Ururka Saxafiyiinta Soomaaliyeed (Somali Journalists Syndicate – SJS) ayaa walaac ka muujiyay tallaabooyin ay booliska Puntland ku qaadeen laba saxafi oo ka howlgala magaalooyinka Qardho iyo Garoowe, kuwaas oo ururku sheegay inay la xiriiraan warbixinnadooda ku saabsan xaaladaha amniga iyo arrimaha siyaasadeed ee gobolka.
SJS ayaa sheegtay in saxafi Maher Maxamuud Axmed looga yeeray booliska magaalada Qardho 16-kii Oktoobar, kaddib markii uu si weyn uga warramay iska horimaadyo hubeysan oo magaalada ka dhacay maalin ka hor.
Sida uu Maher u sheegay SJS, dagaalka ayaa 15-kii Oktoobar dhexmaray ciidamada booliska Birmad ee dhowaan la geeyay Puntland iyo maleeshiyaad beeleed hubeysan. Iska horimaadka ayaa la sheegay inuu ka dhashay muran la xiriira howlgal dowladeed oo lagu doonayo in hubka looga dhigo maleeshiyaadka beelaha.
Warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegtay in ugu yaraan laba qof ay ku dhinteen iska horimaadka, halka bannaanbaxyo looga soo horjeedo booliska ay dhaceen kaddib, taas oo sababtay in ganacsiyo qaarkood albaabada loo laabo.
Maher ayaa sheegay inaan la xirin, balse saraakiisha booliska ay uga digeen qaabka uu uga warramayay dhacdooyinka. Booliska Qardho kama aysan hadlin arrintan markii SJS ay wax ka weydiisay.
Dhanka kale, 25-kii Oktoobar, booliska Puntland ee magaalada Garoowe ayaa guriga saxafi Xasan Axmed Cabdalle, oo loo yaqaan Xasan Baashe, ka sameeyay baaritaan, kaddibna xiray isaga oo aan loo soo bandhigin waaran qabasho, sida uu SJS u sheegay.
Xasan ayaa sheegay in markii hore la geeyay saldhigga booliska Bari ee Garoowe, halkaas oo uu ku xirnaa muddo saddex maalmood ah. Intaas kaddib, waxaa loo kordhiyay toddoba maalmood oo kale oo xabsi ku-meel-gaar ah, iyadoo la sheegay in baaritaan lagu sameynayo kiiska.
Sida uu Xasan sheegay, 27-kii Oktoobar ayaa lagu amray inuu saxiixo warqad boolis oo uu ku oggolaanayo inuu joojiyo warbixinnada loo arko inay dhaawacayaan sumcadda Puntland. Booliska ayaa SJS u sheegay in Xasan lagu sii daayay dammaanad 27-kii Oktoobar, inkastoo aysan faahfaahin ka bixin eedeymaha la xiriira kiiska.
Xasan Baashe ayaa wararka u tebiyo Dunida Online, oo ah warbaahin ku baahisa warbixinnadeeda baraha bulshada, gaar ahaan Facebook, isla markaana leh in ka badan 220,000 oo qof oo raacsan.
Warbixin ay Dunida Online baahisay 24-kii Oktoobar, oo uu Xasan ka sheekeynayay, ayaa lagu sheegay in ciidamada Booliska Badda Puntland (PMPF) la geeyay magaalada Garoowe ka hor khudbaddii Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ee furitaanka baarlamaanka Puntland, taas oo dhacday 25-kii Oktoobar.
Sidoo kale, 22-kii Oktoobar ayay Dunida Online baahisay muuqaal ku saabsan xiisad amni oo ka dhacday Boosaaso, taas oo la sheegay inay dhexmartay maleeshiyaad deegaanka ah iyo booliska Puntland, kaddib markii maleeshiyaadku ay ka horyimaadeen amar cusub oo dowladda uga dalbatay in hubka laga dhigo maleeshiyaadka beelaha.
SJS ayaa ugu baaqday dowladda Puntland inay ilaaliso xorriyadda saxaafadda, isla markaana ay booliska Qardho iyo Garoowe faro inay joojiyaan xarigga iyo u yeerista saxafiyiinta haddii tallaabooyinkaas loo adeegsanayo in lagu hor istaago tebinta wararka la xiriira amniga, maamulka iyo dhaliilaha loo jeediyo mas’uuliyiinta dowladda.
Ururku wuxuu xusay in Dastuurka Puntland iyo Dastuurka Federaalka Soomaaliya ay dammaanad qaadayaan xorriyadda hadalka iyo cabbirka ra’yiga, sidaas darteedna ay tahay in xuquuqdaas la ixtiraamo.
Xoghayaha Guud ee SJS, Cabdalle Muumin, ayaa sheegay in ururku uu walaac ka qabo in Maher Maxamuud Axmed loogu yeero booliska Qardho iyo in Xasan Axmed Cabdalle lagu xiro Garoowe.
Wuxuu sidoo kale sheegay in SJS ay taageerayso labada saxafi, isla markaana ay ku dhiirrigelinayso inay waddooyinka sharciga ah u maraan sidii ay uga hortagi lahaayeen tallaabooyinka ay u arkaan cabsi-gelin.
Arrintan ayaa mar kale soo bandhigtay doodda ku saabsan xiriirka ka dhexeeya howlaha amniga ee Puntland iyo xorriyadda saxaafadda, iyadoo SJS ay ku adkeysaneyso in saxafiyiintu ay awoodaan inay si xor ah uga warramaan dhacdooyinka saameeya bulshooyinka ay u adeegaan.