Xiisadda siyaasadeed iyo tan amni ee ka dhalatay doorashada maamulka Hirshabeelle ayaa saacadihii u dambeeyay sii xoogeysanaysa, iyadoo magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan ay noqotay meel si gaar ah isha loogu hayo xilli doorashada qof iyo cod ee Hirshabeelle loo qorsheeyay inay dhacdo 30-ka September.
Guddiga doorashooyinka qaranka ee lagu muransanyahay ayaa horey u soo saaray jadwalka doorashada Hirshabeelle, kaas oo dhigaya in 30-ka September ay shacabka u dareeraan goobaha codbixinta. Jadwalkan ayaa sidoo kale ku jiray diiwaangelinta codbixiyeyaasha, qaybinta kaararka codbixinta iyo diyaarinta liisaska musharraxiinta.
Gobolka Hiiraan ayaa waxaa ka taagan muran siyaasadeed oo xooggan, gaar ahaan magaalada Beledweyne, iyadoo siyaasiyiin, waxgarad iyo qeyb ka mid ah bulshada deegaanka ay dalbanayaan in marka hore heshiis siyaasadeed laga gaaro arrimaha doorashada iyo matalaadda gobolka.
Wararka laga helayo gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in ciidamo ka baxay degmada Buuloburte ay gaareen degmada Jalalaqsi, iyadoo dhaq-dhaqaaqa ciidamada uu kusoo beegmayo xilli maalinta berri ah lagu wado in doorashada Hirshabeelle ay ka bilaabato deegaano ka tirsan gobolka.
Jalalaqsi ayaa ka mid ah degmooyinka Hiiraan ee muhiimka u ah qorshaha doorashada, waxaana xaaladda halkaas ka jirta si dhow ula socda dhinacyada siyaasadda iyo bulshada.
Khilaafka ugu weyn wuxuu ka taagan yahay mowqifka siyaasiyiin iyo waxgarad ka tirsan beesha Xawaadle oo si cad u sheegay in aysan aqbali doonin doorasho ka dhacda Hiiraan iyadoo aan la gaarin heshiis siyaasadeed.
22-kii September, odayaasha iyo siyaasiyiinta Xawaadle ayaa sheegay in aysan aqbali doonin doorasho aan ka horreyn heshiis siyaasadeed. Hiirey Axmed Rooble, oo horey u soo noqday xoghayaha Maamulka Gobolka Banaadir, ayaa sheegay in doorasho aan heshiis iyo is-afgarad lagu ahayn aan laga qaban karin gobolka Hiiraan.
Mowqifkan ayaa sidoo kale lagu muujiyay shirar iyo kulamo dhowr maalmood ka socday Beledweyne, iyadoo odayaasha iyo siyaasiyiinta deegaanka ay dalbanayeen in la tixgeliyo matalaadda iyo tabashada bulshada Hiiraan.
24-kii September ayaa Beledweyne waxaa ka dhacay bannaanbax ballaaran oo ay ka qeybgaleen shacabka, siyaasiyiin iyo waxgarad, kuwaas oo ka soo horjeeday in doorashada Hirshabeelle laga qabto gobolka iyadoo aan heshiis siyaasadeed laga gaarin arrimaha taagan.
Xaaladda ayaa sidoo kale kusoo beegantay iyadoo magaalada Beledweyne uu gaaray Cabdifataax Xasan Afrax, oo horey u soo noqday guddoomiyaha gobolka Hiiraan, isla markaana haatan lagu xusay siyaasadda Hirshabeelle iyo xisbiga JSP.
Imaanshihiisa Beledweyne ayaa siyaasad ahaan muhiim u noqday dhinacyada taageersan iyo kuwa kasoo horjeeda hannaanka doorashada, iyadoo magaalada ay horey ugu sugnaayeen siyaasiyiin iyo madax-dhaqameedyo ka tirsan Hiiraan.
Beledweyne waxaa maalmahan ka socday kulamo ay leeyihiin siyaasiyiin, odayaal iyo waxgarad kasoo jeeda gobolka Hiiraan.
Dhinacyada qaar ayaa qaba in doorashada qof iyo cod ay tahay hannaan siyaasadeed oo lagu horumarinayo nidaamka doorashooyinka dalka, halka dhinacyada kasoo horjeeda ay ku doodaan in Hiiraan aysan ka qeyb geli karin doorasho aan marka hore laga heshiin arrimaha matalaadda iyo awood-qaybsiga Hirshabeelle.
Waxaa sidoo kale jira siyaasiyiin Xawaadle ah oo horey u taageeray hannaanka doorashada iyo kuwa si adag uga hor yimid. Tusaale ahaan, 15-kii September waxaa la soo sheegay in Golaha Siyaasadda Xawaadle uu kulan la yeeshay Madaxweyne Cali Guudlaawe, isla markaana uu muujiyay taageero uu u hayo doorashada qof iyo cod.
Arrintan ayaa muujinaysa in aragtida siyaasadeed ee beesha Xawaadle aysan ahayn mid gebi ahaanba isku mowqif ah.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa taageeraysa hannaanka doorashada qof iyo cod ee ka socda Hirshabeelle, iyadoo guddiga doorashooyinka lagu muransanyahay uu 30-ka September u asteeyay maalinta codbixinta.
Dhinacyada kasoo horjeeda qorshaha ayaa ku eedeynaya dowladda dhexe inay doonayso in doorashada lagu qabto Beledweyne iyadoo aan la xallin tabashooyinka siyaasadeed ee ka jira gobolka.
Xaaladda amni ayaa ah mid ka mid ah arrimaha ugu weyn ee walaaca laga qabo.
Horraantii September waxaa Beledweyne laga soo sheegay in kooxo hubeysan ay la wareegeen goobo loo asteeyay diiwaangelinta codbixiyeyaasha, taas oo keentay in howlaha diiwaangelintu hakad galaan.
Sidoo kale, 7-dii September ayaa weerar lagu qaaday xarun diiwaangelinta codbixiyeyaasha oo ku taalla Beledweyne, waxaana warbixinno ay sheegeen in hal qof uu ku dhintay, laba kalena ay ku dhaawacmeen.
Dhacdooyinkan ayaa muujinaya in doorashada Hirshabeelle ay wajahday caqabado amni iyo siyaasadeed oo waaweyn ka hor maalinta codbixinta.
Bulshada Beledweyne ayaa maalmo ka hor muujisay diidmo ku aaddan doorashada.
Bannaanbax ballaaran oo dhacay 24-kii September ayaa waxaa ka qeyb galay dadweyne, siyaasiyiin iyo waxgarad, kuwaas oo sheegay in aan la qaban karin doorasho aan heshiis siyaasadeed laga gaarin arrimaha Hiiraan.
Mowqifka odayaasha iyo siyaasiyiinta kasoo horjeeda doorashada ayaa ah in marka hore la xalliyo cabashooyinka siyaasadeed, kadibna la galo hannaanka doorashada.
Qaar ka mid ah wararka la isla dhexmarayo ayaa sheegaya in ciidamada Jabuuti iyo Itoobiya ee qeybta ka ah howlgalka AUSSOM ay dhinac ula safteen dowladda Federaalka, isla markaana ay dhinacyada Beledweyne u sheegeen in doorashada magaalada lagu qabanayo.
Arrintan ma helin xaqiijin madax-bannaan oo ku filan oo aan ku saleyn karno warbixin xaqiiqo ah. Sidaas darteed, ma habboona in loo soo bandhigo xaqiiqo la xaqiijiyay ilaa laga helo bayaan rasmi ah oo ka soo baxa AUSSOM, dowladda Soomaaliya ama dowladaha ay ciidamadaasi ka socdaan.
Waxaa sidoo kale soo baxay warar sheegaya in guddiga doorashada ee lagu muransan yahay uu magaalada Beledweyne ku soo rogay bandow xilli magaalada ay ku jirto xaalad siyaasadeed oo kacsan.