Madaxweyne Ku-xigeenka Dowladda Puntland, Ilyaas Cismaan Lugatoor, ayaa shir heer wasiirro ah oo looga hadlayay diyaar-garowga roobabka El Niño guddoomiyay, iyadoo kulanka diiradda lagu saaray sidii looga hortagi lahaa khataraha ka dhalan kara roobabka la saadaalinayo iyo tallaabooyinka lagu yareyn karo saamaynta ay ku yeelan karaan bulshada.
Shirka ayaa lagu falanqeeyay saadaasha roobabka la filayo, khataraha fatahaadaha iyo biyo-fadhiisiga, iyo baahida loo qabo in hay’adaha dowladda ay horay ugu sii diyaar garoobaan xaaladaha degdegga ah ee ka dhalan kara roobabka.
Madaxweyne Ku-xigeenka ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la qaado tallaabooyin looga hortagayo khasaaraha nafeed iyo midka hantiyadeed, iyadoo la xoojinayo wada shaqaynta hay’adaha dowladda iyo diyaarinta qorshayaal wax looga qabanayo xaaladaha degdegga ah.
Kulanka ayaa sidoo kale lagu soo qaaday baahida loo qabo in xogaha saadaasha cimilada si joogto ah loola socdo, lana wadaago hay’adaha ay khusayso si go’aannada la qaadanayo ay ugu salaysnaadaan xog sax ah oo waqtigeeda la helay.
Roobabka El Niño ee la saadaalinayo ayaa walaac ka abuuray qaybo ka mid ah Geeska Afrika, iyadoo saadaasha xilli-roobaadka Deyrta ee bilaha Oktoobar ilaa Diseembar 2026 ay muujinayso suurtagalnimada roobab ka badan kuwa caadiga ah meelo badan oo gobolka ah. Hay’adaha cimilada ayaa ka digay in roobab xooggan ay kordhin karaan khatarta fatahaadaha, inkasta oo heerka saamayntu uu ku xirnaan doono xaaladaha cimilada iyo goobaha ay roobabku ka da’aan.
Madaxweyne Ku-xigeenka Puntland ayaa intii uu shirku socday carrabka ku adkeeyay in diyaar-garowga la xoojiyo ka hor inta aysan xaaladuhu noqon kuwo u baahan gurmad degdeg ah.
Waxaa muhiimad gaar ah la siiyay ilaalinta nolosha iyo hantida shacabka, diyaarinta qorshayaal wax ku ool ah iyo xoojinta awoodda hay’adaha dowladda ee wax ka qabashada xaaladaha degdegga ah.
Fatahaadaha iyo biyo-fadhiisiga ayaa sababi kara burbur soo gaara guryaha, waddooyinka iyo kaabeyaasha kale ee muhiimka u ah bulshada. Sidoo kale, waxay saamayn ku yeelan karaan xoolaha, beeraha iyo ilaha biyaha ee ay dadku nolol maalmeedkooda ku tiirsan yihiin.
Sidaas darteed, diyaarinta qorshayaasha gurmadka iyo aqoonsiga goobaha halista ugu jira fatahaadaha ayaa muhiim u ah yareynta khasaaraha suurtagalka ah.
Shirka waxaa lagu adkeeyay in hay’adaha ay khusayso ay xoojiyaan wacyigelinta bulshada, gaar ahaan dadka ku nool goobaha u nugul fatahaadaha iyo meelaha ay biyuhu ku ururaan.
Dadka ku nool deegaannadaas ayaa loo baahan yahay in la gaarsiiyo digniinaha cimilada iyo macluumaadka ku saabsan tallaabooyinka ay qaadi karaan si ay naftooda iyo hantidooda u ilaashadaan.
Madaxweyne Ku-xigeenka ayaa sidoo kale muhiimad siiyay xog-ururinta iyo wadaagista macluumaadka, si hay’adaha dowladda ay uga wada shaqeeyaan ka hortagga khataraha iyo ka jawaabista xaalad kasta oo degdeg ah.
Wada shaqaynta hay’adaha ayaa muhiim u ah in digniinaha la gaarsiiyo bulshada waqtigooda, isla markaana gurmadka loo diyaariyo dadka ay xaaladuhu saameeyaan.
Roobabka Deyrta ayaa ah xilli muhiim u ah Soomaaliya, maadaama ay qayb weyn ka qaataan helitaanka biyaha, daaqa xoolaha iyo wax-soo-saarka beeraha. Hase yeeshee, haddii roobabku noqdaan kuwo aad u xooggan, waxay sababi karaan fatahaado iyo dhibaatooyin kale oo saameeya nolosha bulshada.
Hay’adaha saadaasha cimilada ayaa tilmaamay in xaaladaha El Niño ay kordhin karaan suurtagalnimada roobab ka badan caadiga ah inta lagu jiro xilliga Deyrta ee 2026. Waxaa sidoo kale la adkeeyay muhiimadda ay leedahay in digniinaha hore loo isticmaalo si loo diyaariyo bulshada iyo hay’adaha gurmadka.
Si kastaba ha ahaatee, saadaasha roobabka kama dhigna in fatahaado ay si hubaal ah uga dhacayaan dhammaan deegaannada Puntland. Waxaa muhiim ah in si joogto ah loola socdo xogaha cimilada iyo digniinaha ay soo saaraan hay’adaha ku shaqada leh.
Ugu dambayn, shirka uu guddoomiyay Madaxweyne Ku-xigeenka Puntland, Ilyaas Cismaan Lugatoor, ayaa diiradda lagu saaray xoojinta diyaar-garowga, wacyigelinta bulshada iyo isku dubbaridka hay’adaha dowladda si loo yareeyo khataraha ka dhalan kara roobabka la saadaalinayo.