Addis Ababa(KAAB TV) – Wareysi uu dhawaan siiyay VOA Nebiyu Tedla oo ah afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda ee Itoobiya, ayaa ka hadlay doodaha socda ee ku saabsan dhismaha howlgalka cusub ee nabad ilaalinta Midowga Afrika ee Soomaaliya, oo loo yaqaan AUSSOM (African Union Support Mission in Somalia). Howlgalka ayaa lagu wadaa inuu bedelo howlgalka Midowga Afrika ee ku meel gaarka ah ee Soomaaliya (ATMIS) laga bilaabo Janaayo 2025.
Tedla waxa uu cadeeyay in war-murtiyeedkii dhawaan ka soo baxay Golaha Nabadda iyo Ammaanka ee Midowga Afrika (AUPSC) ee lagu soo bandhigay laguna taageeray dhismaha AUSSOM uusan ahayn go’aankii ugu dambeeyay. “Kani waa war-murtiyeedka PSC; go’aanka kama dambaysta ah weli waa in la gaaro bisha Oktoobar. Go’aannada ma aha in ay gaaraan AUPSC oo keliya, laakiin sidoo kale waxaa go’aaminaya Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay (UNSC),” ayuu yidhi.
Wuxuu kaloo xusay in dhowr arrimood oo muhiim u ah AUSSOM, oo ay ku jiraan qabanqaabada siyaasadda, maaliyadda, iyo saadka, ay wali socdaan doodo lagana yaabo in la soo gabagabeeyo dhammaadka sanadka.
Mar wax laga weydiiyay ka qeybgalka Itoobiya ee howlgalka AUSSOM, Tedla waxa uu tilmaamay in dowladda Itoobiya ay wali qiimeyneyso xaaladda. “Waxaan si dhow ula soconaa xaaladda iyo horumarka ka socda gudaha. Waxaa Soomaaliya ka taagan walaac amni. Anagoo ka duulayna falanqeynteena iyo ka dib markii aan la shaqeyno saaxiibadayada gobolka, gudaha Soomaaliya, iyo wixii ka dambeeya, waxaan go’aansan doonaa tallaabadayada mustaqbalka.”
Tedla ayaa sidoo kale ka jawaabay su’aal la xiriirta ka qeyb galka Itoobiya ee AUSSOM, xitaa haddii dowladda Soomaaliya ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud (HSM) ay diido ku lug lahaanshaha Ciidamada Difaaca Qaranka Itoobiya (ENDF). Waxa uu si maldahan uga hadlay xaaladda cakiran ee jirta, isagoo soo jeediyay in mowqifka madaxda federaalka Soomaaliya uusan si buuxda uga tarjumi karin aragtiyada dhammaan siyaasiyiinta Soomaalida, oo ay ku jiraan kuwa maamul goboleedyada xubnaha ka ah federaalka. “Ma sidaan mawqifka Xasan Sheekh Maxamuud (madaxweynaha ama Soomaaliya) iyo saaxiibada dhow, mise dhammaan dadka siyaasadda Soomaaliya ka tirsan, oo ay ku jiraan kuwa ku jira dowlad goboleedyada xubnaha ka ah federaalka? Jawaabta adigaan kuu dhaafayaa,” Tedla ayaa yiri.
Faallooyinku waxay hoosta ka xariiqeen dhaq-dhaqaaqa qallafsan ee ka socda gobolka iyadoo Itoobiya ay waddo doorkeeda ku aaddan amniga isbeddelka ee Soomaaliya