Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (SJS) waxa uu si kulul u cambaareynayaa falalka is-daba-joogga ah ee isugu jira xannibaadda, caga-juglaynta, iyo hanjabaadda ka dhanka ah suxufiyiinta ka soo warramaya kulammada wadajirka ah ee Baarlamaanka Soomaaliya, iyadoo uu weli socdo muran ka dhashay isbedello dastuuri ah oo ka socda magaalada Muqdisho.
Arbacadii, 28-kii Janaayo, saxafiyiinta soo tebinayey fadhigii baarlamaanka ee wadajirka ahaa ayaa laga mamnuucay inay gudaha u galaan xarunta iyadoo xildhibaannadu isu diyaarinayeen inay dood bilaabaan.
Suxufiyiintu waxa ay SJS u sheegeen in lagu khasbay inay bannaanka joogaan, ka dib markii ay u diideen ciidamada Booliska iyo kuwa Ilaalada Madaxtooyada ee fadhigoodu yahay afaafka hore ee Baarlamaanka.
Isniintii, 2dii Febraayo, shan wariye oo u soo warama baarlamaanka warbaahinta Arlaadi, Somali Cable TV, Goobjoog TV, Mustaqbal Media, iyo Idaacadda Risaala ayaa laga mamnuucay inay galaan baarlamaanka. Xarumahooda warbaahineed ayaa lagu wargeliyay in saxafiyiintan aan loo ogolaan doonin in ay tabiyaan fadhiyada baarlamaanka sababo la xiriira daabacaada muuqaalada muujinaya dagaal jireed oo u dhexeeya xildhibaanada baarlamaanka fowdo ka dhacday gudaha baarlamaanka 28kii Janaayo. Shanta weriye, ayaa saddex ka mid ah ay yihiin dumar, halka labada kalena ay yihiin rag, waxaana dhammaan laga hor istaagay in ay warbixin ka siiyaan baarlamaanka.
Sabtidii, 7dii Febraayo, dhammaan saxafiyiinta iyo shaqaalaha warbaahinta ee isku dayayey inay tebiyaan fadhi wadajir ah oo baarlamaanka ayaa la xannibay oo loo diiday inay galaan. Kalfadhiga ayaa loo ballamay in laga doodo wax ka bedelka dastuurka ee muranka badan dhaliyay, inkastoo ay diidmo iyo diidmo ka keeneen ajandaha xildhibaanada mucaaradka. Saxafiyiinta ayaa la arkayay iyagoo ka sii baxaya xarunta golaha shacabka kadib markii ay gudaha u gali waayeen xarunta golaha shacabka.
SJS ayaa intaa ku dartay in ay aad uga walaacsan tahay dhacdo isugu jirtay xannibaado iyo hanjabaad dil oo sarkaal ka tirsan Hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) uu kula kacay Wariyeyaasha iyo Shaqaalaha Idaacadda Risaala.
31-kii Janaayo, sarkaal hubeysan oo ka tirsan NISA ayaa xiray albaabka Idaacadda Risaala, oo ah idaacad maxalli ah oo ku taal Muqdisho, wuxuuna u diiday saxafiyiinta inay soo tebiyaan xilliga subaxda ee xarunta. Wariyeyaal ka tirsan Idaacadda Risaala ayaa SJS u sheegay in Idaacadda ay tabineysay shirarka mucaaradka iyo qalalaasaha ka jira Baarlamaanka.
Idaacadda Risaala ayaa sheegtay in askariga uu si xoog ah uga qaatay labo wariye oo telefoonadooda gacanta ah, islamarkaana uu dhibaateeyay shaqaalahooda, xilli uu ku sugnaa afaafka hore ee Idaacadda, ilaa duhurnimadii maanta, isagoo ugu dambeyntii ka baxay.
NISA kama aysan jawaabin codsigii SJS ee ahaa in la caddeeyo dhacdada. Dhowr jeer oo hore ayaa NISA iyo saraakiil ka tirsan Wasaaradda Warfaafinta waxa ay beegsadeen Wariyeyaasha ka howlgala Idaacadda Risaala.
“Waxaan cambaareyneynaa xannibaadda, caga-juglaynta, iyo beegsiga joogtada ah ee lagu hayo suxufiyiinta ka howlgala baarlamaanka Soomaaliya ee Muqdisho ku sugan, waana wax aan la aqbali karin, ayna ka dhigan tahay xad-gudub cad oo ka dhan ah xorriyadda saxaafadda iyo xuquuqda ay shacabku u leeyihiin inay war helaan,” ayuu yiri Xoghayaha Guud ee SJS Cabdalle Muumin “Suxufiyiinta waxay xaq dastuuri ah iyo mid xirfadeed u leeyihiin inay galaan fadhiyada baarlamaanka, gaar ahaan xilli dastuurka lagu muransan yahay ay tahay in baarlamaanka la maqlo.”
“SJS waxa ay ugu baaqaysaa mas’uuliyiinta in ay si deg deg ah u qaadaan dhammaan xannibaadaha ka dhanka ah gelitaanka warbaahinta, joojinta dhibaateynta suxufiyiinta, ayna dammaanad qaadaan jawi ammaan ah oo awood u leh saxafada si ay u gutaan waajibaadkooda cabsi la’aan ama faragelin,” ayuu raaciyay Mudane Muumin.