MUQDISHO (KAAB TV) – Ku dhawaad labaatan shaqaale markab xamuul ah oo u dhashay Bangladesh oo ay qafaasheen burcad badeeda Soomaalida ayaa ku laabtay dalkooda Talaadadii si ay u soo dhaweeyaan xubnaha qoyska ka dib toddobaadyo ay afduub ku haysteen.
Markabka xamuulka qaada ee MV Abdullah ayaa in ka badan 55,000 oo tan oo dhuxul ah ka soo qaaday Mozambique kuna sii jeeday Imaaraadka Carabta markii ay tobanaan burcadbadeed ah ku qabteen meel 550 nautical miles (1,000 km) u jirta xeebaha Soomaaliya bishii Maarso.
Qabashada markabkan ayaa timid xilli ay sare u kaceen dhaqdhaqaaqyada burcad badeeda Soomaalida, iyadoo ciidamada badda caalamiga ah laga weeciyay gacanka cadmeed badda cas, si ay uga ilaaliyaan weerarada maraakiibta ee Xuutiyiinta Yemen ee ay taageerto Iran.
“Waxaan u maleynayay inay ahayd maalintii ugu dambeysay nolosheyda,” M. Noor Uddin, oo ka mid ah 23-kii shaqaale ee soo gaaray Chittagong Talaadadii iyagoo la socday markab kale oo badan, ayaa u sheegay AFP.
Uddin ayaa ooyay markii wiilkiisa oo laba jir ah uu isku duubay ka dib markii uu ka degay markabka.
“Markii ay burcadbadeeddu weerareen markabka, waxaan isku dayay inaan xasuusto wejigii wiilkeyga, waxaana jeclaystay inaan markii ugu dambeysay gacanta ku dhigo,” ayuu hadalkiisa raaciyay.
Injineer sare A.S.M Saifuzzaman, oo 46 jir ah, ayaa wakaaladda wararka ee AFP u sheegay in daqiiqad kasta oo ka mid ah 32-ka maalmood ee shaqaalaha markabka ay afduubka ku jireen ay ahayd “riyo xun”.
Marka markab kale uu jidka soo maro ama u soo dhawaado markabkayaga, budhcad-badeeddu waxay nagu qaban jireen qoryahooda madaxa,” ayuu yidhi.
“Weligay uma malaynayn in maalintan ay weligeed iman doonto.”
Xubnaha qoysku waxay saacado ku sugayeen dekedda si ay u salaamaan qaraabadoodii soo noqday, qaarkood waxay lulayeen calanka Bangladesh markii ay shaqaaluhu ka soo degayeen.
Burcadbadeeda Soomaalida ayaa sii daayay markabka MV Abdullah, kaddib markii milkiilayaasha shirkadda KSRM Group oo u dhashay Bangladesh ay bixiyeen lacag madaxfurasho ah oo aad u badan, taasoo hawada lagu soo daadiyay markabka oo lagu soo raray jawaano doollarka Mareykanka ah.
Lacagta madax furashada ma aysan shaacin shirkadu.
Markabka ayaa intaa ka dib u sii ambabaxay halkii uu ku socday, waxaana galbinayey laba markab oo Midowga Yurub laga leeyahay.
Afduubayaashu waxay siiyeen shaqaalaha markabka warqad ay ku sii maraan gudaha Soomaaliya iyagoo ballan-qaaday “markabku mar dambe ma la kulmi doono weerarro burcadbadeed ah ilaa uu ka gaaro dekedda Dubai”.
Qabashada markabkan ayaa timid ka dib markii lagu guuleystay kiiskii ugu horreeyay ee burcad badeed Soomaali ah tan iyo 2017 oo la diiwaan geliyay bishii December.
Dhacdooyin isdaba joog ah oo dhacay tan iyo markaas ayaa sii huriyay welwelka laga qabo dib u soo laabashada weerarrada badweynta Hindiya ee ay geysanayaan budhcad-badeedda danaystayaasha ah oo ka faa’iidaysanaya farqiga xagga ammaanka ah ka dib markii dib loo hawlgeliyay ciidamada caalamiga ah.
Xuutiyiinta ayaa weerarro badan ku qaaday badda cas iyo gacanka cadmeed kuwaas oo ay ku bartilmaansanayaan wax ay u arkaan maraakiibta xidhiidhka la leh Israa’iil si ay uga jawaabaan dagaalka ay Israa’iil kula jirto kooxda Falastiiniyiinta ee Xamaas ee Gaza.
Ciidamada badda — oo ay ku jiraan India, Sri Lanka iyo Seychelles — ayaa tan iyo markii ay soo furteen doonyo kalluumeysi oo ay qabteen rag hubeysan, waxayna fashiliyeen isku dayo kale oo la doonayay in lagu weeraro.
Bishii Maarso, kumaandooska Hindiya ayaa fuulay oo dib u qabsaday markabkii la qabtay bishii Diseembar, markabka MV Ruen ee calanka Malta, oo qiyaastii 260 mayl-badeed u jira xeebaha Soomaaliya.
Dhammaan 17-ka qof ee la qafaashay ayaa la soo badbaadiyay, waxaana 35 lagu eedeeyay burcad badeed la keenay Mumbai si loo maxkamadeeyo.