Warbixin cusub oo ay maanta daabacday Africa Intelligence ayaa walaac cusub ka abuurtay xaaladda amniga iyo hay’adaha dowladda Soomaaliya, kadib markii warbixintu sheegtay in maamulka Federaalka Soomaaliya uu xubno ka tirsan Al-Shabaab ama dad lala xiriirinayo kooxda ku dhex daray hay’adaha amniga iyo adeegyada socdaalka.
Warbixinta Africa Intelligence oo cinwaankeedu yahay “Somalia President Mohamud’s dangerous game with Al-Shabaab” ayaa sheegaysa in dowladda Federaalka ay xubno ka tirsan kooxda ka shaqeysa Soomaaliya ku dartay hay’adaha amniga iyo adeegyada socdaalka. Warbixintu waxay arrintan ku xiriirisay xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Soomaaliya iyo xiriirka sii adkaanaya ee u dhexeeya dowladda iyo saaxiibbada caalamiga ah.
Arrintan ayaa dhalinaysa su’aalo waaweyn oo ku saabsan amniga hay’adaha dowladda, gaar ahaan hay’adaha gacanta ku haya xogta iyo dukumentiyada muwaadiniinta iyo dadka dalka soo galaya ama ka baxaya.
Laanta Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya waxay ka shaqeysaa arrimo xasaasi ah oo ay ka mid yihiin dukumentiyada safarka, baasaboorrada, fiisooyinka iyo xogta dadka dalka soo galaya iyo kuwa ka baxaya. Sidaas darteed, haddii qof aan si buuxda loo hubin taariikhdiisa amni loo oggolaado inuu ka shaqeeyo nidaamkaas, waxaa dhalan kara walaac ku saabsan ilaalinta xogta iyo amniga nidaamka.
Baasaboorka Soomaaliya wuxuu sidoo kale leeyahay muhiimad caalami ah. Muwaadiniinta Soomaaliyeed ayaa u isticmaala dukumentigan safarrada dibadda, halka dowladaha kale iyo shirkadaha diyaaradaha ay ku tiirsan yihiin xogta iyo nidaamyada dowladda marka ay hubinayaan dukumentiyada safarka.
Haddii nidaamka socdaalka uu yeesho daldaloolo amni, waxaa suuragal noqon karta in la abuuro fursado ay dadka aan xaqa u lahayn uga faa’iideystaan dukumentiyo rasmi ah, taas oo keeni karta walaac gudaha iyo dibadda ah.
Sidoo kale, nidaamka eVisa-da Soomaaliya wuxuu muhiim u yahay dadka ajnabiga ah ee dalka u safraya. Xogta la xiriirta codsadaha, dukumentiyada safarka iyo oggolaanshaha gelitaanka dalka ayaa ah xog xasaasi ah oo u baahan ilaalin adag.
Sidaa darteed, sheegashada Africa Intelligence waxay dowladda Soomaaliya ku qasbeysaa inay si cad uga jawaabto su’aalaha ku saabsan cidda loo shaqaaleysiiyay hay’adaha socdaalka iyo amniga, habka loo hubiyo taariikhda dadka la shaqaaleysiiyo iyo haddii ay jiraan shaqaale horey xiriir ula lahaa Al-Shabaab.
Arrintan waxay sidoo kale taabaneysaa kalsoonida dowladaha iyo hay’adaha caalamiga ah ay ku qabaan nidaamka socdaalka Soomaaliya. Haddii dowlad shisheeye ay rumeysato in nidaamyada socdaalka Soomaaliya ay geli karaan dad xiriir la leh koox argagixiso, waxay kordhin kartaa baaritaanka lagu sameeyo dadka wata baasaboorrada Soomaaliya ama dadka ku safraya dukumentiyada Soomaaliya.
Waxaa sidoo kale suuragal ah in arrintan ay saameyn ku yeelato iskaashiga Soomaaliya iyo dowladaha kale ee dhinaca amniga, gaar ahaan wadaagista xogaha socdaalka iyo xogaha sirdoonka.
Africa Intelligence ayaa warbixinteeda arrintan ku xirtay xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya, iyadoo sheegtay in dowladda Xasan Sheekh ay wajahayo caqabado siyaasadeed iyo amni oo isku mar ah. Warbaahintaasi waxay sidoo kale horay uga qortay khilaafaadka u dhexeeya dowladda Federaalka iyo dhinacyada kale ee siyaasadda Soomaaliya.
Waxaa xusid mudan in Africa Intelligence ay tahay warbaahin si gaar ah uga shaqeysa xogaha siyaasadda, amniga iyo ganacsiga Afrika, waxaana warbixinteeda Soomaaliya ee maanta lagu daray qaybta difaaca iyo amniga.
Haddii dowladda Soomaaliya ay rabto inay meesha ka saarto walaaca ka dhashay warbixinta, waxaa muhiim ah inay si cad u sharaxdo habka baaritaanka lagu sameeyo shaqaalaha hay’adaha amniga iyo socdaalka.
Sidoo kale waxaa muhiim ah in la caddeeyo in qof kasta oo loo shaqaaleysiiyo hay’ad xasaasi ah uu maro baaritaan amni oo ku filan, gaar ahaan marka hay’addu gacanta ku hayso dukumentiyada safarka iyo xogta muwaadiniinta.
Dhinaca kale, waa muhiim in aan qof lagu eedeyn xiriir uu la leeyahay Al-Shabaab iyadoo aan la hayn caddeyn ku filan. Xogta noocan ah waxay leedahay saameyn culus oo qofeed iyo mid siyaasadeed, sidaas darteed waa in lagu saleeyaa baaritaan iyo caddeyn la xaqiijiyay.
Arrinta ugu weyn ee hadda taagan ayaa ah in Africa Intelligence ay soo bandhigtay digniin ku saabsan dhexgalka hay’adaha dowladda, halkii ay xaqiijin lahayd in Al-Shabaab ay si buuxda ula wareegtay Laanta Socdaalka ama nidaamka baasaboorka Soomaaliya.
Ugu dambeyn, warbixinta Africa Intelligence waxay furtay dood cusub oo ku saabsan heerka amniga hay’adaha dowladda Soomaaliya iyo khatarta ay leedahay in koox hubeysan ama dad lala xiriirinayo ay gudaha u galaan hay’adaha muhiimka ah.