Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Sheekh Shariif Sheekh Axmed, ayaa hoygiisa ku qaabilay qaar ka mid ah odayaasha dhaqanka beesha Xawaadle, kuwaas oo ay ka wada hadleen xaaladda nabadda, xasilloonida, xalinta khilaafaadka iyo arrimaha siyaasadeed ee dalka.
Kulankan ayaa imaanaya xilli uu jiro khilaaf siyaasadeed oo la xiriira hannaanka doorashooyinka Soomaaliya, iyadoo Sheekh Shariif uu ka mid yahay siyaasiyiinta mucaaradka ku ah qorshaha doorashooyinka ee dowladda Xasan Sheekh Maxamuud.
Sheekh Shariif oo faahfaahin ka bixiyay kulanka ayaa sheegay in wada-hadalladu diiradda saareen sidii xal waara loogu heli lahaa colaadaha ka dhaca deegaannada ay wada deggan yihiin bulshada isku deegaanka ah, iyadoo la xoojinayo dadaallada nabadeed iyo wada-shaqeynta bulshada.
Waxa uu sidoo kale sheegay in kulanka lagu soo qaaday muhiimadda ay odayaasha dhaqanku u leeyihiin xalinta khilaafaadka, ilaalinta wadajirka bulshada iyo doorka ay ku leeyihiin arrimaha siyaasadda maamulka deegaanka.
Madaxweynihii hore ayaa carrabka ku adkeeyay in wada-tashiga iyo iskaashiga bulshada ay yihiin tiirarka lagu dhisi karo nabad waarta iyo xasillooni ay ka faa’iideystaan dhammaan dadka deegaanka.
Kulanka Sheekh Shariif iyo odayaasha dhaqanka Xawaadle ayaa kusoo beegmaya iyadoo ay taagan yihiin khilaafaad la xiriira doorashooyinka dalka iyo maamulka Hirshabeelle, gaar ahaan tabashooyinka siyaasadeed ee laga qabo matalaadda gobolka Hiiraan iyo awood-qaybsiga maamulka.
Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo waxgaradka ka soo jeeda beesha Xawaadle ayaa hore u muujiyay tabashooyin ku saabsan hannaanka loo maamulayo doorashada Hirshabeelle iyo doorka gobolka Hiiraan ku leeyahay hoggaanka maamulka.
Muranadan ayaa muddooyinkii dambe ka dhex muuqday siyaasiyiinta heer federaal iyo kuwa maamulka Hirshabeelle, iyadoo dhinacyadu ay ku kala aragti duwan yihiin qaabka loo wajahayo doorashooyinka iyo sidii xal looga gaari lahaa cabashooyinka siyaasadeed ee jira.
Sheekh Shariif ayaa toddobaadyadii u dambeeyay si cad uga hadlay khilaafka doorashooyinka Soomaaliya, isaga oo ku baaqay in la helo hannaan doorasho oo heshiis siyaasadeed lagu wada gaaro.
Madaxweynihii hore ayaa sidoo kale dhaliilay jadwalka doorashooyinka ee ay shaacisay Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka iyo Soohdimaha Qaranka,ee lagu muransanyahay isaga oo ku dooday in hannaankaasi u baahan yahay heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay.
17-kii Oktoobar 2026, Sheekh Shariif ayaa dacwad u gudbiyay Maxkamadda Sare, isaga oo ka dalbaday inay dib u eegto wax-ka-beddelka Dastuurka iyo go’aannada la xiriira doorashooyinka. Wuxuu ku baaqay in xalinta khilaafka lagu saleeyo wada-hadal iyo heshiis qaran.
Dhanka kale, dowladda Federaalka Soomaaliya iyo taageerayaasha qorshaheeda doorashooyinka ayaa ku doodaya in geeddi-socodka doorashooyinka loo maro shuruucda iyo hay’adaha u xilsaaran maamulka doorashada. Khilaafka jira ayaa weli u baahan wadatashi siyaasadeed oo dhex mara dowladda, mucaaradka iyo dowlad-goboleedyada.
Odayaasha dhaqanka ayaa door muhiim ah ku leh xalinta khilaafaadka bulshada, dib-u-heshiisiinta iyo isku keenidda dhinacyada ay kala aragti duwanaanshuhu ka dhex jiro. Deegaannada Hirshabeelle, odayaasha dhaqanka ayaa sidoo kale qayb ka ah wadatashiyada la xiriira matalaadda siyaasadeed iyo arrimaha maamulka.
Sheekh Shariif ayaa sheegay in kulanka uu la yeeshay odayaasha Xawaadle uu qayb ka yahay dadaallada lagu xoojinayo nabadda, wadajirka iyo iskaashiga bulshada. Hase yeeshee, qoraalkiisa si toos ah uguma uusan sheegin in kulanka looga hadlay qorshe gaar ah oo looga soo horjeedo doorashada Xasan Sheekh Maxamuud.
Sidoo kale, lama shaacin go’aanno rasmi ah oo kulanka kasoo baxay ama tallaabooyin siyaasadeed oo ay dhinacyadu ku heshiiyeen.
Kulanka ayaa muujinaya muhiimadda ay leeyihiin wada-tashiyada siyaasadeed iyo doorka odayaasha dhaqanka ee xalinta khilaafaadka ka jira deegaannada dalka. Si kastaba ha ahaatee, weli lama oga in kulankan uu horseedi doono heshiis siyaasadeed ama isbeddel ku yimaada mowqifyada dhinacyada ku kala aragti duwan doorashooyinka.
Xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya ayaa weli u baahan wada-hadal, iyadoo ay jiraan aragtiyo kala duwan oo ku saabsan hannaanka doorashooyinka, wax-ka-beddelka dastuurka iyo xiriirka dowladda Federaalka la leedahay mucaaradka iyo dowlad-goboleedyada.
Kulanka Sheekh Shariif iyo odayaasha dhaqanka Xawaadle ayaa sidaas darteed kusoo aadaya xilli ay socdaan dadaallo siyaasadeed oo lagu raadinayo xal u helidda khilaafaadka dalka, iyadoo la sugayo tallaabooyinka xiga ee dhinacyada siyaasadeed.