Warar soo baxay ayaa sheegaya in ciidamo ka tirsan Booliiska Gobolka Banaadir ay galeen xarumaha shirkadda isgaarsiinta Hormuud ee Suuqa Bakaaraha iyo xarunta weyn ee shirkadda oo ku taalla waddada garoonka diyaaradaha Muqdisho. Wararka ayaa tilmaamaya in ciidamadu ay wateen amar maxkamadeed, isla markaana ay baaritaan ka sameynayeen xarumahaas.
Ilaa hadda, faahfaahin madax-bannaan oo xaqiijinaysa sababta rasmiga ah ee baaritaanka iyo waxa laga raadinayay xarumaha shirkadda si buuxda looma hayo. Sidoo kale, lama xaqiijin in tallaabadan ay si toos ah ula xiriirto khilaafka siyaasadeed ee ka taagan maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya.
Arrintan ayaa kusoo beegmaysa xilli dowladda federaalka Soomaaliya ay dhawaan cunaqabateyn maaliyadeed ku soo rogtay hoggaamiyihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, iyo sagaal qof oo kale, kuwaas oo lagu eedeeyay inay xiriir la leeyihiin maalgelinta Al-Shabaab. Guddiga qaran ee la dagaallanka lacagaha sharci-darrada ah iyo maalgelinta argagixisada ayaa shaaciyay tallaabadaas, balse faahfaahin gaar ah oo caddeynaysa eedeymaha loo jeediyay qof kasta si buuxda looma soo bandhigin.
Hormuud waa shirkad weyn oo bixisa adeegyada isgaarsiinta iyo lacagaha moobilka, waxaana adeegyadaas isticmaala dad badan oo Soomaaliyeed, ganacsato iyo hay’ado kala duwan. Sidaas awgeed, tallaabo kasta oo saameyn karta xarumaheeda ama adeegyadeeda waxay dhalin kartaa su’aalo ku saabsan sii socoshada adeegyada, amniga ganacsiga iyo kalsoonida dadweynaha.
Dhinaca kale, dowladda federaalka waxay xaq u leedahay inay baaritaan sharci ah ku sameyso cid kasta oo ay jiraan tuhunno la xiriira falal sharci-darro ah, iyadoo la raacayo sharciga iyo amarada maxkamadaha. Hase yeeshee, waxaa muhiim ah in sababta baaritaanka si cad loo sharxo, xuquuqda shirkadda la ilaaliyo, isla markaana aan eedeymo aan la xaqiijin loo qaadan xaqiiqo la hubo.
Xiisadda siyaasadeed ee ka taagan Koonfur Galbeed ayaa durba abuurtay dood ku saabsan xiriirka dowladda federaalka iyo hoggaamiyeyaasha siyaasadeed ee maamulkaas. Haddii aan si hufan loo maareyn, tallaabooyinka amni iyo kuwa maaliyadeed waxay sii kordhin karaan shakiga iyo kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in laga fogaado hadallada aan caddaynta lahayn ee arrintan ku xiraya beelo gaar ah ama saadaalinaya dagaallo beeleed. Ilaa hadda ma jiraan caddeymo la xaqiijiyay oo muujinaya in baaritaanka la sheegay uu salka ku hayo beegsi qabiil ama in uu horseedi doono isku dhac beeleed.
Dadka Soomaaliyeed waxay u baahan yihiin in arrintan lagu wajaho xog sugan, sharci iyo wadahadal, halkii ay ka sii hurin lahayd warar aan la xaqiijin. Dowladda waxaa laga sugayaa inay caddeyso sababta baaritaanka, halka shirkaddana ay muhiim u tahay inay la shaqeyso hay’adaha sharciga haddii amar sharci ah la fulinayo.
Ugu dambeyn, baaritaanka la sheegay ee xarumaha Hormuud wuxuu kusoo aadayaa xilli ay Soomaaliya ka jiraan xiisado siyaasadeed iyo muranno la xiriira maamulka Koonfur Galbeed. Hase yeeshee, sababta rasmiga ah ee baaritaanka iyo xiriirka uu la leeyahay xiisadahaas weli waxay u baahan yihiin xaqiijin rasmi ah. Waxaa muhiim ah in la sugo faahfaahinta hay’adaha ay khuseyso, si aan wararka aan la hubin loogu beddelin eedeymo ama xiisado hor leh.

