NAIROBI(KAAB TV) – Safaaradda Soomaaliya ee Kenya ayaa isku arkaysa in uu dhexda u galay khilaaf, oo ay ku eedeeyeen siyaasiyiinta mucaaradka ku ah in ay maqaamkeeda dublamaasiyadeed u adeegsato sidii ay u caburin lahayd mucaaradka. Khilaafkan cirka isku sii shareeraya ayaa halis gelinaya sumcadda safaaradda, wuxuuna xumeynayaa xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Kenya.
Eedeymihii ugu dambeeyay ayaa soo baxay markii Xildhibaan Xasan Cabdi Nuur iyo Kooshin Axmed oo labaduba si weyn u dhaliila dowladda hadda jirta ee Soomaaliya ay sheegeen in ay xireen sirdoonka Kenya, falkaas oo ay ku tilmaameen mid saameyn ku leh safaaradda Soomaaliya. Mudanayaashan oo ku sugnaa magaalada Nairobi ee xarunta dalka Kenya, ayaa sheegay in si bareer ah loo xaqiray xasaanada ay ku leeyihiin baarlamaanka, iyagoo si toos ah farta ugu fiiqay safaaradda oo ay ka soo abaabuleen xarigooda ku-meel-gaarka ah.
Arrinta sii hurineysa murankan, ayaa Warbaahinta waxay heshay cadeymo ay ka mid yihiin muuqaallada CCTV, oo la sheegay in ay muujinayaan ciidamada ammaanka Kenya oo gudaha u galay hoyga Cali Cabdi Wardheere oo loo yaqaan Cali Yare Cali, Guddoomiye ku xigeenkii hore ee Gobolka Banaadir ee Soomaaliya. Dhacdadan, sida ay sheegeen dadka mucaaradka ah, waxay hoosta ka xariiqday qaabka ciidda Kenya loogu isticmaalo damac siyaasadeed oo ka dhan ah xubnaha mucaaradka ah ee Soomaaliya.
Siyaasiyiinta mucaaradka ah ee ku nool dalka Kenya ayaa walaac xooggan ka muujiyay falalkan, iyagoo ku doodaya in ku takrifalka awoodda safaaradda aysan kaliya wax u dhimeyn ammaankooda balse ay dhaawac weyn u geysaneyso kalsoonida safaaradda iyo muddo kordhinta, sumcadda dowladda Soomaaliya ee dibadda. Waxay ku doodayaan in safaaraddu halkii ay midnimada ka shaqayn lahayd oo ay qurbajoogta u adeegi lahayd ay noqotay aalad lagu cabudhiyo siyaasadda.
Xaaladdan ayaa dhalisay dhaleecayn iyo doodo badan oo ka dhacay baraha bulshada sida X, halkaas oo isticmaalayaashu ay kaga hadlayaan saamaynta ay ku yeelan karto xad-gudubka diblomaasiyadeed. Qoraalada qaar ayaa muujinaya sida yaabka leh ee safaarad loogu tala galay in lagu difaaco muwaadiniinteeda ku sugan dibadda oo lagu eedeeyay inay soo abaabushay dhibaatayntooda. Kuwo kale waxay qiyaasayaan ujeedooyinka siyaasadeed ee ballaaran ee ka dambeeya falalkan, iyagoo soo jeedinaya xeelad lagu aamusiyo codadka mucaaradka ka hor dhacdooyinka siyaasadeed ee muhiimka ah ee Soomaaliya.
Safaaradda Soomaaliya ee Kenya ayaan weli jawaab rasmi ah ka bixin eedeymahaas. Si kastaba ha ahaatee, aamusnaanta dhinacyada rasmiga ah ayaa sii kordhisay baaqyada ku aaddan hufnaanta iyo isla xisaabtanka. Dadka dhaleeceeya waxay ku doodayaan in haddii eedaymahani ay jiraan, ay ka dhigan tahay jebinta xeerarka dublamaasiyadeed oo ay tusaale khatar ah u noqon karto sida ay safaaradaha uga shaqeeyaan waddamada martida loo yahay.
Sida ay sheekadani u socoto, waxa ay dhalinaysaa su’aalo ku saabsan xadka xasaanadda dublamaasiyadeed iyo mas’uuliyadda safaaradaha ka saaran muwaadiniintooda, gaar ahaan meelaha ay siyaasadda ku kacsan tahay. Beesha caalamku waxay si dhow isha ugu haysaa, maadaama natiijada ka soo baxdaa ay saamayn ku yeelan karto hab-dhaqanka diblomaasiyadeed iyo hab-dhaqanka dadka siyaasadda ku jira ee dibad-baxa ama mucaaradka ah. Dhanka kale, bulshada Soomaaliyeed ee ku dhaqan dalka Kenya iyo dadka indha indheeya siyaasadda Bariga Afrika ayaa sugaya horumarro kale oo soo kordha, iyagoo rajeynaya in la soo saaro qaraar ilaalinaya mabaadi’da dimuqraadiyadda iyo qurxinta dublamaasiyadeed.