Xasan Sheekh Maxamuud ma maamulaa Soomaaliya oo dhan , mise awoodda dowladda federaalku ay inta badan ku kooban tahay Muqdisho, waxay ka mid tahay doodaha waaweyn ee siyaasadda dalka sannadka 2026.
Warbixin ay hay’adda Midowga Yurub u qaabilsan magangelyada (EUAA) soo saartay Juun 2026 ayaa muujisay in dowladda federaalka iyo maamullada la safan ay gacanta ku hayeen magaalooyin waaweyn oo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Waxaa ka mid ahaa Muqdisho, Baydhabo, magaalooyin ka tirsan Galmudug iyo Hirshabeelle, iyo xarumo kale oo dowladeed.
Dhanka kale, isla warbixintaasi waxay sheegtay in Al-Shabaab ay gacanta ku hayeen ama saameyn xooggan ku lahaayeen dhul ballaaran oo miyi ah, magaalooyin yaryar iyo waddooyin muhiim ah. EUAA waxay soo xigatay qiyaaso sheegaya in kooxdaasi maamuleysay ku dhowaad 30% dhulka dalka, inkastoo tiradaasi tahay qiyaas ku saleysan khariidado iyo xogta la helay, ayna isbeddeli karto.
Muqdisho ayaa ah xarunta ugu weyn ee dowladda Xasan Sheekh Maxamuud. Halkaas ayay ku yaallaan Madaxtooyada, Baarlamaanka Federaalka, xafiisyada Ra’iisul Wasaaraha, wasaaradaha, hay’adaha amniga iyo xarumaha ugu waaweyn ee dowladda.
Dowladdu waxay Muqdisho ka fulisaa hawlo maamul, canshuur ururin, amni, diblomaasiyad iyo xiriirka hay’adaha caalamiga ah. Hase yeeshee, joogitaanka hay’adaha dowladda ee caasimaddu keligiis ma caddaynayo in awood isku mid ah lagu leeyahay dhammaan dalka.
EUAA waxay sheegtay in gobolka Banaadir uu yahay dhul si toos ah uga tirsan maamulka dowladda federaalka, balse ay magaalada ka jiraan hay’ado amni oo kala duwan iyo saameyn ay leeyihiin danaha siyaasadeed iyo kuwa beelaha ee degmooyinka.
Marka la eego xogta la daabacay ilaa Juun iyo warbixinnada siyaasadeed ee Oktoobar iyo Nofeembar 2026, waxaa muuqata in awoodda dalka ay u qaybsan tahay dowladda federaalka, dowlad-goboleedyada, maamullada waqooyiga iyo kooxaha hubeysan.
Dowladda federaalku waxay xiriir iyo saameyn siyaasadeed ku leedahay maamulka Hirshabeelle. Hase yeeshee, gobollada Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe waxaa ka jira caqabado amni oo waaweyn. EUAA waxay diiwaangelisay in Al-Shabaab ay dib ula wareegtay deegaanno istiraatiiji ah oo ay ka mid yihiin Maxaas, Moqokori, Aadan Yabaal, Nuur Dugle, Ceel Baraf iyo Hawadley, sida xaaladdu ahayd 31-kii Maarso 2026.
Jubaland ayaa ka mid ah meelaha khilaafka siyaasadeed ee Muqdisho iyo dowlad-goboleedyadu aad uga muuqdo. Warbixinta Qaramada Midoobay ee 2026 waxay sheegtay in xiriirka dowladda federaalka iyo maamulka Jubaland uu weli xumaa, isla markaana maamulkaasi uu ka soo horjeeday wax-ka-beddellada dastuurka iyo hannaanka doorasho ee ay dowladda dhexe soo bandhigtay.
Puntland waxay si weyn u ilaalisaa madax-bannaanida maamulkeeda, iyadoo khilaaf kala dhexeeyo dowladda federaalka. Warbixinnada caalamiga ah ee 2026 waxay tilmaameen in Puntland ay ka mid tahay maamullada aan aqbalin jihada siyaasadeed iyo dastuur ee dowladda Xasan Sheekh.
Somaliland iyo Waqooyi Bari: Somaliland waxay leedahay maamul iyo hay’ado u gaar ah, halka Waqooyi Bari uu yahay maamul cusub oo ay jiraan muranno ku saabsan xuduudaha iyo cidda ay deegaanadu raacayaan. Sidaas darteed, dowladda federaalku si toos ah uma maamusho dhulkaas sida ay u maamusho xarumaheeda Muqdisho.
Al-Shabaab: caqabadda ugu weyn ee maamulka dhulka
EUAA waxay sheegtay in Al-Shabaab aysan ku koobnayn weerarro gaadmo ah oo keliya, balse ay meelo badan ka hirgeliso nidaamyo maamul, canshuur ururin iyo garsoor. Meelaha qaarkoodna waxay saameyn ku leedahay magaalooyin ay dowladda ama maamul-goboleedyadu magac ahaan joogaan.
Arrintani waxay ka dhigan tahay in dowladda ay magaalo maamuli karto, balse waddooyinka ka baxa, tuulooyinka ku dhow iyo deegaanada miyiga ah aysan dhammaantood gacanta ugu jirin.
Awoodda Xasan Sheekh waxaa sidoo kale saameyn ku leh khilaafka siyaasadeed ee kala dhexeeya madaxda qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada iyo siyaasiyiinta mucaaradka.
Warbixinta Security Council Report ee Nofeembar 2026 waxay tilmaantay in khilaafka dastuurka, muddo-kordhinta iyo hannaanka doorashooyinka uu weli taagan yahay. Puntland iyo Jubaland waxay diiddan yihiin jihada siyaasadeed ee dowladda federaalka, halka mucaaradka qaarkood ay diideen jadwalka doorashooyinka ee la shaaciyay.
Warbixintaasi waxay sidoo kale sheegtay in doorashooyinka baarlamaanka loo qorsheeyay 15-ka Abriil 2027, halka doorashada madaxweynaha loo qorsheeyay 15-ka May 2027, balse Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed uu diiday jadwalkaas, isagoo ku dooday in aan lagala tashan dhinacyada siyaasadeed ee muhiimka ah.
Dowladdu sharci ahaan waxay leedahay awood qaran oo ka ballaaran magaalada Muqdisho. Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waa madaxweynaha dalka oo dhan, hay’adaha federaalkuna waxay leeyihiin waajibaad qaran.
Laakiin marka laga hadlayo awoodda dhabta ah ee maamulka, waxaa jira farqi weyn oo u dhexeeya: In dowladda ay sharci ahaan sheegato inay dalka maamusho.In ay awood u leedahay inay ciidamo geyso meel kasta oo dalka ah.In ay canshuur iyo dakhli ka ururiso deegaanada dalka.In muwaadiniinta gobolladu helaan adeegyada dowladda.In go’aannada dowladda laga fuliyo dhammaan maamullada iyo degmooyinka.
Dowlad awood u leh inay Muqdisho ka shaqeyso, balse aan awood buuxda ku lahayn qaybo badan oo dalka ah, waxay yeelan kartaa sharciyad qaran, laakiin waxay wajahaysaa caqabad ku saabsan fulinta awooddaas.
Sidaas darteed, su’aasha ah in dowlad Muqdisho ku kooban ay noqon karto dowlad qaran waxay u baahan tahay in la kala saaro aqoonsiga sharciyeed iyo awoodda wax-ku-oolka ah ee maamulka.
Xalka ma aha oo keliya in ciidamo la geeyo gobollada. Waxaa loo baahan yahay qorshe isku xiran oo dhinacyo badan leh.
Marka koowaad, dowladda federaalka iyo dowlad-goboleedyadu waa inay helaan heshiis siyaasadeed oo cad, kaas oo qeexaya awoodaha dowladda dhexe, awoodaha dowlad-goboleedyada iyo sida loo wadaago kheyraadka dalka.
Marka labaad, waxaa muhiim ah in la dhiso ciidan qaran oo mideysan, leh amar iyo nidaam cad, kana madax-bannaan loollanka siyaasadeed ee madaxda dalka.
Marka saddexaad, meelaha laga saaro Al-Shabaab waa in laga hirgeliyaa maamul rayid ah, boolis, garsoor, adeegyo caafimaad, waxbarasho iyo kaabayaal dhaqaale. Haddii aan adeegyadaas la helin, waxaa adkaan karta in dowladda ay muddo dheer ku sii hayso deegaanada ay la wareegto.
Marka afraad, waa in la xoojiyaa nidaamka canshuuraha, isla xisaabtanka iyo qaybsiga dakhliga, si dowladdu aysan ugu tiirsanaan oo keliya dhaqaalaha laga helo caasimadda iyo taageerada dibadda.

