Muqdisho (KAAB TV) – Qaab nololeedka fadhiidka ahi waa arrin halis u ah cudurrada wadnaha Inta aad fadhiisato inta aad dhaqaaqdo iyo inta aad dhaqaaqdo waxaa sii badanaya khatartaada.
Fadhi badan ayaa ku dili kara xitaa haddii aad si joogto ah u jimicsato Waxaa jira oRaah cusub oo hareeraha sabbaynaysa Fadhiistu waa sigaarka cusub Taasi waa sababta oo ah caddaynta ayaa soo baxaysa oo muujinaysa in fadhiga wakhti dheer uu saameyn xun ku yeelan karo caafimaadkaaga.
Daraasad la daabacay dhammaadkii 2017 ee Annals of Internal Medicine ayaa lagu ogaaday in fadhiga muddada dheer ay khatar u tahay dhimashada hore. Marka loo eego daraasaddooda, mar kasta oo aad fadhido, way sii badanaysaa khatarta aad u leedahay inaad hore u dhinto. Waa kuwan qaar ka mid ah tirakoobyada daraasadda:
* Ka qaybgalayaasha daraasadda oo fadhiyey in ka badan 13 saacadood maalintii waxay lahaayeen boqolkiiba 200 khatarta dhimashada ka weyn ka qaybgalayaasha fadhiyey wax ka yar 11 saacadood.
* Ka qaybqaatayaasha in badan dhaqaaqay oo fadhiistay wax ka yar 30 daqiiqo markiiba) waxay lahaayeen boqolkiiba 55 khatarta ka yar kuwa fadhiya 30 daqiiqo ama ka badan markiiba.
• Ka qaybgalayaasha oo inta badan fadhiya in ka badan 90 daqiiqo markiiba waxay ahaayeen qiyaastii laba jeer inay dhintaan marka loo eego kuwa had iyo jeer ku xaddiday waqtigooda wax ka yar 90 daqiiqo markiiba
Daraasad kale ayaa is barbardhigtay darawallada gaadiidka ee inta badan fadhida kirishbooyada iyo ilaalada taagan ama dhaqdhaqaaqa inta badan. Daraasadu waxay barbar dhigtay dadka cunnada isku midka ah, waxaana la ogaaday in dadka aadka u fadhiya ay laba jeer ka badan yihiin khatarta ah inay ku dhacaan cudurrada wadnaha marka loo eego dadka dhaqdhaqaaqa badan.
Daraasadii ugu waynayd ee ku saabsan khatarta fadhiga waxa ka qayb qaatay 800,000 oo qof. Daraasaddan oo la daabacay 2011-kii oo ay maamulaan Jaamacadda Loughborough iyo Jaamacadda Leicester ee dalka Ingiriiska, ayaa muujisay in dadka fadhiga ugu badan marka loo eego kuwa fadhiista ugu yar ay kordheen cudurrada iyo dhimashada, gaar ahaan.
Khatartooda sonkorowga ayaa kordhay 112 boqolkiiba
•Waxay kordheen 147 boqolkiiba dhacdooyinka wadnaha, sida wadne xanuunka iyo istaroogga.
•Waxay kordheen boqolkiiba 90 dhimashada dhacdooyinka wadnaha iyo xididdada dhiigga.
•Waxay kordheen boqolkiiba 49 dhimashada sabab kasta ha ahaatee.