Maxkamadda Sare ee dalka ayaa la sheegay inay si rasmi ah u qabatay dacwad uu gudbiyay xubin sare oo ka tirsan Madasha Samatabixinta, taas oo ka dhan ah dhaqangelinta dastuurka cusub ee Soomaaliya iyo tallaabooyinka sharci ee ka dhashay wax-ka-beddelka dastuurka.
Dacwaddan ayaa kusoo beegmaysa xilli uu weli taagan yahay muran siyaasadeed iyo mid sharci oo la xiriira wax-ka-beddelka dastuurka, habraacyadii loo maray ansixintiisa iyo saameynta uu ku yeelan karo qaab-dhismeedka hay’adaha dowladda iyo muddada ay xilalka hayaan.
Dacwoodaha ayaa la sheegay inuu su’aal geliyay sharciyadda dastuurka cusub iyo go’aannada ku saleysan, gaar ahaan arrimaha la xiriira muddo kororsiga hay’adaha dowladda. Qabashada dacwadda ayaa noqon karta tallaabo muhiim u ah in cabashada loo gudbiyay garsoorka lagu eego hannaan sharci, inkastoo aan weli la shaacin faahfaahinta buuxda ee kiiska iyo waqtiga ay maxkamaddu bilaabi doonto dhageysigiisa.
Dastuurka ayaa ah sharciga ugu sarreeya ee dalka, waxaana lagu qeexaa awoodaha hay’adaha dowladda, waajibaadkooda iyo xiriirka ka dhexeeya laamaha kala duwan ee dowladda. Sidaas darteed, wax-ka-beddel kasta oo lagu sameeyo dastuurka iyo habka loo dhaqan-geliyo waxay yeelan karaan saameyn siyaasadeed iyo mid sharci oo ballaaran.
Dacwadda la sheegay in Maxkamadda Sare loo gudbiyay ayaa la xiriirta diidmada dhaqangelinta dastuurka cusub iyo go’aannada laga soo saaray. Dacwoodaha ayaa la sheegay inuu ka hor yimid habka loo maray wax-ka-beddelka dastuurka, isaga oo doonaya in sharciyadda tallaabooyinkaas lagu eego dhinaca garsoorka.
Mid ka mid ah qodobada lagu sheegay in dacwaddu la xiriirto ayaa ah muddo kororsiga hay’adaha dowladda. Arrintan ayaa qayb ka ah doodaha siyaasadeed ee ka dhashay wax-ka-beddelka dastuurka iyo saameynta uu ku yeelan karo jadwalka doorashooyinka iyo muddada xil-haynta hay’adaha dowladda.
Dadka su’aalaha ka keenaya isbeddellada dastuurka ayaa muhiimad siinaya in la caddeeyo habraaca sharci ee la maray iyo in go’aannada laga soo saaray ay waafaqsan yihiin dastuurka iyo shuruucda dalka. Dhanka kale, qiimeynta sharciyadda arrimahaas waxay u baahan tahay in la eego qoraallada rasmiga ah, habraacyadii ansixinta iyo qodobbada sharci ee khuseeya.
Dacwadda la sheegay in la qabtay ayaa sidaas darteed soo kordhin karta weji garsoor oo ku saabsan muranka, haddii Maxkamadda Sare ay u gudubto dhageysiga doodaha dhinacyada oo ay go’aan ka gaarto qodobada horyaalla.
Qaar ka mid ah xubnaha mucaaradka iyo siyaasiyiinta kale ayaa hore su’aalo uga keenay wax-ka-beddelka dastuurka, iyagoo diiradda saaraya habka loo maray ansixinta iyo saameynta isbeddelladaasi ku yeelan karaan nidaamka siyaasadeed ee dalka.
Doodahaas ayaa taabanaya arrimo ay ka mid yihiin awood-qaybsiga hay’adaha dowladda, nidaamka doorashooyinka, muddada xil-haynta iyo sida loo xaqiijinayo in go’aannada dastuuriga ah ay ku yimaadaan habraac sharci oo la aqbali karo.
Dacwadda loo gudbiyay Maxkamadda Sare ayaa la filayaa inay soo jiidato dareenka siyaasiyiinta iyo bulshada, maadaama ay khuseyso sharciyadda tallaabooyin dastuur oo saameyn ku leh maamulka dalka.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa muhiim ah in mowqifyada siyaasadeed ee dhinacyada kala duwan aan loo qaadan go’aan sharci oo kama dambays ah. Go’aanka sharciyadda waxaa lagu saleeyaa qoraallada sharciga, caddeymaha la horgeeyo maxkamadda iyo xeerarka ay maxkamaddu ku shaqeyso.
Maxkamadaha dalka ayaa door ku leh xallinta murannada sharci ee loo soo gudbiyo, iyadoo awoodda maxkamad kasta ay ku xiran tahay dastuurka iyo shuruucda qeexaya shaqadeeda. Kiisaska la xiriira dastuurka waxay u baahan karaan in si gaar ah loo caddeeyo awoodda maxkamadda ay dacwaddu hortaallo iyo habraaca lagu qaadayo.
Sidaas darteed, waxaa muhiim ah in la helo faahfaahinta rasmiga ah ee muujinaysa saldhigga sharci ee Maxkamadda Sare u aqbashay dacwaddan, qodobada ay awoodda u leedahay inay go’aan ka gaarto iyo nooca go’aanka laga codsaday.
Qoraalka la bixiyay wuxuu sidoo kale xusayaa in Maxkamadda Sare ay hore u gaartay go’aanno la xiriira muranno siyaasadeed iyo doorashooyin, oo uu ku jiro go’aan lagu laalay natiijadii doorasho ka dhacday dowlad-goboleedka Galmudug. Si kastaba ha ahaatee, faahfaahinta kiiskaas, taariikhdiisa iyo sababaha sharci ee go’aanka waa in laga hubiyaa diiwaannada rasmiga ah ka hor inta aan loo adeegsan tusaale si toos ah ula mid ah dacwaddan cusub.
Tallaabada xigta ee muhiimka ah ayaa ah in la caddeeyo in dacwadda loo gudbiyay ay buuxisay shuruudaha habraaca, goorta la dhageysan doono iyo cidda loo yeeri doono si ay uga jawaabto cabashada.
Haddii dacwadda la dhageysto, maxkamaddu waxay u baahan doontaa inay eegto dalabaadka dacwoodaha, qodobbada dastuurka ee lagu muransan yahay iyo doodaha sharci ee dhinacyada ay khuseyso. Natiijada kiiska waxay ku xirnaan doontaa arrimahaas iyo awoodda sharci ee maxkamadda.
Ilaa hadda, sida ku cad xogta la bixiyay, lama shaacin waqtiga dhageysiga dacwadda ama muddada ay qaadan karto. Sidoo kale, lama hayo faahfaahin ku filan oo lagu xaqiijin karo dhammaan qodobbada rasmiga ah ee dacwadda iyo tallaabooyinka ay maxkamaddu qaaday.