Warbixin la baahiyey ayaa muujineysa in Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kosovo ay walaac ka muujisay halka ay ku sugan yihiin sagaal qof oo ka tirsanaa wafdi Soomaaliyeed oo booqasho ku joogay magaalada Pristina, kaddib markii la sheegay inay habeenkii 27-ka Oktoobar ka baxeen hoteelkii ay deggenaayeen iyaga oo aan ogeysiin mas’uuliyiintii la socotay.
Qoraal diblomaasiyadeed oo lagu sheegay inuu Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kosovo u dirtay Dowladda Federaalka Soomaaliya 30-kii Oktoobar ayaa lagu sheegay in Kosovo ay dooneysay in dowladda Soomaaliya ay si rasmi ah u caddeyso halka ay ku sugan yihiin dadkaasi, xaaladdooda iyo inay weli ku sugan yihiin dalka Kosovo ama ay ka baxeen.
Warkan ayaa soo baxay xilli ay soo baxayaan eedeymo la xiriira habkii xubnahaasi loogu daray wafdiga, helitaanka dal-ku-galka iyo suurtagalnimada in lacag laga qaatay si loogu fududeeyo safarkooda.
Sida lagu sheegay warbixinta la baahiyey, sagaalka qof ayaa habeenkii 27-ka Oktoobar ka baxay hoteel ay ka deggenaayeen magaalada Pristina, iyadoo aan la ogeysiin masuuliyiintii wafdiga la socotay.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kosovo ayaa la sheegay inay arrintan ka muujisay walaac xooggan, maadaama aysan xilliga qoraalka la diyaarinayay haysan xog rasmi ah oo xaqiijineysa halka ay dadkaasi joogaan iyo xaaladdooda.
Kosovo ayaa dowladda Soomaaliya ka codsatay inay caddeyso halka ay ku sugan yihiin sagaalka qof, isla markaana ay ka caawiso sidii loo heli lahaa xog rasmi ah oo ku saabsan xaaladdooda.
Arrintan ayaa dhalineysa su’aalo ku saabsan habka loo maamulay wafdiga Soomaaliyeed, cidda mas’uulka ka ahayd xubnaha la socday iyo sababta ay sagaalka qof uga tageen hoteelka iyaga oo aan la socodsiin mas’uuliyiinta.
Warbixinta la baahiyey ayaa sidoo kale xustay xog sheegaysa in dadkaasi ay Kosovo ka safreen, isla markaana ay dalal kale magangalyo ka weydiisteen.
Hase yeeshee, faahfaahinta arrintan weli si madax-bannaan looma xaqiijin. Lama hayo xog rasmi ah oo si cad u muujineysa dalalka ay tageen, tirada dadka magangalyo codsaday iyo halka ay hadda ku sugan yihiin.
Haddii ay xaqiiqo noqoto in xubno wafdiga ka tirsanaa ay safarkooda u adeegsadeen inay dalal kale ku gaaraan ama ay magangalyo ka dalbadaan, waxay arrintaasi dhalin kartaa baaritaan ku saabsan ujeeddadii safarka, qaabkii loo diyaariyey wafdiga iyo cidda fududeysay ka mid noqoshadooda.
Qodobka ugu xasaasisan ee arrintan la xiriira ayaa ah eedeymo sheegaya in qaar ka mid ah mas’uuliyiinta dowladda ay lacag ka qaateen dhalinyaradaasi, iyaga oo u fududeeyey inay helaan dal-ku-gal, kadibna loogu daray wafdi dowladeed si ay ugu safraan Kosovo.
Eedeymahan ayaa haddii la xaqiijiyo noqon kara fadeexad maamul iyo mid diblomaasiyadeed, maadaama safarrada rasmiga ah ee dowladda lagu maamulo habraacyo ay tahay inay ku dhisnaadaan ujeeddo cad, xubno la aqoonsan yahay iyo mas’uuliyad rasmi ah.
Waxaa sidoo kale soo baxaya su’aalo ku saabsan cidda diyaarisay liiska xubnaha wafdiga, hay’adda bixisay oggolaanshaha safarka iyo cidda hubisay in dadka lagu daray wafdiga ay dhab ahaan lahaayeen shaqo ama waajibaad dowladeed oo la xiriira safarka.
Arrintan waxaa barbar socda warar sheegaya in laba mas’uul oo ka tirsanaa Golaha Wasiirrada Soomaaliya xilalka laga qaaday, iyadoo la tuhunsan yahay in tallaabadaasi xiriir la leedahay fadeexadda safarka Kosovo.
Hase yeeshee, xogta la heli karo waxay muujineysaa in Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre uu 4-tii Nofeembar xilka ka qaaday Saciid Maxamed Maxamuud, Wasiiru-dowlihii Hawlaha Guud, Dib-u-dhiska iyo Guriyeynta, iyo Fartuun Cabdiqaadir Faarax, Wasiir Ku-xigeenkii Dekedaha iyo Gaadiidka Badda.
Arrintan waxay taabaneysaa sumcadda iyo kalsoonida lagu qabo wafdiyada rasmiga ah ee Soomaaliya, gaar ahaan marka dal martigelinaya uu dowladda u soo diro qoraal uu ku dalbanayo in la caddeeyo halka ay ku sugan yihiin xubno ka tirsanaa wafdi ay dowladdaasi dirtay.
Wafdiyada dowladda waxay matalaan hay’adaha qaranka, waxaana laga filayaa inay u hoggaansamaan habraacyada safarka, amniga iyo xiriirka diblomaasiyadeed. Haddii ay dhacdo in xubno wafdi ka tirsan ay si lama filaan ah uga tagaan goobtii loo dejiyey, waxay dhaawici kartaa kalsoonida lagu qabo nidaamka diyaarinta safarrada rasmiga ah.
Sidoo kale, haddii ay jiraan dad si aan sharci ahayn loogu daray wafdiyo dowladeed, waxaa muhiim ah in la baaro cidda mas’uulka ka ahayd, sida loo diyaariyey dukumentiyada safarka iyo in hantida ama awoodda dowladda si khaldan loo adeegsaday.
Dowladda Federaalka waxaa laga sugayaa inay si rasmi ah uga jawaabto qoraalka Kosovo, caddeyso halka ay ku sugan yihiin sagaalka qof, isla markaana ay faahfaahiso habkii loo soo xulay xubnaha wafdiga.
Waxaa kale oo muhiim ah in la sameeyo baaritaan madax-bannaan oo lagu ogaanayo in lacag laga qaatay dadkaasi, cidda fududeysay dal-ku-galkooda iyo in magacyadooda si khaldan loogu diiwaangeliyey shaqaale ama xubno dowladeed.
Haddii mas’uuliyiin lagu helo ku takri-fal awoodeed ama musuqmaasuq, waa in lala xisaabtamaa iyadoo la raacayo sharciga, lana shaaciyaa natiijada baaritaanka si loo ilaaliyo kalsoonida shacabka.
Dhanka Kosovo, waxaa muhiim ah in labada dowladood ay yeeshaan xiriir rasmi ah oo lagu xaqiijinayo xogta dadkaasi, iyadoo la dhowrayo xuquuqdooda iyo habraacyada sharciga caalamiga ah.
