Haddii maanta oo ah 8-da Nofeembar 2026 uu baaqdo ama dib u dhaco caleema-saarka hoggaanka Hirshabeelle, arrintaasi waxay yeelan kartaa saameyn siyaasadeed oo ka baxsan munaasabad rasmi ah. Waxay dib u soo bandhigi kartaa khilaafka u dhexeeya magaalada Beledweyne iyo xarunta maamulka ee Jowhar, waxayna dhalin kartaa su’aalo ku saabsan matalaadda gobolka Hiiraan, wadajirka Hirshabeelle iyo sida loo maareynayo tabashooyinka siyaasadeed ee ka jira gobolka.
Madaxweyne-ku-xigeenka Hirshabeelle Cabdifataax Xasan Afrax ayaa ka baaqday munaasabadda caleema-saarka ee Jowhar, iyadoo arrinta lagu xiriiriyay khilaafka siyaasadeed ee ka taagan Beledweyne qorshaha ayaa ahaa inuu marka hore wada-hadal la yeesho dhinacyada reer Hiiraan, balse aan xal laga gaarin arrintaas.
Maxaa keenay in Madaxweyne-ku-xigeenka Hirshabeelle Cabdifataax Xasan Afrax uu ka baaqdo caleema-saarka?
Madaxweyne-ku-xigeenka Hirshabeelle Cabdifataax Xasan Afrax ayaa 6-dii Nofeembar gaaray magaalada Beledweyne, xilli magaalada ay ka taagnayd xiisad siyaasadeed oo la xiriirta doorashadii hoggaanka Hirshabeelle.
Booqashadiisa waxaa la sheegay inuu doonayay inuu la kulmo odayaasha dhaqanka iyo siyaasiyiinta reer Hiiraan, si uu u dhageysto tabashooyinka ay qabaan. Hase yeeshee, xaaladda siyaasadeed ee magaalada iyo khilaafka ka dhex jira dhinacyada kala duwan ayaa adkeeyay dadaallada lagu doonayay in xal laga gaaro arrinta.
Warbixinnada laga helayo Beledweyne ayaa sidoo kale tilmaamay in dhaqdhaqaaqyo ciidan iyo hadallo siyaasadeed ay sare u qaadeen walaaca laga qabo in xiisaddu sii xoogeysato.
Maqnaanshaha Madaxweyne-ku-xigeenka Hirshabeelle Cabdifataax Xasan Afrax ee munaasabadda lagu caleema-saarayo hoggaanka uu isagu ka tirsan yahay wuxuu yeelanayaa macne siyaasadeed oo muuqda.
Sababtu waxay tahay in Cabdifataax uu ka soo jeedo gobolka Hiiraan, halkaas oo ay qaybo ka mid ah siyaasiyiinta iyo odayaasha dhaqanku tabasho ka muujiyeen hannaankii loo maray doorashada hoggaanka Hirshabeelle.
Dadka reer Hiiraan qaarkood waxay arrintan u arki karaan calaamad muujinaysa in tabashooyinkooda aan weli wax laga qaban. Waxay sidoo kale su’aal gelin kartaa sida hoggaanka cusub uu doonayo inuu gobolka uga helo kalsooni iyo taageero siyaasadeed.
Si kastaba ha ahaatee, maqnaanshaha Madaxweyne-ku-xigeenka ma caddaynayo in dhammaan shacabka Hiiraan ay diidan yihiin Hirshabeelle. Gobolka waxaa ku nool bulsho iyo siyaasiyiin kala aragti duwan, waxaana jira dad taageersan maamulka iyo kuwo dalbanaya in dib loo furo wadahadalka siyaasadeed.
Muddooyinkii u dambeeyay waxaa isa soo tarayay hadallada siyaasiyiinta iyo odayaasha qaarkood ee ku saabsan in Hiiraan u baahan yahay hannaan maamul oo ka jawaaba tabashooyinka deegaanka, gaar ahaan matalaadda siyaasadeed iyo awood-qaybsiga.
Khilaafku wuxuu sii xoogaystay kaddib doorashadii 24-kii Oktoobar 2026, markaas oo Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe dib loogu doortay Madaxweynaha Hirshabeelle, halka Cabdifataax Xasan Afrax loo doortay Madaxweyne-ku-xigeenka. Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo odayaasha Hiiraan ayaa diiday hannaanka doorashada, iyagoo ku doodaya inaan wadatashi ku filan laga sameyn matalaadda iyo awood-qaybsiga.
Sidaas darteed, baaqashada caleema-saarku waxay sii xoojin kartaa doodda ku saabsan mustaqbalka xiriirka Hiiraan iyo Jowhar. Laakiin kala go’ siyaasadeed ama maamul wuxuu u baahan yahay go’aanno iyo hannaan rasmi ah; maqnaanshaha hal mas’uul ama dib-u-dhaca munaasabad keliya ma caddaynayo in kala tag dhacay.
Hoggaanka cusub ee Hirshabeelle wuxuu wajahayaa laba arrimood oo isku mar socda: inuu sii ambaqaado howlaha maamulka, iyo inuu wax ka qabto tabashooyinka ka jira gobolka Hiiraan.
Haddii munaasabadda caleema-saarka ay dhacdo iyadoo Madaxweyne-ku-xigeenka Hirshabeelle Cabdifataax Xasan Afrax maqan yahay, waxaa dhalan kara su’aalo ku saabsan isku-duubnida hoggaanka cusub iyo sida ay labada gobol ee maamulka uga wada shaqeyn doonaan arrimaha siyaasadeed iyo amni.
Dhinaca kale, haddii hoggaanka Jowhar uu bilaabo wadahadal dhab ah oo lala yeesho odayaasha, siyaasiyiinta iyo waxgaradka Hiiraan, waxaa jiri karta fursad lagu yareeyo khilaafka. Waxaa muhiim ah in tabashooyinka gobolka aan lagu xallin cadaadis ciidan ama hadallo siyaasadeed oo sii kala fogeynaya bulshada.
Wadahadal siyaasadeed: Haddii la helo heshiis ku saabsan tabashooyinka Hiiraan, waxaa suuragal ah in xiisadda laga gudbo, lana abuuro hannaan ay dhinacyadu ku wada shaqeeyaan.
Xaaladda amniga Beledweyne: Dhaqdhaqaaqyada ciidanka iyo khilaafka ka dhex jira dhinacyada siyaasadda waxay u baahan yihiin in laga fogaado tallaabo kasta oo keeni karta iska horimaad.
Doorka Dowladda Federaalka: Dowladda Federaalka waxaa horyaalla su’aal ku saabsan sida ay uga qeyb qaadan karto dejinta xiisadda, iyadoo aan khilaafka siyaasadeed loo beddelin mid ciidan. Xalka waara wuxuu u baahan yahay dhexdhexaadin iyo wadahadal ay dhinacyada ay khusayso ku wada qanacsan yihiin.
Baaqashada Madaxweyne-ku-xigeenka Hirshabeelle Cabdifataax Xasan Afrax ee caleema-saarka Jowhar, sida ay maanta werisay Mustaqbal Media, waxay muujinaysaa in khilaafka Beledweyne uusan ku ekaan doodaha siyaasiyiinta, balse uu saameyn ku yeeshay munaasabad muhiim u ah hoggaanka cusub ee Hirshabeelle.
Shacabka gobolka Hiiraan, arrintani waxay u dhigantaa in tabashooyinka siyaasadeed ee gobolka ay weli yihiin kuwo aan xal rasmi ah helin. Waxaa kaloo soo baxaya su’aal ah in Madaxweyne-ku-xigeenka cusub uu awoodi doono inuu isku xiro hoggaanka Jowhar iyo bulshada uu ka soo jeedo.