Uganda (KAAB TV) -Siddeed qof oo ay ku jiraan labo caruur ah ayaa ku dhintay kadib markii buuro qashin ah ay ku soo duntay goob qashinka lagu daadiyo oo ku taal caasimadda dalka Uganda ee Kampala Sabtidii, sida ay sheegeen maamulka magaaladaasi.
Warbaahinta gudaha ayaa sheegtay in guryo, dad iyo xoolo ay harqiyeen dhul go’a ka dhacay goobta qashinka lagu daadiyo ee Kiteezi, oo ah degmo ku taal waqooyiga magaalada Kampala, kadib roobab xooggan oo halkaasi ka da’ay.
“Arrinta murugada leh, sideed qof ayaa ilaa hadda meydkooda la helay, lix qof oo waaweyn iyo laba caruur ah,” Maamulka Magaalada Kampala, ama KCCA, oo maamusha goobta, ayaa lagu yiri bayaan.
Masiibada ayaa timid sideed bilood ka dib markii madaxa xafladaha ee maamulka uu ku tilmaamay xaalada goobta qashinka inay tahay “dhibaato qaran.”
KCCA ayaa ku sheegtay bayaan ay soo dhigtay baraha bulshada ee X in 14 qof la soo badbaadiyay kuwaas oo loo qaaday isbitaal. Ma aysan shaacin xaaladooda.
“Howlgalka samatabbixinta weli waa uu socdaa, waxaana la wadaagi doonaa wixii ku soo kordha marka ay soo galaan,” ayaa lagu yiri.
Sawirro laga soo qaaday Kiteezi ayaa muujinayay koronto booliis ah oo u dhashay Uganda oo dhex muquuranaya qashin aad u tiro badan, iyadoo dadweyne aad u badan ay daawanayeen.
Qaar ka mid ah ayaa lagu soo ururiyay cajal booliis oo jaale ah, iyaga oo sitay sawirada eheladooda maqan.
Fashil dhismeed
KCCA ayaa sheegtay in uu jiro “burbur dhismeed oo ku yimid baaxadda qashinka saaka taas oo keentay in qayb ka mid ah qashinka qashinka ay burburto.”
“Kooxahayada, oo ay weheliyaan hay’adaha kale ee dawladda, waxay ku hawlan yihiin qaadista tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si loo hubiyo in aagga ammaanku yahay iyo si looga hortago shilal kale,” ayay tiri.
“Heerka burburka weli waa la qiimeynayaa.”
Bishii Janaayo, madaxa xafladda KCCA Erias Lukwago, oo sita magaca sharafta Lord Mayor of Kampala, ayaa ka digay in dadka ka shaqeeya iyo kuwa ku nool agagaarka goobta qashin-qubka ee Kiteezi ay halis ugu jiraan khataro caafimaad oo badan oo ay ugu wacan tahay qashinka buux-dhaafay.
Waxa uu sheegay in goobtaasi aan gabi ahaanba la dayactirin, isaga oo xaalada ku tilmaamay mid dhibaato qaran ah oo u baahan in dowladda dhexe iyo Baarlamaanka ay soo farageliyaan.
Mas’uulka ka mas’uulka ah goobta, Vincent Mbaizireki, ayaa sheegay in ay buuxsantay.
Wargeyska The Daily Monitor ee ka soo baxa dalka Uganda oo madax-banaan ayaa sheegay in dhulkan oo cabirkiisu yahay 14-hektar (36-acre) la aasaasay sannadkii 1996-kii, wuxuuna ahaa goobta lagu qubo dhammaan qashinka laga soo ururiyo guud ahaan Kampala, iyadoo maalintii laga heli jiray 1,200 oo tan oo qashin ah.
Deegaano dhowr ah oo ka tirsan Bariga Afrika ayaa waxaa dhawaan ka da’ay roobab mahiigaan ah, waxaana ka mid ah dalka Itoobiya oo ah dalka labaad ee ugu dadka badan qaaradda.
Dhul go’o burburay oo ka dhacay dhul fog iyo buuraley ah oo ku yaal koonfurta Itoobiya bishii hore ayaa dilay ku dhawaad 250 qof, iyadoo hay’adda gargaarka bini’aadannimo ee QM ee OCHA ay sheegtay in dhowr kun oo qof ay u baahan yihiin daad gureyn degdeg ah.
Bishii Febraayo 2010, dhoobo ka dhacday gobolka Mount Elgon ee bariga Uganda ayaa dilay in ka badan 350 qof.