Carab), isaga oo xilka u magacaabay Muuse Salaad Weheliye.
Go’aankaas ayaa muran ka dhex abuuray siyaasiyiinta gobolka, iyadoo qaybo ka mid ah bulshada iyo mas’uuliyiinta deegaanka ay muujiyeen diidmo ku aaddan magacaabista cusub.
Sanbaloolshe ayaa ka mid ah siyaasiyiinta sida weyn uga hadlay xaaladda Hiiraan iyo khilaafka maamulka Hirshabeelle.
Wuxuu hore u muujiyay taageero uu u hayo tabashooyinka siyaasadeed ee dadka deegaanka, isaga oo ka hadlay baahida loo qabo in la helo xal wax ka qabta cabashooyinka ka jira gobolka.
Dib ugu laabashadiisa Hiiraan ayaa sare u qaadday su’aalaha ku saabsan doorka uu ka qaadan doono xaaladda hadda taagan, gaar ahaan xiriirka siyaasiyiinta deegaanka iyo maamulka Hirshabeelle.
Waxaa la sugayaa inuu kulamo la yeesho odayaasha dhaqanka, siyaasiyiinta, xildhibaannada iyo qaybaha bulshada, si looga wada hadlo xaaladda gobolka iyo tallaabooyinka xiga.
Arrin kale oo muhiim ah ayaa ah doorka ciidamada deegaanka ee Macawisleyda, kuwaas oo qayb weyn ka qaatay dagaalka lagula jiro Al-Shabaab ee gobolka Hiiraan.
Dhaqdhaqaaqyada ciidamada ee ka socda Beledweyne iyo deegaannada ku dhow ayaa walaac ka abuuray suurtagalnimada in khilaafka siyaasadeed uu saameeyo xaaladda amni.
Dadka deegaanka ayaa danaynaya in ciidamada iyo awoodaha amniga loo adeegsado ilaalinta shacabka iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan, halkii ay ku lug yeelan lahaayeen khilaafaadka siyaasadeed.
Haddii xiisadda hadda taagan ay sii kororto, waxaa dhici karta inay saameyn ku yeelato ganacsiga, isu socodka dadka iyo wada-shaqeynta ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka.
Mid ka mid ah arrimaha sida weyn looga hadlayo gobolka ayaa ah dalabka ay qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo bulshada deegaanka ku doonayaan in Hiiraan yeesho maamul u gaar ah oo ka madax-bannaan Hirshabeelle.
Dadka taageersan fikraddan waxay ku doodaan in gobolka uu u baahan yahay hannaan maamul oo si gaar ah uga jawaaba baahiyaha dadka deegaanka, isla markaana ay bulshada Hiiraan door weyn ku yeelato hoggaaminta iyo go’aannada siyaasadeed.
Hase yeeshee, dhismaha maamul cusub wuxuu u baahan yahay wadatashi siyaasadeed, hannaan sharci ah iyo heshiis ay qayb ka yihiin dowladda federaalka, maamulka Hirshabeelle iyo bulshada gobolka.
Ilaa hadda ma jiro go’aan rasmi ah oo lagu xaqiijiyay in la dhisayo maamul cusub oo Hiiraan u gaar ah.
Waxaa la sugayaa in Sanbaloolshe uu caddeeyo ujeeddada safarkiisa iyo mowqifkiisa ku aaddan xaaladda gobolka.
Sidoo kale, waxaa muhiim ah in la ogaado in dhinacyada siyaasadeed ay bilaabi doonaan wada-hadal lagu xallinayo khilaafka, iyo in maamulka Hirshabeelle uu diyaar u yahay inuu dhegeysto tabashooyinka ka jira Hiiraan.
Dowladda federaalka ayaa iyaduna door ku yeelan karta dejinta xiisadda, maadaama xaaladda gobolka ay saamayn ku yeelan karto amniga iyo wada-shaqeynta hay’adaha dowladda.
Mustaqbalka gobolka Hiiraan wuxuu ku xirnaan doonaa sida loo maareeyo khilaafka siyaasadeed iyo kan maamul. Haddii dhinacyadu ku guuleystaan inay wada-hadal ku xalliyaan tabashooyinka jira, waxaa suuragal ah in la helo hannaan siyaasadeed oo ay ku wada qanacsan yihiin.
Ugu dambeyn, ku soo laabashada Sanbaloolshe ee gobolka waxay ku soo beegmaysaa xilli ay jiraan su’aalo badan oo ku saabsan maamulka, amniga iyo mustaqbalka siyaasadeed ee Hiiraan. Waxa hadda la sugayaa waa tallaabooyinka uu qaado iyo sida ay uga falceliyaan maamulka Hirshabeelle, dowladda federaalka iyo siyaasiyiinta kale ee gobolka.