Wafdi ka socda Qaramada Midoobay ayaa ku wajahan magaalada Laascaanood, xarunta maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya, si uu u qiimeeyo xaaladda bani’aadannimo ee deegaanka iyo baahiyaha dadka nugul, xilli Soomaaliya guud ahaan ay ka jirto xaalad bani’aadannimo oo ay sii adkeeyeen abaaraha, cunto-yaraanta iyo dhibaatooyinka ka dhasha isbeddelka cimilada.
Wafdigan waxaa hoggaaminaya George Conway, oo ah ku-xigeenka Ergayga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, isla markaana ah Isuduwaha Arrimaha Bani’aadannimada iyo Isuduwaha Qaramada Midoobay ee Soomaaliya. Qaramada Midoobay waxay sheegtay in Conway uu leeyahay in ka badan 20 sano oo khibrad ah oo ku saabsan horumarinta, ka hortagga dhibaatooyinka, soo kabashada iyo arrimaha bani’aadannimada.
Booqashada wafdiga ayaa imanaysa xilli baahida bani’aadannimo ee Soomaaliya ay weli aad u sarreyso, iyadoo Qaramada Midoobay iyo dowladda Soomaaliya ay ku baaqayaan in la xoojiyo gargaarka iyo taageerada loo fidiyo dadka ay saameeyeen abaaraha iyo dhibaatooyinka kale.
Ujeeddada ugu weyn ee booqashada ayaa ah in si dhow loo fahmo xaaladda dadka u baahan gargaarka, gaar ahaan qoysaska nugul, dadka barakacay iyo dadka ay saameeyeen abaaraha iyo hoos u dhaca hab-nololeedka.
Wafdiga ayaa sidoo kale qiimeyn kara sida loo xoojiyo isku-duwidda hay’adaha gargaarka, sidii loo gaarsiin lahaa adeegyada dadka ugu baahan iyo meelaha ay ka jiraan baahiyaha degdegga ah.
Tallaabadan waxay qayb ka tahay dadaallada Qaramada Midoobay ee lagu doonayo in gargaarka Soomaaliya looga dhigo mid si wanaagsan loo qorsheeyo, iyadoo la isku xirayo dowladda, hay’adaha Qaramada Midoobay, ururrada samafalka iyo maamulka deegaanka.
Qaramada Midoobay ayaa horraantii 2026 sheegtay in Soomaaliya ay ka jirto xaalad bani’aadannimo oo sii xumaanaysa, taas oo ay sabab u yihiin abaaro daba dheeraaday, colaado iyo cudurro soo noqnoqda.
Qorshaha Gargaarka Bani’aadannimada Soomaaliya ee 2026 ayaa lagu sheegay in qiyaastii 4.8 milyan oo qof ay u baahan yihiin gargaar bani’aadannimo, iyadoo Qaramada Midoobay iyo hay’adaha la shaqeeya ay dalbanayaan 852 milyan oo doollar si loo caawiyo 2.4 milyan oo qof oo leh baahiyo nololeed iyo ilaalin oo degdeg ah.
Qaramada Midoobay waxay sidoo kale sheegtay in maalgelinta gargaarka ay si weyn u yaraatay, taas oo hoos u dhigtay awoodda hay’adaha samafalka ay ku gaarsiin karaan adeegyada dadka u baahan.
Biyo yaraanta, daaqa oo sii dhammaanaya, dhimashada xoolaha iyo hoos u dhaca wax-soo-saarka ayaa sababay in qoysas badan ay lumiyaan ilihii ay noloshooda ku tiirsanaayeen.
Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in xaaladda abaarta Soomaaliya ay keentay in malaayiin qof ay wajahaan cunto-yaraan, halka carruur badan ay halis ugu jiraan nafaqo-darro ba’an.
Arrimahaas ayaa ka dhigaya booqashada Laascaanood mid muhiim ah, gaar ahaan marka la qiimeynayo baahida dadka nugul iyo sida loo gaarsiin karo gargaar waqti ku habboon,Laascaanood waxay sidoo kale leedahay taariikh dhow oo ay soo martay xaalado amni oo saameeyay shacabka.
Dagaalladii ka dhacay Laascaanood iyo nawaaxigeeda sannadihii hore waxay sababeen dhimasho, dhaawac iyo barakac ballaaran. Qaramada Midoobay waxay xilligaas si joogto ah ugu baaqday dhinacyada inay ilaaliyaan shacabka iyo in la fududeeyo gaarsiinta gargaarka bani’aadannimo.
UNICEF waxay sidoo kale diiwaangelisay in kumannaan qoys, oo ay u badan yihiin haween iyo carruur, ay dagaalladii Laascaanood awgood uga barakaceen magaalada iyo deegaannada ku dhow.
Sanadihii dambe waxaa jiray dadaallo lagu soo celinayo adeegyada bulshada. UNICEF waxay 2025 sheegtay in carruurta Laascaanood ay muddo dheer saameyn uga soo gaartay colaaddii, gaar ahaan dhinaca adeegyada caafimaadka iyo tallaalka.
Booqashada Qaramada Midoobay waxay sidoo kale ku soo beegmaysaa dadaallo horey loogu xoojinayay iskaashiga u dhexeeya maamulka Waqooyi Bari, dowladda Soomaaliya iyo hay’adaha gargaarka.
Sidoo kale, dhawaan waxaa Laascaanood laga hirgeliyay xarun cusub oo gurmadka degdegga ah, taas oo loogu talagalay in lagu xoojiyo diyaar-garowga musiibooyinka iyo jawaabta xaaladaha degdegga ah ee gobolka.
Qaramada Midoobay waxay si cad uga digtay in dhimista maalgelinta caalamiga ah ay yareysay awoodda hay’adaha gargaarka ay ku gaarsiin karaan adeegyada dadka u baahan. George Conway ayaa horey ugu baaqay beesha caalamka inay kordhiso maalgelinta si looga hortago in dadka nugul ay ka sii dhacaan xaalad adag.
Arrintani waxay Laascaanood iyo deegaannada kale ka dhigaysaa meel u baahan in gargaar degdeg ah lala barbar dhigo xalal waara, sida biyo joogto ah, adeegyo caafimaad, waxbarasho iyo taageero lagu dhisayo hab-nololeedka dadka.
Booqashada wafdiga Qaramada Midoobay ee uu hoggaaminayo George Conway ee Laascaanood waxay ku soo beegmaysaa xilli Soomaaliya ay wajahayo baahiyo bani’aadannimo oo culus, gaar ahaan abaaraha, cunto-yaraanta iyo dhibaatooyinka saameeya dadka nugul.
Caalamka ayaa si gaar ah u eegaya sida Soomaaliya iyo bahwadaagta caalamiga ah uga jawaabayaan xaaladda bani’aadannimo, iyadoo maalgelin ku filan iyo qorshe muddo dheer ah ay muhiim u yihiin in gargaar degdeg ah looga gudbo xalal waara.