Muqdisho (KAAB TV) – Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed ee SJS ayaa aad uga walaacsan xarigga iyo caga-juglaynta suxufiyiinta Somaliland ee ay hay’adaha amaanka iyo maxkamadaha ku hayaan suxufiyiinta ka howlgala Somaliland, gaar ahaan gobolka Sanaag oo muddooyinkii dambe ay ka taagnaayeen xaalado amni darro.
SJS waxa ay diiwaangelisay 10 kiis oo cusub oo ah xadhig, xadhig, iyo qaar ku dhamaanaya maxkamado been abuur ah oo ku lug leh xeelado caga-jugleyn ah intii u dhaxaysay March iyo July 2025. SJS waxa ay ku boorinaysaa maamulka Somaliland in ay joojiyaan beegsiga saxafiyiinta ay u arkaan in ay dhaliilsan yihiin masuuliyiinta dawladda iyo in ay ixtiraamaan dastuurkooda, kaas oo si cad u dammaanad qaadaya xoriyadda warbaahinta.
1-dii Luulyo 2025, booliska Somaliland ee magaalada Hargeysa ayaa xabsiga u taxaabay weriye Yaasir Axmed Cabdillaahi oo ku sugnaa hudheel ku yaalla badhtamaha magaalada Hargeysa. 30-kii June, waxa uu boggiisa Facebook-ga ku baahiyey muuqaal, oo ay ku xidhan yihiin in ka badan 102,000 oo qof, isagoo ka faalloonaya socdaalka Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Cabdillaahi Cirro ku tegay magaalada Dooxa ee dalka Qatar, kuna tilmaamay mid aad u hooseeya, isla markaana uu ku sheegay in “Qadar ay madaxweynaha Somaliland ku soo dhawaysay hoggaamiye gobolleed oo Somaliland ah halkii uu ka ahaan lahaa madaxweynaha Somaliland. Yaasir ayaa u sheegay SJS in Xeer Ilaaliyaha Guud ee Somaliland uu ku soo oogay dacwad ah inuu yahay “Somaliland-diid”. balse 4tii Luulyo, maxkamadda Maroodi Jeex ee Hargeysa ayaa xorriyadiisa siisay ka dib markii ay wax caddaymo ah ku weyday.
Qoraal Facebook
22-kii Juun 2025, Booliska Somaliland ee ku sugan dekedda Berbera ayaa xabsiga u taxaabay weriye Cabdirisaq Qaasim oo maxalli ah oo u shaqeeya TV-ga Saab. Xarigiisa ayaa daba socday eedeymo sheegaya in uu si qarsoodi ah warbixin ugu daabacay bog Facebook ah oo aan si rasmi ah loola xiriirin. Qormada waxay xustay laba masuul oo Somaliland ka tirsan oo kala ah Guddoomiye ku xigeenka Golaha Wakiilada Siciid Mire iyo Xildhibaan Maxamed Khadar.
Subixii xigay ee 23-kii June, ayay booliisku u soo gudbiyeen weriyaha Hargeysa, halkaas oo uu muddo toddobaad ah ku xidhnaa xabsiga dhexe ee Hargeysa. 25kii Juun, isla bogga Facebook ayaa lagu daabacay qoraal raaligelin ah oo tixraacaya qoraal hore oo lagu naqdiyay Xildhibaan Maxamed Khadar iyo Guddoomiye ku xigeenka Saacid Mire. Si kastaba ha ahaatee, maqaalkii asalka ahaa hadda lama helin ilaa taariikhda raaligelinta. Wariye ka tirsan Saab TV ayaa SJS u sheegay in Cabdirisaaq Qaasim la sii daayay 25-kii bishan June, waxaana uu sheegay in kiiskaasi lagu dhameeyay qaab beeleed. Labada guddoomiye ku xigeenka Mire iyo Xildhibaan Khadar ayaan ka jawaabin isku dayga SJS ee ay ku doonayeen faallooyinkooda.
9-kii June 2025, ciidamada booliska magaalada Ceerigaabo ayaa xabsiga u taxaabay wariye Siciid Muuse Faarax (Siciid Qurbaawi) oo waraysi la yeeshay shaqaalaha cisbitaalka TB-da ee Ceerigaabo oo cabasho ka muujiyey maamulaha cisbitaalka iyo in cisbitaalku aanu gaadhsiin karin adeegyadii muhiimka ahaa ee bukaanada oo ay ka mid ahaayeen cunto iyo daweyn. Wariyaha ayaa maalintii xigtay lagu sii daayay damiin. Si kastaba ha ahaatee, 14-kii June, maxkamadda Ceerigaabo waxay ku xukuntay ganaax dhan 800 oo Shilinka Somaliland ah (qiyaastii 80 US$) ka dib markii uu warbixin xasaasi ah ka daabacay agaasimaha cisbitaalka.
Saacid Qurbaawi ayaa u sheegay SJS in uu bixiyay lacag dhan $100 si loo sii daayo, balse wuxuu ku adkeystay in warbixintiisa iyo wareysiyadiisa ay dani ugu jirto. Waxa uu sidoo kale u sheegay SJS in agaasimaha cisbitaalku uu saameyn ku yeeshay go’aanka maxkamadda isaga.
29-kii May 2025, Booliska Somaliland ee magaalada Ceerigaabo ayaa xabsiga u taxaabay weriyaha deegaanka ee Warsame Kaafi Cabdirashiid Aadan ka dib markii uu daabacay waraysi uu Vox-pop la yeeshay haweenay sheegtay in uu jidh dil kula kacay guddoomiyaha maxkamadda racfaanka gobolka Sanaag ee fadhigeedu yahay Ceerigaabo.
Wareysiga ayaa la soo galiyay 14-kii Maajo bogga Facebook ee saxafiga, kaasoo ay ku xiran yihiin 26,000. Warsame ayaa ku waramaaya in haweeneydan ay tahay qofkii labaad ee ku eedeeya guddoomiyaha maxkamadda racfaanka ee gobolka Sanaag in uu jir dil u geystay haweeney kale oo bishii January lasoo baxday eedeymo la mid ah. Warsame waxa uu SJS u sheegay in halkii la baadhayo eedaha xadgudubka ah ee loo geystay masuulkan ka tirsan maxkamadda, la xidhay oo uu ku xidhnaa xabsiga Ceerigaabo muddo afar maalmood ah ka hor intii aan la sii dayn isaga oo aan wax dambi ah lagu soo oogin. Waxa uu SJS u sheegay in xarigiisa uu amray Guddoomiyaha Maxkamadda Racfaanka oo ka carooday warkaasi. Haweenaydii u dambaysay ee uu waraystay ayaa iyadana la xidhay oo lagu xidhay xabsi ka baxsan magaalada Ceerigaabo, sida ay sheegeen Warsame iyo ilo-wareedyo hoose.
11-kii May 2025-ka, ciidamada booliska magaalada Ceerigaabo ayaa xabsiga u taxaabay wariye Maxamed Cabdi Xasan (Onkod) kadib markii uu baahiyey warbixin muuqaal ah oo beelaha deegaanka ku dhaqan tuulada Jiidali ee gobolka Sanaag, ay ugu hanjabeen inay tallaabo ka qaadi doonaan rag hubaysan oo deegaankaas ku sugan, kuwaas oo ay ku eedeeyeen inay is-hortaageen gaadiid ganacsi oo waddada marayey. Wakiil ka socday ururka suxufiyiinta Somaliland ee SOLJA ayaa u sheegay SJS in masuuliyiintu ku eedeeyeen weriyaha “in uu colaad hurinayey,” balse la sii daayey ka dib saddex maalmood oo uu xidhnaa, iyadoo aan wax dacwad ah lagu soo oogin.
23-kii May 2025, booliska magaalada Hargeysa ayaa xabsiga u taxaabay wariye C/qaadir Maxamed Aw-Xasan oo madax-banaan, kaas oo qoraal ku daabacay barta uu ku leeyahay Facebook-ga. Xarigiisu waxa uu daba socday eedaymo loo jeediyay oo ah inuu la wadaagay muuqaal hadda la tirtiray oo la sheegay in lagu dhaliilayo Madaxweyne Cabdiraxmaan Cabdillaahi Cirro.
Sida laga soo xigtay laba wariye oo maxalli ah oo markii hore arkay muuqaalkan, cajaladdu waxa ay ahayd mid aad u qurux badan, oo ay ku sawiran yihiin madaxweynaha Somaliland oo xidhan dharka dumarka, taas oo loo badinayo inay ka cadhaysiisay maamulka. Markii la xidhay, Cabdiqaadir waxa lagu xidhay xabsiga dambi-baadhista ee Booliska Hargeysa. 4tii Luulyo, maxkamadda Maroodi-jeex ee Hargeysa waxay ku xukuntay lix bilood oo xadhig ah “aflagaado uu u geystay madaxweynaha” Hase-yeeshee, Xafiiska Xeer-ilaaliyaha guud ee Somaliland, ayaa ku dhawaaqay inuu qorsheynayo inuu rafcaan ka qaato xukunkaas, sida ay SJS u sheegeen ilo-wareedyo ka tirsan Maxkamadda. Wakiil ka socday SOLJA ayaa SJS u sheegay in la filayo in dhegaysi kale oo maxkamadi dib u eegis lagu sameeyo racfaanka Xeer Ilaaliyaha Guud. Inkastoo uu xabsiga ku jiro, C/qaadir boggiisa Facebook-ga waa uu sii shaqaynayaa isagoo isticmaalaya cusbooneysiinta “admin note”. Boggu waxa uu leeyahay 78,000 oo raacsan.
20kii March 2025, Hay’adda Sirdoonka Somaliland waxay xabsiga dhigtay weriyaha maxaliga ah ee Yuusuf Cabdalle Yuusuf, oo wax ka soo daabaca Youtube-ka Xog Ogaal News. Sida ay ku warameen warbaahinta maxaliga ah, ciidamo ka tirsan sirdoonka qaranka ayaa weerar ku qaaday hotelka uu ka degan yahay magaalada Hargeysa, isla markaana ay xabsiga u taxaabeen duhurnimadii maanta. 16-kii March, Yuusuf waxa uu Shabakadda Xog Ogaal ee Youtube-ka uga warramay in qaar ka mid ah Maleeshiyo Beeleedka Ceel Afweyn ee Gobolka Sanaag ay diideen in ay ku biiraan Ciidamada Somaliland, taas beddelkeedana ay iska soo abaabuleen Miyiga fog. Xariga ka dib, Yuusuf waxa uu ku xidhnaa xarunta Nabadsugida muddo afar saacadood ah, iyadoo su’aalo la waydiiyay ka hor intii aan la sii dayn. Warbaahinta gudaha ayaa sheegtay in looga digay in uusan si cad uga hadlin xarigiisa iyo saraakiisha ku lugta leh.
18-kii March 2025-ka, ciidamada booliska magaalada Ceerigaabo ayaa xabsiga u taxaabay wariye Cabdiladiif Siciid Casayr ka dib markii uu daabacay waraysiyo vox-pop ah iyo qoraalo uu ku baahiyey Facebook-ga oo uu ku soo bandhigay xubno ka soo jeeda beelaha degaankaas oo ka xumaaday falkii ay dawladda Somaliland ku doonaysay inay maleeshiyo beeleedyada gobolka Sanaag qaarkood ka qorto ciidamada Somaliland.
Suxufiyiin ku sugan gobolkaasi ayaa SJS u sheegay in xadhiga uu bixiyey wasiirka gaashaandhiga Somaliland, kaas oo sida la sheegay ka xumaaday warkii weriyaha. Cabdiladiif ayaa la sii daayay maalmo kadib. Si kastaba ha ahaatee, 30kii May 2025, Cabdiladiif ayaa mar kale la xidhay—markan Hargeysa—waxaa la sheegay in amar ka soo baxay Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha Somaliland. Xadhigan ayaa daba socday qoraal uu weriyuhu soo dhigay bartiisa Facebook-ga oo uu hadda tirtiray, kaas oo lagu sheegay in agaasimaha guud uu ka gaabiyay wax-ka-qabashada horumarka gobolka Sanaag ee uu ka soo jeedo. Cabdiladiif ayaa la sii daayey ka dib markii uu afar maalmood ku xidhnaa Hargeysa. Agaasimaha Guud ayay SJS la xidhiidhi wayday inay faallo ka bixiso.
8-dii March 2025, Booliska Somaliland ee Ceerigaabo ayaa xabsiga u taxaabay weriyaha maxaliga ah ee Maxamed Suute, oo wax ku soo daabaca Facebook-ga, ka dib markii uu soo dhigay waraysiyo uu Vox-pop la yeeshay xubno ka mid ah beelaha deegaanka oo uu ku naqdiyay dedaallada ay dawladda Somaliland ku qaramayso maleeshiyo beeleedyada gobolka Sanaag. Xarigiisa waxaa lagu fuliyay amar la’aan. Waxaa la sii daayay 10kii Maarso 2025 iyadoo aan wax dacwad ah lagu soo oogin, ka dib cadaadis uga yimid saxafiyiinta maxalliga ah. Waa markii labaad ee Maxamed Suute la xiro sanadka 2025, taasoo muujineysa sii kordheysa howlgallada ay maamullada maxalliga ah ku hayaan dhaleeceynta dhanka internetka.
1-dii March 2025, Booliska Somaliland ee magaalada Ceerigaabo ayaa xabsiga u taxaabay weriye Qayraan Aadan ka dib markii uu bartiisa Facebook-ga ku daabacay waraysiyo ay Vox-pop-ku-waraysiyo uu kaga hadlay qaar ka mid ah beelaha deegaanka oo dhaliilay dedaallada xukuumadda Somaliland ku doonayso inay ku qaramayso maleeshiyo beeleedyo ku sugan gobolka Sanaag. Suxufiyiin deegaanka ah iyo Qayraan qudhiisa ayaa SJS u sheegay in xadhiga uu bixiyey Wasiirka Gaashaandhigga Somaliland, kaas oo sida la sheegay ka xumaaday warkii wariyaha ahaa.
Wakiil ka socday Ururka SOLJA ayaa SJS u sheegay in xadhigaasi uu ahaa mid sharci darro ah, waxaanu xaqiijiyey in Qayraan la sii daayey 4-tii March 2025, ka dib markii uu saddex maalmood ku xidhnaa qol ku yaala magaalada Ceerigaabo. Ka dib markii la sii daayey, Qayraan waxa uu SJS u sheegay in boggiisa Facebook, oo ay ku xidhnaayeen in ka badan 40,000, la hakiyey sababo la xidhiidha sheegashooyin dhawr ah oo xuquuqda daabacaadda ah – falkaas oo uu aaminsan yahay in uu ahaa isku day ula kac ah oo lagu doonayo in lagu cabudhiyo warbixintiisa muhiimka ah ee gobolka.
“Waxa aanu aad uga walaacsanahay xadhiga, xadhiga iyo caga-juglaynta isa soo taraya ee lagu hayo suxufiyiinta Somaliland-gaar ahaan gobolka Sanaag,” ayuu yidhi Xoghayaha Guud ee SJS Cabdalle Muumin. Xariga iyo xadhiga 10 suxufi intii u dhaxaysay March iyo July ee sanadkan, kuwaas oo loo xidhay warbixintooda oo kaliya, waxa ay ka tarjumaysaa isku dayga naxdinta leh ee lagu doonayo in lagu aamusiyo wararka madaxa banaan iyada oo loo marayo xadhig aan sharci ahayn iyo arrimo siyaasadeed oo maxkamadeed.