Xaaladda magaalada Baydhabo, xarunta gobolka Baay iyo caasimadda ku-meelgaarka ah ee maamulka Koonfur Galbeed, ayaa saaka si weyn u kacsan kaddib markii magaalada uu ka qarxay dagaal culus oo u dhexeeya ciidamo ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo ciidamo la sheegay inay daacad u yihiin madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen.
Wararka laga helayo gudaha magaalada ayaa sheegaya in rasaas iyo hub culus laga maqlayay qaybo kala duwan oo Baydhabo ah, iyadoo dadka deegaanka ay wajahaan xaalad cabsi iyo hubanti-la’aan ah.
Afhayeenka ciidamada taabacsan Laftagareen, Ugaas Xasan, ayaa sheegay in ciidamadoodu ay dhowr jiho ka soo galeen Baydhabo, isla markaana ay la wareegeen qaybo ka mid ah magaalada.
Ugaas Xasan ayaa sidoo kale sheegay in ciidamada dowladda ee aan deegaanka u dhalan ay isu soo dhiibaan si nabad ah, isagoo sheegay in ciidamada isa soo dhiiba loo sameyn doono maamuus iyo dhaqan wanaagsan.
Wararka kale ee kasoo baxaya dhinaca ciidamadan ayaa sheegaya inay gacanta ku hayaan xaafado dhowr ah, isla markaana ay isku dayayaan inay ballaariyaan goobaha ay maamulayaan.
Hase yeeshee, sheegashada ah in ciidamadan ay si buuxda ula wareegeen dhammaan Baydhabo weli si madax-bannaan looma xaqiijin.
Dhinaca kale, taliska ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegay in ciidamada qaranku ay iska caabiyeen weerarka.
Wararka kasoo baxay dowladda ayaa ciidamada weerarka qaaday ku tilmaamay kooxo ay ugu yeereen “Khawaarij”, iyadoo dowladda sheegtay inay fashilisay weerarro lagu qaaday fariisimaha ciidamada dowladda.
Labada dhinac ayaa sidaas darteed soo bandhigaya warar aad u kala duwan oo ku saabsan cidda gacanta ku haysa goobaha magaalada baydhabo,isgaarsiinta shirkadda Hormuud ayaa laga jaray qaybo ka mid ah magaalada.
Xaalad noocan oo kale ah waxay sidoo kale adkeyn kartaa xaqiijinta muuqaallada, khasaaraha iyo wararka kasoo baxaya goobaha dagaalka.
Wararka ugu dambeeyay ayaa sheegaya in rasaas teel-teel ah laga maqlayo Xero Jaad, oo ka mid ah goobaha muhiimka ah ee Baydhabo.
Wararka laga helayo gudaha magaalada ayaa sheegaya in guryo qaar ay waxyeello soo gaartay, qaarna ay dumeen kaddib markii ay ku dhaceen madaafiic ama hub culus.
Sidoo kale ma jiro ilaa hadda tiro rasmi ah oo si madax-bannaan loo xaqiijiyay oo ku saabsan dadka ku dhintay ama ku dhaawacmay dagaalka.
Wararka qaar ayaa sheegaya in labada dhinac ay leeyihiin dhimasho, dhaawac iyo maxaabiis, balse sheegashooyinkan waxay u baahan yihiin xaqiijin dheeraad ah,Meydad, dhaawacyo iyo maxaabiis la sheegay in la soo bandhigayo
Mas’uuliyiin iyo taageerayaal ka tirsan dhinacyada siyaasadda ee isku haya Baydhabo ayaa sheegay in saacadaha soo socda la soo bandhigi doono meydad, dhaawacyo iyo maxaabiis ay sheegeen in lagu qabtay dagaalka.
Wararka gudaha magaalada ayaa sidoo kale sheegaya in mid ka mid ah gaadiidka gaashaaman ee Turkigu Soomaaliya ugu deeqay lagu gubay Baydhabo,Waxaa la sheegay in gaadhigaasi hore loogu adeegsaday hawlgallo militari oo ka dhacay magaalada.Faahfaahinta ku saabsan cidda gubtay gaariga iyo waqtiga saxda ah ee uu gubtay weli si madax-bannaan looma xaqiijin.
Haddii dagaalku sii dheeraado, waxaa kordhi kara barakaca gudaha magaalada, iyadoo dadka rayidka ah ay raadinayaan goobo ammaan ah.
Baydhabo ayaa horey u ahayd magaalo ay ku nool yihiin dad badan oo barakacayaal ah, sida ay tilmaantay warbixin ay soo saartay Hay’adda Midowga Yurub u qaabilsan Magangelyada. Warbixintu waxay sidoo kale xustay in gobolka Baay uu leeyahay heerar sare oo dhacdooyin amni ah.
Wararka siyaasadeed ee la xiriira xaaladda ayaa sidoo kale tilmaamaya in Guddoomiyaha Golaha Shacabka Federaalka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, uu Muqdisho ku sugan yahay xilli dagaal culus uu Baydhabo ka socdo.
Taasi waxay sare u qaaday doodda ku saabsan xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Koonfur Galbeed, iyadoo magaalada Baydhabo ay noqotay goobta ugu weyn ee isku dhaca labada dhinac.
Dagaalka maanta wuxuu kusoo aadayaa xilli uu muddo dheer jiray khilaaf siyaasadeed oo u dhexeeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo hoggaanka Koonfur Galbeed.
Bishii Maarso 2026, maamulka Koonfur Galbeed wuxuu sheegay inuu hakiyay xiriirkii iyo wada-shaqeyntii uu la lahaa dowladda Federaalka, isagoo dowladda ku eedeeyay inay isku dayeyso inay xilka ka tuurto Laftagareen. Reuters ayaa xilligaas werisay in khilaafku ku salaysnaa arrimo ay ka mid yihiin wax-ka-beddelka dastuurka, doorashooyinka iyo awood-qaybsiga dowladda Federaalka iyo maamul-goboleedyada.
Dabayaaqadii Maarso, ciidamada Dowladda Federaalka ayaa la wareegay Baydhabo, iyadoo xaaladda siyaasadeed ay si weyn isu beddeshay. Warbixinno ay soo saareen hay’ado caalami ah ayaa sidoo kale xusay in ciidamada dowladda ay Baydhabo galeen xilli ay jireen iska horimaadyo culus iyo xiisad u dhexeysay dowladda Federaalka iyo xoogaggii taageersanaa Laftagareen.
Waxaa sidoo kale jirta cabsi laga qabo in dagaalka Baydhabo uu saameyn ku yeesho hawlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab iyo amniga guud ee gobolka Baay.