Magaalada Doolow ee gobolka Gedo waxaa maanta ka socda banaanbax ay hoggaaminayaan masuuliyiin ka tirsan maamulka degmada, kaas oo looga soo horjeedo dhacdadii ka dhacday magaalada ee lagu dhaawacay Taliyihii hore ee Ciidanka Asluubta Soomaaliya, General Mahad Cabdiraxmaan Aadan oo loo yaqaanay Mahad Shub.
Wararka laga helayo Doolow ayaa sheegaya in dadka deegaanka ay isugu soo baxeen waddooyinka magaalada, iyagoo muujinaya sida ay uga caroodeen weerarka ka dhacay guri uu deganaa General Mahad Shub. Mudaharaadka ayaa kusoo beegmaya xilli dhacdadaasi ay dhalisay hadallo iyo eedeymo siyaasadeed oo culus oo u dhexeeya Jubaland iyo dowladda Federaalka Soomaaliya.
Masuuliyiinta Jubaland ayaa sheegay in General Mahad Shub iyo dad kale oo rayid ah ay ku dhaawacmeen weerarka, iyagoo ku eedeeyay diyaarado militari oo laga leeyahay Turkiga inay fuliyeen weerarka. Sida lagu sheegay war kasoo baxay maamulka Jubaland, laba gantaal ayaa la adeegsaday, waxaana mid ka mid ah uu ku dhacay guriga guddoomiyaha degmada Doolow. Jubaland waxay sheegtay in General Mahad iyo afar qof oo rayid ah ay dhaawacmeen.
Banaanbaxa maanta ka socda Doolow ayaa sida muuqata muujinaya in dhacdadii habeenkii aysan ku ekaan dhaawaca dadka ku sugnaa guriga, balse ay isu beddeshay arrin siyaasadeed oo si weyn u taabanaysa xiriirka u dhexeeya Jubaland, dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dowladda Turkiga.
Dadka mudaharaadaya ayaa la sheegay inay ka cabanayaan waxa ay u arkaan weerar lagu qaaday gudaha magaalada Doolow, iyagoo dalbanaya in la baaro cidda ka dambeysay dhacdada iyo sababta loo beegsaday guriga General Mahad Shub.
General Mahad Cabdiraxmaan Aadan ayaa horey u soo noqday Taliyaha Ciidanka Asluubta Soomaaliya, waxaana uu kamid yahay siyaasiyiinta iyo saraakiisha si weyn loogu yaqaanay arrimaha amniga dalka. Dhaawaciisa ayaa sidaas darteed keenay falcelin xooggan oo ka timid siyaasiyiin, madax hore iyo maamulka Jubaland.
Dhacdadan ayaa sidoo kale sii kordhisay khilaafka u dhexeeya dowladda Federaalka iyo Jubaland. Jubaland waxay ku dooday in weerarka uu la xiriiri karo khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya General Mahad iyo madaxda dowladda Federaalka, halka dowladda Federaalka ay si cad uga fogaatay eedeymaha ku saabsan duqeyn.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in waxa ka dhacay guriga General Mahad aysan ahayn duqeyn diyaaradeed. War kasoo baxay dowladda ayaa lagu sheegay in qaraxyadu ka dhasheen walxo qarxa oo halkaas lagu diyaarinayay, sida ay dowladdu sheegtay kadib baaritaan amni. Dowladda ayaa sidaas darteed iska fogeysay eedeymaha ku saabsan inay ku lug lahayd weerar diyaaradeed.
Arrintan ayaa abuurtay laba sheeko oo si weyn iskaga soo horjeeda. Jubaland iyo dhinacyo siyaasadeed oo mucaarad ah waxay ku adkeysanayaan in guriga General Mahad lagu qaaday weerar cirka ah, halka dowladda Federaalka ay sheegtay in qaraxu ka dhashay waxyaabo qarxa oo gudaha guriga lagu diyaarinayay.
Turkiga ayaa sidoo kale galay bartamaha muranka kadib markii Jubaland ay si toos ah ugu eedeysay diyaaradaha militari ee Turkiga inay fuliyeen weerarka. Hase yeeshee, ilaa hadda ma jiro xaqiijin madax-bannaan oo caddeyneysa in diyaaradaha Turkiga ay fuliyeen weerarka, waxaana warbixinno cusub ay xuseen in Ankara aysan si rasmi ah u qiran eedeynta.
Dowladda Turkiga ayaa Soomaaliya ku leh xiriir militari oo xooggan, iyadoo muddo dheer tababar iyo taageero siisay ciidamada Soomaaliya. Sidaas darteed, eedeynta ah in diyaarado Turkish ah loo adeegsaday weerar gudaha Soomaaliya ka dhacay waxay arrinta siinaysaa dhinac ka weyn khilaafka gudaha Soomaaliya.
Doolow ayaa sidoo kale ah magaalo muhiim u ah gobolka Gedo, maadaama ay ku taallo xadka Soomaaliya iyo Itoobiya, isla markaana ay tahay meel muhiim u ah isu-socodka dadka iyo ganacsiga. Dhacdo amni oo ka dhacda magaalada waxay saameyn ku yeelan kartaa shacabka iyo dhaq-dhaqaaqa guud ee gobolka.
Banaanbaxa maanta ayaa sidoo kale kusoo beegmaya xilli Jubaland ay dalbatay in dib loo eego arrimaha hubka iyo awoodaha militari ee loo oggolaaday Soomaaliya. Maamulka Jubaland ayaa sheegay in haddii diyaarado shisheeye loo adeegsan karo hawlgallo gudaha Soomaaliya ah, ay muhiim tahay in si cad loo qeexo cidda amar ku bixisa hawlgallada iyo cidda qaadaysa mas’uuliyadda haddii shacabka waxyeello soo gaarto.
Dhacdada Doolow waxay sidoo kale dhalisay falcelin siyaasadeed oo ka timid madax hore iyo siyaasiyiin Soomaaliyeed. Ra’iisul Wasaarihii hore Xasan Cali Kheyre ayaa ka digay in diyaaradaha hubaysan loo adeegsado khilaafaadka siyaasadeed, isagoo sheegay in adeegsiga xoogga cirka uu Soomaaliya gelin karo xaalad ka khatar badan tii hore.
Madaxweynihii hore Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa isna sheegay in General Mahad Shub uu ka badbaaday weerarka, isagoo ku tilmaamay dhacdada duqeyn loo adeegsaday drone. Hadalka Farmaajo wuxuu sii kordhiyay cadaadiska siyaasadeed ee dowladda Federaalka wajahaysa kadib dhacdada Doolow.
Dhanka kale, wararka kasoo baxaya Doolow waxay sheegayaan in General Mahad Shub uu dhaawacmay balse uu ka badbaaday weerarka, iyadoo xaaladdiisa caafimaad la sheegay in lagu daweynayo gudaha gobolka. Tirada saxda ah iyo xaaladda dhammaan dadka kale ee dhaawacmay ayaa warbaahinta kala duwan si kala duwan u sheegtay, sidaas darteed xogta khasaaraha wali waxay u baahan tahay xaqiijin dheeraad ah.
Waxa ugu weyn ee hadda laga cabsi qabo ayaa ah in dhacdadan ay sii kordhiso xiisadda siyaasadeed ee u dhexeysa Jubaland iyo dowladda Federaalka. Haddii banaanbaxyada Doolow ay sii socdaan, waxaa suuragal ah inay magaalada ka dhaliyaan xaalad amni oo cusub, gaar ahaan haddii dadka mudaharaadaya iyo ciidamada ammaanka ay isku dhacaan.
Sidoo kale, eedeynta Turkiga waxay arrinta ka dhigaysaa mid leh dhinac diblomaasiyadeed. Soomaaliya iyo Turkiga waxay leeyihiin xiriir dhow oo militari, dhaqaale iyo siyaasadeed, waxaana muhiim noqon karta in dowladda Turkiga ay si rasmi ah uga jawaabto eedeymaha loo jeediyay.
Dadka Doolow ayaa hadda dalbanaya in la helo jawaab cad oo ku saabsan waxa dhacay habeenkii 3-da iyo 4-ta Sebtembar. Su’aasha ugu weyn ee taagan ayaa ah cidda fulisay weerarka, cidda bixisay amarka haddii uu ahaa weerar qorsheysan, iyo sababta General Mahad Shub loogu bartilmaameedsaday gudaha magaalada.
Ilaa iyo inta baaritaan madax-bannaan laga sameynayo dhacdada, eedeymaha labada dhinac waa in si taxaddar leh loo kala saaraa. Waxa la xaqiijiyay ayaa ah in qarax ama weerar uu ka dhacay guriga General Mahad Shub, in General Mahad uu dhaawacmay, iyo in dhacdadu dhalisay banaanbax iyo xiisad siyaasadeed oo cusub oo ka taagan Doolow. Waxa aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin ayaa ah cidda si dhab ah u fulisay weerarka iyo nooca hubka loo adeegsaday.
Doolow maanta waxay sidaas ku noqotay xudunta muran siyaasadeed iyo amni oo ka gudbay xuduudaha gobolka Gedo, iyadoo dhacdada ay taabanayso dowladda Federaalka, Jubaland iyo xiriirka militari ee Soomaaliya iyo Turkiga. Haddii aan si degdeg ah loo helin baaritaan lagu kalsoonaan karo, dhacdadan waxay sii kordhin kartaa khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya iyo xiisadda ka taagan gobolka Gedo.