Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya, Xasan Cali Khayre, ayaa digniin culus u diray shirkadaha, maalgashadayaasha iyo saaxiibbada caalamiga ah ee heshiisyada siyaasadeed, ganacsi iyo qandaraasyada la galay Dowladda Federaalka Soomaaliya wixii ka dambeeyay 14-kii Abriil 2026.
Khayre ayaa sheegay in heshiisyada iyo go’aannada ay dowladda federaalku qaadatay muddadaas, haddii ay ka baxsan yihiin hawlaha caadiga ah ee dowlad xilkeedu dhammaaday oo sii wadda maamulka, ay noqon karaan kuwo sharci ahaan la diidi karo, lana hor imaan doono marka dib loo soo celiyo nidaamka dastuuriga ah.
Digniinta Khayre ayaa timid maalin kaddib markii Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ay soo saartay go’aan taabanaya muddo-xileedka hay’adaha dowladda federaalka, iyadoo sheegtay in muddo-xileedka Baarlamaanka iyo Xukuumaddu dhammaaday 14-kii Abriil 2026, halka muddada Madaxweynaha ay ku ekeyd 15-kii May 2026.
Khayre ayaa qoraal uu ku baahiyay bartiisa bulshada ku sheegay in heshiis kasta, qandaraas kasta ama siyaasad kasta oo lala galay dowladda federaalka wixii ka dambeeyay 14-kii Abriil 2026, kana baxsan hawlaha caadiga ah ee xukuumad sii-haysa xilka, ay tahay arrin sharci ahaan muran geli karta.
Wuxuu farriintiisa si gaar ah ugu jeediyay saaxiibbada caalamiga ah, maalgashadayaasha iyo shirkadaha ganacsiga, isaga oo uga digay inay ku tiirsanaadaan heshiisyo uu sheegay in mustaqbalka laga hor imaan karo.
“Heshiis kasta, qandaraas kasta ama siyaasad kasta oo lala galay Dowladda Federaalka Soomaaliya wixii ka dambeeyey 14-kii Abriil 2026, kana baxsan hawlaha caadiga ah ee xukuumad sii-haysa xilka, waa waxba kama jiraan. Heshiisyadaas iyo go’aannadaasna waa laga hor imaan doonaa marka dib loo soo celiyo nidaamka dastuuriga ah.”
Hadalkan ayaa muujinaya in mucaaradku doonayo in dib loo eego heshiisyada iyo go’aannada dowladda ee la gaaray muddada ay Maxkamadda Sare sheegtay in muddo-xileedka hay’adaha qaarkood dhammaaday.
Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ayaa 5-tii Nofeembar 2026 go’aan ka soo saartay dacwad la xiriirtay wax-ka-beddelka Dastuurka Kumeelgaarka ah iyo sharciyadda muddo-kordhinta hay’adaha dowladda.
Maxkamaddu waxay go’aamisay in muddo-xileedka labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka iyo Xukuumadda uu dhammaaday 14-kii Abriil 2026, halka muddo-xileedka Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud uu dhammaaday 15-kii May 2026.
Garsoorayaashu waxay ku sababeeyeen in wax-ka-beddelkii dastuurka ee muddada xilka laga dhigay shan sano uusan si cad u qeexin in muddada cusub lagu dabaqayo hay’adihii xilka hayay markii wax-ka-beddelka la sameeyay.
Maxkamaddu waxay sidoo kale sheegtay in dhammaan tallaabooyinka hay’adahaasi qaadeen kaddib dhammaadka muddo-xileedyadooda ay sharci ahaan yihiin kuwo aan waxba ka jirin, iyadoo xukuumadda u oggolaatay inay sii waddo hawlaha maalinlaha ah ee maamulka, balse aysan qaadi karin tallaabooyin waaweyn oo ka baxsan waajibaadkaas.
Waxay dhinacyada siyaasadeed ku amartay inay muddo 30 maalmood ah ku gaaraan heshiis ku saabsan hannaanka doorashooyinka, isla markaana doorashooyinka lagu qabto muddo 90 maalmood gudahood ah.
Digniinta Khayre waxay si gaar ah u taabanaysaa shirkadaha gudaha iyo kuwa caalamiga ah ee heshiisyada la galay dowladda federaalka muddadaas.
Heshiisyada ay arrintani khuseyn karto waxaa ka mid noqon kara qandaraasyada dhismaha, adeegyada dowladda, maalgashiga, heshiisyada ganacsiga iyo go’aannada siyaasadeed ee leh saameyn dhaqaale.
Haddii heshiisyo waaweyn la galay muddada ay Maxkamaddu sheegtay in hay’adaha qaarkood muddo-xileedkoodu dhammaaday, waxaa dhici karta in sharciyaddooda la isku khilaafo, gaar ahaan haddii ay ka baxsan yihiin hawlaha caadiga ah ee xukuumad sii-haysa xilka.
Arrintani waxay shirkadaha iyo maalgashadayaasha gelin kartaa hubanti la’aan ku saabsan cidda mas’uulka ka ah heshiisyada, sida loo fulinayo iyo haddii dowlad mustaqbalka timaadda ay aqoonsan doonto.
Si kastaba ha ahaatee, digniinta Khayre keligeed ma burinayso heshiisyadaas. Waxaa muhiim ah in heshiis kasta si gaar ah loo eego, lana tixgeliyo go’aanka maxkamadda, nooca heshiiska, sharciga lagu galay iyo habraacyadii la raacay.
Maxaa ku dhici kara qandaraasyada iyo heshiisyada hore loo galay?Su’aasha ugu weyn ee ka dhalanaysa hadalka Khayre ayaa ah waxa ku dhici kara heshiisyada ay dowladda federaalku gashay wixii ka dambeeyay 14-kii Abriil 2026.
Haddii la raaco fasiraadda uu Khayre soo bandhigay, heshiisyada waaweyn ee ka baxsan hawlaha maalinlaha ah ee dowladda sii-haysa xilka waxaa mustaqbalka la hor keeni karaa muran sharci.
Hase yeeshee, ma aha in dhammaan heshiisyada muddadaas la galay si toos ah loo burinayo. Waxaa loo baahan yahay in la kala saaro heshiisyada maamul ee caadiga ah, qandaraasyada horay loo fuliyay, heshiisyada maalgashi ee muddada dheer iyo go’aannada siyaasadeed ee waaweyn.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la caddeeyo cidda awoodda u leh inay heshiis buriso iyo habka sharci ee loo marayo, maadaama arrimahaasi ay ku xiran yihiin nooca heshiiska iyo shuruucda khuseeya.
Dowladda federaalka ayaa wajahaysa su’aalo ku saabsan sida ay u maareyn doonto heshiisyada iyo go’aannada ay qaadatay kaddib 14-kii Abriil.
Waxaa laga sugayaa inay caddeyso mowqifkeeda sharci ee ku saabsan go’aanka Maxkamadda Sare, isla markaana ay faahfaahiso heshiisyada ay gashay iyo sababaha ay u aragto inay waafaqsan yihiin sharciga.
Digniinta uu Xasan Cali Khayre u diray shirkadaha, maalgashadayaasha iyo saaxiibbada caalamiga ah waxay muujinaysaa in go’aankii Maxkamadda Sare uu furay dood cusub oo ku saabsan sharciyadda heshiisyada ay dowladda federaalku gashay kaddib 14-kii Abriil 2026.
Arrinta ugu muhiimsan hadda waa in la caddeeyo heshiisyada ay saamayn karto go’aanka Maxkamadda Sare, iyo habka sharci ee loo wajahayo haddii dhinacyada siyaasadeed ay ku kala aragti duwanaadaan.
Dowladda federaalka waxaa horyaalla su’aalo ku saabsan sharciyadda tallaabooyinkeeda, halka shirkadaha iyo maalgashadayaashuna ay u baahan yihiin hubanti sharci oo ku saabsan heshiisyada ay Soomaaliya la galeen.