Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland ayaa waddo dadaallo lagu horumarinayo wax-soo-saarka beeraha, adeegyada waraabka, maaraynta biyaha iyo dhulka, iyadoo muhiimad gaar ah la siinayo sugnaanta cuntada iyo taageerada beeraleyda.
Wasaaradda ayaa qorshayaasheeda ku saleysay sidii loo kordhin lahaa wax-soo-saarka gudaha, loo horumarin lahaa kaabayaasha waraabka, loona heli lahaa habab casri ah oo beeraleyda ka caawinaya inay la qabsadaan abaaraha iyo isbeddelka cimilada.
Hoggaanka Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland waxaa hadda haya Cumar Cabdisamad Yuusuf Dhuux, oo ah Wasiirka Beeraha iyo Waraabka Puntland. Waxaa sidoo kale ka tirsan hoggaanka sare ee wasaaradda Axmed Siciid Qalonbi, oo ah Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland, iyo Siciid Maxamed Aware, oo ah Wasiiru-Dowlaha wasaaradda.
Dhanka maamulka guud ee wasaaradda waxaa mas’uul ka ah Cabdixakiim Maxamed Cismaan, oo ah Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland.
Horumarinta waraabka ayaa kamid ah meelaha ugu muhiimsan ee wasaaraddu xoogga saareyso. Puntland waxaa saameeya roobab aan joogto ahayn iyo abaaro soo noqnoqda, taas oo keenta in wax-soo-saarka beeraha uu ku tiirsanaado helitaanka biyo kale oo joogto ah.
Wasaaradda ayaa sidaas darteed danaynaysa horumarinta nidaamyada waraabka, dayactirka kaabayaasha jira iyo hirgelinta nidaamyo cusub oo beeraleyda siin kara biyo joogto ah.
Mid kamid ah fursadaha lagu horumarin karo waraabka ayaa ah adeegsiga tamarta qorraxda. Nidaamyada waraabka ku shaqeeya tamarta cadceedda ayaa yareyn kara kharashaadka shidaalka, waxayna suuragelin karaan in biyaha ceelasha si joogto ah loogu isticmaalo beeraha.
Qorshayaasha maalgashiga ee la xiriira horumarinta beeraha waxaa sidoo kale lagu daray nidaamyo waraab oo ku shaqeeya tamarta qorraxda, horumarinta kaabayaasha suuqyada iyo ilaalinta khayraadka dabiiciga ah.
Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland waxay sidoo kale qeyb ka tahay dadaallada lagu xoojinayo adkeysiga nidaamka cuntada. Waxaa kamid ah mashruuca Somalia Food Systems Resilience Project, oo diiradda saaraya wax-soo-saarka beeraha, maaraynta khayraadka dabiiciga ah, horumarinta suuqyada iyo adkeysiga bulshada.
Qorshayaasha mashruuca waxaa lagu xusay degmooyin ay kamid yihiin Boosaaso, Qardho, Iskushuban iyo Gaalkacyo, iyadoo la eegayo baahiyaha deegaan kasta iyo fursadaha maalgashi ee ka jira.
Wasaaraddu waxay sidoo kale xoogga saareysaa beeraha u adkeysan kara isbeddelka cimilada. Arrintan waxaa muhiim ka ah isticmaalka abuur ku habboon deegaanka, maaraynta biyaha, ilaalinta ciidda iyo adeegsiga farsamooyin casri ah oo yareynaya khasaaraha ka dhasha abaaraha iyo roobabka aan la saadaalin karin.
Beeraleyda ayaa iyaguna u baahan adeegyo ka badan biyo iyo dhul. Waxay u baahan yihiin aqoon farsamo, abuur tayo leh, qalab, adeegyo caafimaadka dhirta ah iyo suuqyo ay si wanaagsan ugu iibiyaan wax-soo-saarkooda.
Horumarinta suuqyada ayaa muhiim u ah in wax-soo-saarka beeruhu noqdo il dhaqaale oo waarta. Haddii beeraleydu helaan suuqyo wanaagsan, kaydin ku filan iyo gaadiid, waxaa yaraan kara khasaaraha ka dhasha dalagyada kadib marka la goosto.
Beeraha ayaa sidoo kale noqon kara meel muhiim ah oo shaqo looga abuuro dhalinyarada Puntland. Shaqooyinka ka dhasha waaxdan kuma koobna beerista oo keliya, balse waxay ku fidsan yihiin waraabka, farsamada qalabka, kaydinta, gaadiidka, farsamaynta iyo suuq-geynta.
Wasaaradda ayaa sidoo kale xoogga saareysa horumarinta siyaasadaha iyo sharciyada la xiriira waaxda beeraha, si loo helo nidaam maamul oo fududeeya horumarinta dhulka beeraha, biyaha iyo adeegyada loo fidiyo beeraleyda.
Waxaa horay u soo hoggaamiyay Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland Maxamed Cabdulqaadir Dhoon-Yaal, oo xilka wasiirka hayay xilli ay wasaaraddu waday hawlo la xiriira horumarinta wax-soo-saarka beeraha iyo sugnaanta cuntada.
Dhoon-Yaal ayaa sidoo kale ka qeyb galay munaasabado iyo hawlo wasaaradeed oo diiradda lagu saarayay doorka beeraha ee dhaqaalaha iyo nolosha bulshada Puntland.
Inkastoo ay jiraan qorshayaal iyo mashaariic kala duwan, waaxda beeraha Puntland waxay weli wajahaysaa caqabado ay kamid yihiin biyo-yaraan, abaaro, kaabayaal waraab oo aan ku filnayn, helitaanka qalabka casriga ah, kharashaadka wax-soo-saarka iyo suuqyada oo aan weli si buuxda u horumarin.
Sidoo kale, isbeddelka cimilada ayaa ah caqabad sii kordheysa, waxaana loo baahan yahay in qorshayaasha beeraha lagu saleeyo habab u adkeysan kara xaaladaha cimilada ee isbedbedelaya.
Horumarka beeraha Puntland wuxuu u baahan yahay iskaashi joogto ah oo dhex mara dowladda, beeraleyda, ganacsatada, bulshada deegaanka iyo hay’adaha taageera horumarinta beeraha.
Haddii la helo maalgelin joogto ah, biyo ku filan, qalab casri ah, aqoon farsamo iyo suuqyo shaqeynaya, waaxda beeraha waxay noqon kartaa mid kamid ah tiirarka muhiimka ah ee dhaqaalaha Puntland iyo sugnaanta cuntada.
Ugu dambeyn, qorshayaasha Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Puntland waxay muujinayaan in horumarinta waraabka, maaraynta biyaha, taageerada beeraleyda iyo kordhinta wax-soo-saarka gudaha ay yihiin arrimo muhiim u ah mustaqbalka beeraha Puntland.
