MUQDISHO (Kaab TV) -Markab xamuul ah ayaa lagu afduubtay xeebaha Soomaaliya, kaddib markii dad aan la aqoonsan ay la wareegeen, iyaga oo u leexiyay gudaha biyaha Soomaaliya, sida ay sheegtay hay’adda UK Maritime Trade Operations (UKMTO) Axaddii.
Hawlaha Ganacsiga Badda ee UK (UKMTO) ayaa sare u qaaday heerka khatarta ee aagga ilaa “muhiim” markii ay ku dhawaaqeen in “dad aan la aqoonsan waxa ay yihiin ay qabsadeen markab.
Ugu yaraan afar markab ayaa lagu bartilmaameedsaday falal lagu tuhunsan yahay afduub toddobaadkii la soo dhaafay oo ay ku jiraan markab kalluumaysi iyo dooni shidaalka qaada.
Ilaa saddex sano ka hor afduubkii badda wuxuu ku dhawaad baaba’ay qaybtaan Badda Hindiya oo mar caan ku ahayd afduub, laakiin hada dib ayay ugu soo laabteen burcad badeed.
“Sababtoo ah khatarta sii kordheysa ee suurtagalka ah ee dhaqdhaqaaqa PAG (Kooxda Falalka Budhcad-badeed), waxaa maraakiibta lagu taliyay inay si taxadar leh u socdaan,” ayay UKMTO ku sheegtay bayaan, iyadoo xustay in cimiladu ay ku habboon tahay hawlaha doomaha yaryar.
Afduubka Axaddii ayaa ka dhacay lix mayl badeed oo u jira Garacad, Soomaaliya, ayay UKMTO ku sheegtay bayaan. Faahfaahin dheeraad ah lama soo sheegin.
UKMTO sidoo kale waxay digniin ka soo saartay afduub kale oo ka dhacay xeebta Mareeyo, waqooyiga Soomaaliya, kaasoo dhacay 21-kii Abriil.
Burcad-badeeddu sidoo kale waxay afduubeen markab shidaal oo la yiraahdo Honour 25, oo lahayd 17 shaqaale oo saaran, kaasoo ku sii jeeday xeebta Soomaaliya 22-kii Abriil, iyadoo ay taas xaqiijinayaan saraakiil badan oo ammaanka ah.
Gacanta burcad-badeedda, markabkan oo leh shaqaale ka kooban 10 qof oo Pakistani ah, afar qof oo Indonesian ah, hal qof oo Hindi ah, hal qof oo Sri Lankan ah iyo hal qof oo Myanmar ah, ayaa ku xirtay meel u dhow xeebta Soomaaliya inta u dhaxaysa magaalooyinka kalluumeysiga ee Xaafun iyo Bander Beyla.
UKMTO sidoo kale waxay sheegtay in markab kalluumeysi oo calanka Soomaaliya leeyahay la qabsaday Khamiista.
Ugu yaraan laba qof oo hubeysan ayaa sidoo kale isku dayay inay fuulaan markab xamuul ah oo ka yimid dooni yar Khamiista, sida uu warbixinta UKMTO sheegtay, inkastoo ay ka laabteen kadib markii shaqaalaha markabka xamuulka ay rasaas digniin ah fureen.
Inta u dhaxaysa 2005 iyo 2012, burcad-badeeda ku sugan Geeska Afrika ayaa lagu qiyaasay inay heleen inta u dhaxaysa $339 million (£266 million) iyo $413 million (£325 million) iyagoo shaqaalaha markabka haysta si ay lacag magdhow u dalbadaan, sida lagu qiyaasay Bangiga Adduunka.