Warar laga helayo gobolka Mudug ayaa sheegaya in dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab ay jareen waddada isku xirta magaalooyinka Hobyo iyo Xarardheere, taasoo ah waddo muhiim u ah isu-socodka dadka iyo gaadiidka ee deegaannada xeebaha iyo gudaha gobolka.
Sida ay sheegeen saraakiil ka tirsan dowladda Soomaaliya, tallaabadan ayaa lagu sheegay inay ka dhacday deegaannada u dhexeeya labada magaalo, iyadoo kooxda Al-Shabaab ay isku dayeyso inay carqaladeyso isu-socodka iyo dhaqdhaqaaqa ciidamada dowladda iyo dadka rayidka ah.
Hobyo iyo Xarardheere waxay ka tirsan yihiin gobolka Mudug, waxaana labada degmo maamula Galmudug. Deegaannada ku xeeran labada magaalo ayaa muddooyinkii dambe ahaa goob ay ka jiraan dhaq-dhaqaaqyo militari iyo iska horimaadyo u dhexeeya Al-Shabaab iyo ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka.
Tallaabadaasi waxay saameyn ku yeelan kartaa dadka ku nool tuulooyinka iyo deegaannada ku teedsan waddada, gaar ahaan dadka ku tiirsan gaadiidka dhulka si ay ugu kala gooshaan Hobyo iyo Xarardheere. Sidoo kale waxay caqabad ku noqon kartaa gaarsiinta adeegyada iyo badeecadaha u kala goosha deegaannada.
Xarardheere ayaa ah magaalo xeebeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Mudug. Dowladda Soomaaliya iyo Ciidamada deegaanka ayaa magaalada dib ula wareegay Al-Shabaab bishii Janaayo 2023, xilli uu socday guluf militari oo ka dhan ahaa kooxda. Si kastaba, warbixinno amni oo dambe ayaa muujiyay in dhulka miyiga ah iyo waddooyinka ku dhow magaalada ay weli ahaayeen goobo ay ka jiraan dhaqdhaqaaqyo Al-Shabaab.
Warbixin ay soo saartay EUAA bishii Juun 2026 ayaa sidoo kale sheegtay in koonfurta Mudug ay weli tahay meel ay iska horimaadyo iyo hawlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka dhacaan. Warbixintu waxay xustay in Al-Shabaab ay ku lug lahayd dhacdooyin amni oo ka dhacay Xarardheere iyo Hobyo, halka qaybo ka mid ah miyiga gobolka ay xaaladdoodu tahay mid isku dhafan oo ay kooxo kala duwan saameyn ku leeyihiin.
Dhaqdhaqaaqyada cusub ayaa sidoo kale kusoo beegmaya xilli horraantii Sebtembar 2026 laga soo sheegay dhaqdhaqaaqyo ay Al-Shabaab ka waday duleedka Xarardheere. Dagaalyahanno kooxda ka tirsan ayaa lagu arkay dhulka miyiga ah ee u dhexeeya Xarardheere, Hobyo iyo Ceeldheer, iyadoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin tirada dagaalyahannada iyo goobaha ay ku sugnaayeen.
Sidoo kale, warbixin kale oo la daabacay 6-dii Sebtembar ayaa sheegtay in dhaqdhaqaaqyo ciidan oo Al-Shabaab ah laga soo sheegay deegaanno ku dhow Xarardheere, gaar ahaan dhulka u dhexeeya Faarax Aadan, Dabagalo iyo Dumaaye. Warbixintaas ayaa sheegtay in ciidamada ku sugan Xarardheere ay kordhiyeen feejignaanta iyo roondooyinka, balse aan la xaqiijin in dhaqdhaqaaqyadaasi ay ahaayeen diyaar-garow weerar.
Waddooyinka isku xira magaalooyinka iyo degmooyinka bartamaha Soomaaliya ayaa muddo dheer ahaa meel ay kooxaha hubeysan ku bartilmaameedsadaan gaadiidka iyo ciidamada. EUAA waxay sheegtay in Al-Shabaab ay meelo badan oo Soomaaliya ah ku leedahay awood ay ku carqaladeyso waddooyinka muhiimka ah iyo isu-socodka, gaar ahaan meelaha ay kooxdu ka sameysato isbaarooyin ama ay ka fuliso weerarro.
Xaaladda waddada Hobyo iyo Xarardheere waxay sidoo kale muhiim u tahay dhinaca bani’aadantinimada. Helitaanka waddooyinka ayaa saameyn ku yeelan kara gaarsiinta cuntada, biyaha, caafimaadka iyo adeegyada kale ee bulshada. EUAA waxay horey u diiwaangelisay in helitaanka gargaarka bani’aadantinimo uu meelo ka mid ah Xarardheere iyo koonfurta Hobyo ku adkaa sababo la xiriira amni-darro, isku dhacyo iyo xannibaado kale.
Dowladda Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe waday howlgallo ay ku doonayso inay dib ugu xoojiso amniga deegaanada bartamaha dalka, iyadoo ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka ay ka howlgalaan qaybo ka mid ah Mudug. Dhanka kale, Al-Shabaab ayaa isku dayaysa inay sii waddo dhaqdhaqaaqyada ay ka sameyso miyiga iyo waddooyinka muhiimka ah.