Kacsanaanta Siyaasadeed ee Waqooyi Bari: Maamul Cusub iyo Mowqifyada Isdiidan

Muqdisho (KAAB TV) – Dhismaha maamul goboleedka cusub ee Waqooyi Bari Soomaaliya, ee dhowaan looga dhawaaqay Laascaanood, kaddib shir socday muddo 8 maalmoo ah, si gaar ah degmooyinka ku yaalla xuduudaha u dhow Puntland iyo Somaliland, ayaa sababay muran siyaasadeed iyo khilaaf ba’an oo kasoo horjeeda arrintaas, taas oo Puntland iyo Somaliland  labaduba si adag uga horyimaadeen qorshaha dhismaha maamulkaas, iyagoo mid walba ku doodaya sababo kala duwan.

1. Qorshaha Dhismaha Maamulka Waqooyi Bari:

• Waxaa dhowaan magaalada Laascaanood looga dhawaaqay maamul cusub oo loogu magacdaray Waqooyi Bari Soomaaliya, kaas oo kooban deegaanno ku teedsan Sool, Sanaag, iyo Buuhoodle (SSC).

• Qorshahan ayaa ka dhashay dadaallo ay sameeyeen beelaha deegaanka oo doonayay maamul u gaar ah, kaddib markii ay ka cawdeen in laga dhex saaray maamulka Somaliland iyo sidoo kale in aysan helin matalaad ku filan oo ka tirsan Puntland.

• Dowladda Federaalka oo marar badan sheegtay in ay taageerayso maamul u sameynta gobolladaas si loo helo xasillooni iyo adeegyo dowladeed oo wax ku ool ah.

  2. Diidmada Puntland:

  • Puntland ayaa si rasmi ah uga soo horjeesatay qorshahan, iyada oo sheegtay in deegaannada SSC ay qayb ka yihiin Puntland tan iyo aasaaskii maamulka Puntland sanadkii 1998.

  • Puntland waxay sheegtay in dhismaha maamul cusub oo ay ka mid yihiin deegaannadaas ay tahay ku xadgudub dhuleed iyo faragelin siyaasadeed oo lagu sameynayo maamulkeeda.

  • Waxa kale oo ay Puntland ku eedeysay dowladda federaalka in ay ka shaqeynayso kala-qaybinta beelaha deggan waqooyiga Soomaaliya iyo in ay dhaawacayso nidaamka federaalka.

  3. Diidmada Somaliland:

  • Somaliland, oo ku doodaysa in ay tahay dal madax-bannaan tan iyo 1991, waxay sheegtay in deegaannada Sool iyo Sanaag ay yihiin dhul ay Somaliland leedahay, inkasta oo aysan gacan buuxda ku hayn.

  • Sidaa darteed, waxay sheegtay in maamulka cusub ee laga dhisay Laascaanood uu yahay faragelin cad oo ka dhan ah madax-bannaanideeda iyo damaceeda qaranimo.

  • Somaliland waxay xoojisay joogitaanka ciidamadeeda meelaha ay wali gacanta ku hayso, waxayna ku eedeysay dowladda federaalka inay wado qorshe lagu carqaladeynayo nabadda gobolka.

  • 4. Saamaynta Siyaasadeed iyo mida Ammni:

    • Khilaafka ka dhashay maamulka Waqooyi Bari ayaa halis ugu jira in uu keeno dagaallo sokeeye oo hor leh, maadaama ay jiraan xiisado hore oo ka jiray SSC.

    • Waxa kale oo ay dhaawacday xiriirka Puntland iyo dowladda federaalka, iyadoo Puntland horay u hakisay wada-shaqeyntii Federaalka.

    • Dadka deegaanka qaarkood waxay taageersan yihiin in ay helaan maamul u gaar ah, laakiin waxay weli wajahaan cadaadis labada dhinac ah oo ay ku kala jiidanayaan Puntland iyo Somaliland.

    • Siksataba, arrinta ku saabsan dhismaha maamulka Waqooyi Bari ayaa ah mid si weyn uga dhex dhalisay khilaaf siyaasadeed oo u dhexeeya Puntland, Somaliland, iyo Dowladda Federaalka, Waxaa la filayaa in arrintani sii adkeyso xaaladda amni iyo midda siyaasadeed ee dalka, haddii aan loo helin xal nabadeed oo ay ku qanci karaan dhammaan dhinacyada ay khusayso.