Madaxweyne ku-xigeenka Puntland, Ilyaas Cismaan Lugatoor, ayaa maanta magaalada Garoowe kulan kula yeeshay wafdi uu hoggaaminayay George Conway, oo ah ku-xigeenka Ergayga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, isla markaana ah Isuduwaha Arrimaha Gargaarka Bani’aadannimo.
Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xaaladda bani’aadannimo ee ka jirta Puntland, gaar ahaan saameynta ay bulshada nugul ku yeesheen abaaraha soo noqnoqday, roobabka oo baaqday iyo xaaladaha nololeed ee ka dhashay isbeddellada cimilada.
Intii uu socday kulanka, labada dhinac ayaa ka wada hadlay sidii loo dardargelin lahaa howlaha gargaarka bani’aadannimo iyo sidii loo xoojin lahaa isku-duwidda hay’adaha ka shaqeeya arrimaha gargaarka.
Waxaa si gaar ah loo adkeeyay muhiimadda ay leedahay in hay’adaha dowladda, Qaramada Midoobay iyo ururrada gargaarka ay yeeshaan isku-duwid wanaagsan, si taageerada loo gaarsiiyo dadka sida weyn ugu baahan, gaar ahaan dadka ay abaaruhu saameeyeen.
Xaaladda abaarta ayaa walaac ka dhalisay deegaano badan, iyadoo roobabka oo aan si joogto ah u da’in ay saameyn ku yeesheen helitaanka biyaha, wax-soo-saarka beeraha iyo xoolaha, kuwaas oo ah ilaha ugu muhiimsan ee nolosha qaybo badan oo bulshada Puntland ah.
Madaxweyne ku-xigeenka Puntland, Ilyaas Cismaan Lugatoor, ayaa kulanka ka sheegay in gargaarka degdegga ah oo keliya uusan ku filnayn wax ka qabashada xaaladaha soo noqnoqda ee abaarta.
Wuxuu carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in taageerada bani’aadannimo lagu daro xalal waara oo bulshada ka caawiya inay ka gudbaan saameynta abaaraha, ayna yeeshaan awood ay kula tacaalaan xaaladaha adag ee mustaqbalka.
Biyaha ayaa ka mid ah arrimaha ugu waaweyn ee ay saamaysay roobabka oo baaqday. Abaarta daba dheeraata waxay kordhin kartaa baahida loo qabo biyo la gaarsiiyo dadka iyo xoolaha, taas oo cadaadis dheeraad ah ku keenta qoysaska danyarta ah.
Sidoo kale, hoos u dhaca wax-soo-saarka iyo dhimashada xoolaha ayaa saameyn ku yeelan karta sugnaanta cuntada iyo dakhliga qoysaska ku tiirsan xoolaha.
Sidaas darteed, Puntland waxay muhiimad gaar ah siisay in mashaariicda gargaarka lagu saleeyo qorshayaal muddo dheer wax looga qabanayo dhibaatooyinka soo noqnoqda.
Abaarta iyo cunto-yaridu waxay sidoo kale si gaar ah u saameyn karaan carruurta, haweenka iyo dadka kale ee nugul.
Kulanka waxaa sidaas darteed muhiimad looga siiyay adeegyada caafimaadka iyo nafaqada, iyadoo loo baahan yahay in dadka ku nool goobaha ay abaartu saameysay ay helaan adeegyo caafimaad iyo taageero nafaqo oo joogto ah.
Puntland iyo Qaramada Midoobay ayaa sidoo kale ka wada shaqayn kara sidii xogta ku saabsan dadka ay abaartu saameysay loo heli lahaa, si qorshayaasha gargaarka loogu saleeyo baahiyaha dhabta ah ee bulshada.
Kulanka waxaa ka qaybgalay xubno ka tirsan Golaha Wasiirrada Puntland, waxaana ka mid ahaa Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Agaasimaha Guud ee Madaxtooyada Puntland.
Ka qaybgalka mas’uuliyiintan ayaa muujinaya muhiimadda ay Puntland siisay wada-shaqeynta hay’adaha Qaramada Midoobay iyo hay’adaha kale ee gargaarka.
Ujeeddada ugu weyn ayaa ah in bulshada aan lagu koobnaan gargaar xilliyeed oo keliya, balse loo abuuro awood ay si wanaagsan ugu adkaysan karaan abaaraha iyo dhibaatooyinka kale ee soo noqnoqda.
Kulankan wuxuu ku soo beegmayaa xilli xaaladaha cimilada iyo roobabka aan joogtada ahayn ay sii kordhinayaan baahida loo qabo taageero bani’aadannimo iyo xalal muddo dheer shaqeyn kara.