Magaalada Beledweyne waxaa ka taagan walaac iyo cabasho la xiriirta qiimaha korontada, kaddib markii shirkadaha korontada ee Dayah Power Company (DPS) iyo Al-Towba Electricity Company ay ku dhawaaqeen isbeddel ku yimid lacagta laga qaado dadka isticmaala adeegga korontada.
Sida lagu sheegay ogeysiisyada ay shirkaduhu soo saareen, lacagtii ugu yarayd ee macaamiisha laga qaadi jiray oo ahayd 7 dollar bishii ayaa hadda laga dhigay 12 dollar bishii. Isbeddelkan ayaa walaac ku abuuray qaar ka mid ah dadka ku nool magaalada, gaar ahaan qoysaska isticmaala koronto yar iyo ganacsatada yaryar.
Nidaamkii hore, qofka isticmaala koronto aad u yar waxaa laga qaadi jiray lacagta ugu yar ee 7 dollar, xitaa haddii isticmaalka dhabta ah ee mitirku muujiyo uu ka hooseeyo lacagtaas. Hadda, haddii nidaamka cusub uu yahay sida lagu sheegay ogeysiisyada shirkadaha, qofka isticmaala koronto u dhiganta hal dollar ayaa weli laga doonayaa 12 dollar.
Kororkani wuxuu ka dhigan yahay in lacagtii hore lagu daray 5 dollar, taas oo u dhiganta koror dhan qiyaastii 71.4 boqolkiiba marka loo eego lacagtii hore.
Arrintan ayaa sababtay in qaar ka mid ah shacabka Beledweyne ay muujiyaan cabasho iyo walaac ku saabsan qiimaha adeegga korontada. Dadka ayaa isweydiinaya sababta lacagta ugu yar loo kordhiyey iyo sida uu isbeddelkan u saameyn doono qoysaska dakhligoodu hooseeyo iyo dadka isticmaala koronto yar.
Dayah ama Dayax Power Supply waa mid ka mid ah shirkadaha korontada ee ka shaqeeya magaalada Beledweyne, xarunta gobolka Hiiraan. Shirkaddu waxay muddo dheer qayb uga ahayd adeegga korontada magaalada, iyadoo bulshada iyo deegaannada ku dhow ka caawisa helitaanka adeegga korontada.
Xog laga helayo Rugta Ganacsiga Soomaaliyeed ayaa muujinaysa in Dayax Power Supply lagu diiwaangeliyey qaybta tamarta, iyadoo xarunteeda lagu sheegay Beledweyne, Soomaaliya. Diiwaanka ayaa sidoo kale tilmaamaya in shirkadda la aasaasay sanadkii 1991.
Daraasado hore oo laga sameeyey adeegga korontada Soomaaliya ayaa sidoo kale Dayax Power Supply ku xusay shirkadaha gaarka loo leeyahay ee bixiya adeegga korontada, gaar ahaan magaalada Beledweyne iyo qaybo ka mid ah gobolka Hiiraan.
Dayax Power Supply kaligeed ma aha shirkadda korontada ee ka shaqeysa Beledweyne. Dukumentiyo rasmi ah oo ku saabsan magaalada ayaa xusay shirkado ay ka mid yihiin Dayah ama Dayax Power Company, Al-Towba Electricity Company iyo Gacmodheere Superpower.
Shirkadahani waxay qayb ka yihiin adeegga korontada ee magaalada, iyadoo bulshada Beledweyne ay adeegga korontada ka helaan shirkadaha gaarka loo leeyahay.
Warbixin rasmi ah oo ku saabsan Beledweyne ayaa sidoo kale sheegtay in korontadu ay ka mid tahay adeegyada muhiimka ah ee bulshada magaalada, iyadoo qiimaha korontada lagu diiwaangeliyey xilliga xogtaas la ururiyey uu celcelis ahaan ahaa ku dhowaad 0.70 dollar halkii kilowatt-hour.
Dukumenti kale oo uu taageerayo Bangiga Adduunka ayaa xaqiijinaya in Dayax Electric iyo Al-Towba ay ka mid yihiin shirkadaha muhiimka ah ee korontada ka shaqeeya Beledweyne.
Al-Towba Electricity Company ayaa sidoo kale muddo ka shaqaynaysay magaalada Beledweyne, waxaana shirkadda lagu xusay dukumentiyo rasmi ah oo la xiriira adeegga korontada iyo mashaariicda tamarta ee Soomaaliya.
Wasaaradda Tamarta iyo Kheyraadka Biyaha Soomaaliya ayaa xogteeda ku dartay Al-Towba Beledweyne iyo Dayah Beledweyne, iyadoo labada shirkadood ay qayb muhiim ah ka yihiin adeegga korontada magaalada.
Dhinaca kale, Dayax Power Supply waxaa sidoo kale lagu xusay inay ka shaqeyso dhinaca tamarta qoraxda. Xogta shirkadaha tamarta qoraxda ayaa muujinaysa in shirkaddu ay ku leedahay Beledweyne adeegyo la xiriira nidaamyada tamarta qoraxda iyo kaydinta baytariga.
Tamarta qoraxda ayaa noqon karta fursad muhiim ah oo wax looga qaban karo kharashaadka korontada magaalada, maadaama shirkadaha korontadu ay hadda si weyn ugu tiirsan yihiin matoorro iyo shidaal.
Haddii maalgelin badan lagu sameeyo solar iyo battery, waxaa suuragal noqon karta in shirkadaha korontadu ay yareeyaan kharashaadka wax-soo-saarka, taasina ay mustaqbalka gacan ka geysato in qiimaha korontada la dhimo.
Kororka qiimaha korontada ayaa sidoo kale si toos ah u saameyn kara ganacsatada Beledweyne. Ganacsiyada yaryar iyo kuwa waaweynba waxay u baahan yihiin koronto si ay u shaqeeyaan. Dukaamada, maqaayadaha, hoteellada, goobaha caafimaadka, iskuullada iyo xafiisyada ayaa dhammaantood ku tiirsan adeeg koronto oo joogto ah.
Haddii kharashka korontadu kordho, waxaa suuragal ah in ganacsatada ay iyaguna kordhiyaan qiimaha badeecadaha ama adeegyada ay bixiyaan si ay u daboolaan kharashka korontada. Taasi waxay ugu dambeyn saameyn ku yeelan kartaa dadka isticmaala adeegyada iyo badeecadahaas.
Dadka ku nool Beledweyne waxay u baahan yihiin koronto joogto ah, laakiin sidoo kale waxay u baahan yihiin koronto ay awoodaan inay bixiyaan. Qoyska dakhligiisu hooseeyo wuxuu si gaar ah u dareemi karaa kororka lacagta ugu yar, gaar ahaan haddii uusan isticmaalin koronto badan.
Arrintan waxay soo celinaysaa doodda ku saabsan baahida loo qabo shirkado koronto oo badan oo magaalada ka hawlgala. Shirkado badan oo suuqa soo gala waxay abuuri karaan tartan, taas oo macaamiisha siin karta fursad ay ku kala doortaan shirkadda bixisa adeeg wanaagsan iyo qiimo macquul ah.
Shirkad cusub oo suuqa Beledweyne soo gasha waxay keeni kartaa teknoolojiyad cusub, tamarta qoraxda, baytariyo iyo nidaamyo koronto oo kharashkoodu ka hooseeyo hababka hadda jira. Tartan noocaas ah wuxuu sidoo kale ku dhiirrigelin karaa shirkadaha hadda jira inay horumariyaan adeeggooda iyo qiimahooda.
Si kastaba ha ahaatee, shirkadaha korontada iyaguna waxay leeyihiin kharashaad badan oo la xiriira shidaalka, dayactirka matoorada, shaqaalaha, fiilooyinka, transformers-ka, meterro iyo ballaarinta shabakadaha. Sidaas darteed, marka qiimaha la kordhiyo waxaa muhiim ah in shirkaduhu si cad bulshada ugu sharxaan sababta kororka iyo kharashaadka sababay.
Dadka isticmaala adeegga korontada waxay iyaguna xaq u leeyihiin inay ogaadaan waxa ay bixinayaan. Waxaa muhiim ah in si cad loo kala fahmo qiimaha halkii kilowatt-hour, lacagta ugu yar ee laga qaadayo macaamiisha iyo haddii ay jiraan kharashaad kale oo lagu darayo biilka.
Maamulka Hirshabeelle iyo maamulka degmada Beledweyne ayaa sidoo kale door ku yeelan kara sidii loo heli lahaa nidaam cad oo lagu maamulo adeegga korontada magaalada. Waxaa muhiim ah in la helo jawi u saamaxaya shirkadaha inay maalgashadaan oo ay ballaariyaan adeegga, iyadoo sidoo kale la ilaalinayo danaha macaamiisha.
Beledweyne waa magaalo sii koraysa, baahida korontaduna waxay u muuqataa inay sii kordhayso. Sidaas darteed, waxaa loo baahan yahay maalgashi cusub iyo shirkado awood u leh inay keenaan koronto tayo leh oo qiimaheedu yahay mid la awoodi karo.
Kororka lacagta ugu yar ee korontada oo laga soo qaaday 7 dollar ilaa 12 dollar ayaa magaalada ka abuuray dood cusub oo ku saabsan mustaqbalka adeegga korontada. Dadka qaar waxay u arkaan in xal waara uu noqon karo in magaalada loo oggolaado shirkado badan oo koronto ah si loo abuuro tartan iyo fursado badan oo ay macaamiishu ku kala doortaan adeegyada.
Ugu dambeyn, dadka Beledweyne waxay u baahan yihiin koronto joogto ah, tayo leh oo qiimo macquul ah. Shirkadaha korontaduna waxay u baahan yihiin jawi ganacsi oo u saamaxaya inay maalgashadaan, isticmaalaan tamar nadiif ah oo ay adeegga horumariyaan.