Siyaasi Idman Xuseen Dhangad ayaa walaac ka muujiyay xaaladda amni iyo siyaasadeed ee Puntland, isaga oo ka hadlay khatarta uu sheegay inay ka dhalan karto joogitaanka ciidamo uu wasiir Xaange ka qoray deegaanno ka baxsan halka markii hore loogu talagalay, iyo saameynta ay arrintaasi ku yeelan karto xasilloonida Puntland.
Idman Xuseen Dhangad oo wareysi siiyay Kaab TV ayaa sheegay in weli aan xal waara laga gaarin arrimaha la xiriira ciidankaas, isaga oo xusay in xaaladdu ay u baahan tahay in si dhab ah looga shaqeeyo, si looga hortago caqabado amni iyo kuwo siyaasadeed oo mustaqbalka soo wajaha Puntland.
Siyaasiga ayaa sidoo kale ka hadlay dagaalkii dhexmaray dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland, isaga oo sheegay in dagaalkaasi uu sababay isbeddel weyn oo ku yimid xaaladdii siyaasadeed ee gudaha Puntland, halka uu dowladda Federaalka ku tilmaamay inay kala kulantay dhaawac siyaasadeed.
Idman Xuseen Dhangad ayaa sheegay in uu laba arrimood oo waaweyn ka walaacsan yahay xaaladda ciidamada laga hadlayo, kuwaas oo uu aaminsan yahay inay saameyn ku yeelan karaan mustaqbalka Puntland.
Wuxuu sheegay in walaaciisa koowaad uu yahay in ciidamadaasi ay mustaqbalka caqabad ku noqdaan amniga iyo xasilloonida Puntland, isla markaana ay suuragal tahay inay sababaan iska horimaadyo gudaha ah.
Siyaasiga ayaa tilmaamay in ciidamadaasi ay weli ku sugan yihiin deegaanno uu sheegay inay ku dhow yihiin dhinaca Puntland, gaar ahaan agagaarka Cadaado, isaga oo ka digay in joogitaankooda aan xal laga gaarin uu abuuri karo xaalad amni oo walaac leh.
Waxa uu sheegay in arrintani aysan ahayn mid la iska indho tiri karo, balse ay u baahan tahay in laga gaaro go’aan cad oo meesha ka saaraya walaaca laga qabo saameynta ciidamadaasi ku yeelan karaan Puntland.
Idman Xuseen Dhangad ayaa sidoo kale sheegay in haddii aan xal siyaasadeed iyo mid amni laga gaarin arrintan, ay jiri karto cabsi laga qabo in ciidamadaasi ay qayb ka noqdaan khilaafyo hor leh oo ka dhex dhaca dhinacyada siyaasadeed iyo kuwa amni ee gobolka.
Si kastaba ha ahaatee, walaaca uu siyaasigu muujiyay ayaa ah aragtidiisa ku aaddan xaaladda jirta, mana aha in khataraha uu tilmaamay loo qaato dhacdooyin la xaqiijiyay inay dhici doonaan.
Idman Xuseen Dhangad ayaa sheegay in arrinta ciidamadaasi ay weli taagan tahay, isaga oo ku dooday in aan xal waara laga gaarin xaaladda keentay in ciidamadu ku sugnaadaan goobaha laga hadlayo.
Wuxuu tusaale u soo qaatay habraacyada laga adeegsado xaaladaha qof ama hay’ad loo igmado hawl gaar ah, balse uu ku guuldarreysto gudashada waajibaadka loo xilsaaray.
Siyaasiga ayaa xusay in xaaladaha noocaas ah ay caalamka ka jiraan habab isla-xisaabtan oo lagu qiimeeyo waxqabadka qofka loo igmaday hawsha, lagana qaado tallaabooyin ku habboon haddii uu ku fashilmo.
Hadalkan ayaa muujinaya in Idman Xuseen Dhangad uu aaminsan yahay in loo baahan yahay in si dhab ah loo qiimeeyo natiijada ka dhalatay qorshihii ciidamada lagu sameeyay, lana caddeeyo cidda mas’uuliyadda ka saaran tahay xaaladda hadda taagan.
Wuxuu sidoo kale ku baaqay in arrintan aan loo oggolaan inay sii socoto iyada oo aan la helin xal wax ku ool ah oo wax ka qabta walaaca amni iyo siyaasadeed ee laga qabo.
Dagaalkii dowladda Federaalka iyo Puntland oo saameeyay siyaasadda gudaha
Qodobka labaad ee uu Idman Xuseen Dhangad ka hadlay ayaa ahaa saameynta siyaasadeed ee ka dhalatay dagaalkii dhexmaray dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland.
Wuxuu sheegay in ka hor inta uusan dagaalku dhicin ay Puntland ka jireen kala aragti duwanaansho siyaasadeed iyo khilaafaad gudaha ah, kuwaas oo la xiriiray siyaasiyiinta iyo qaybaha kala duwan ee bulshada.
Siyaasiga ayaa tilmaamay in khilaafaadkaasi ay ka dhex jireen dhinacyada siyaasadda ee Puntland, isla markaana ay jireen aragtiyo kala duwan oo ku saabsan arrimaha maamulka iyo siyaasadda.
Hase yeeshee, sida uu sheegay, markii uu dagaalku dhacay waxaa muuqday isbeddel weyn oo ku yimid jawigii siyaasadeed ee gudaha Puntland.
Idman Xuseen Dhangad ayaa ku dooday in dagaalku uu horseeday in dhinacyo hore ugu kala aragti duwanaa arrimaha siyaasadda ay isku soo dhowaadaan, isla markaana ay muujiyaan midnimo ku aaddan difaaca Puntland.
Wuxuu sheegay in arrintaasi ay sababtay in khilaafaadkii siyaasadeed ee gudaha ay hoos u dhacaan marka loo eego sida ay xaaladdu ahayd ka hor dagaalka.
Idman Dhangad oo sheegay in Puntland ay ka heshay guul siyaasadeed
Siyaasiga ayaa dagaalkii dhexmaray dowladda Federaalka iyo Puntland ku tilmaamay mid Puntland ay ka heshay guul siyaasadeed oo taariikhi ah.
Wuxuu sheegay in natiijada siyaasadeed ee dagaalka ay ahayd in dad badan oo Puntland ku nool, oo ay ku jiraan siyaasiyiin iyo qaybaha kale ee bulshada, ay muujiyeen isku duubni iyo mowqif mideysan.
Idman Xuseen Dhangad ayaa aaminsan in xaaladdaasi ay Puntland siisay fursad ay ku xoojiso midnimada gudaha, iyadoo dhinacyo hore u kala aragti duwanaa ay isku raaceen difaaca maamulka iyo deegaanadooda.
Aragtidiisa, dagaalku wuxuu beddelay habkii loo wajahayay khilaafaadka gudaha, isaga oo sheegay in difaaca Puntland uu noqday arrin ay dhinacyo badan ku midoobeen.
Si kastaba ha ahaatee, qiimeynta uu siyaasigu ka bixiyay natiijada dagaalka waa aragtidiisa siyaasadeed, waxaana loo baahan yahay in lagu kala saaro qiimeynta dhinacyada kala duwan ee ku lug lahaa khilaafka.
Dhanka kale, Idman Xuseen Dhangad ayaa sheegay in dowladda Federaalka Soomaaliya ay dagaalka ka dib la kulantay dhaawac weyn oo siyaasadeed.
Wuxuu ku dooday in dhacdooyinkii ka dhacay Puntland ay saameyn ku yeesheen sumcadda dowladda iyo siyaasadda ay ku wajahaysay arrimaha gudaha dalka.
Siyaasiga ayaa si gaar ah u soo hadal qaaday booqasho uu madaxweynaha Soomaaliya ku tagay Gaalkacyo, isaga oo dhaliil ka muujiyay qaabka uu sheegay in booqashadaasi u dhacday.
Wuxuu sheegay in booqashada madaxweynaha ay dhalisay dood siyaasadeed, maadaama uu aaminsan yahay in kulamadii uu madaxweynuhu halkaas ku yeeshay ay u muuqdeen kuwo ku koobnaa qayb ka mid ah bulshada magaalada, halkii uu si ballaaran ula kulmi lahaa qaybaha kala duwan ee bulshada iyo dhinacyada maamulka ee halkaas ka jira.
Idman Xuseen Dhangad ayaa arrintaas ku tilmaamay mid dhaawac ku keentay sumcadda siyaasadeed ee dowladda Federaalka, isaga oo sheegay in ay muhiim tahay in madaxda qaranku ay muujiyaan dhexdhexaadnimo, lana kulmaan qaybaha kala duwan ee bulshada marka ay booqanayaan deegaannada ay ka jiraan kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed.
Siyaasiga ayaa sidoo kale xusay in Gaalkacyo ay tahay magaalo ay ka jiraan duruufo maamul iyo siyaasadeed oo u baahan in si taxaddar leh loo wajaho, si looga fogaado in booqashooyinka madaxda loo fasirto inay dhinac gaar ah u janjeeraan.
Baaq ku aaddan hagaajinta xiriirka dowladda Federaalka iyo Puntland
Idman Xuseen Dhangad ayaa ugu dambayn ku baaqay in laga wada shaqeeyo sidii horumar looga gaari lahaa arrimaha u dhexeeya madaxda Puntland iyo dowladda Federaalka Soomaaliya.
Wuxuu sheegay in loo baahan yahay in dhinacyadu ay muujiyaan bisayl siyaasadeed, isla markaana ay ka shaqeeyaan sidii loo yareyn lahaa khilaafaadka jira.
Siyaasiga ayaa xusay in khilaafka u dhexeeya dowladda Federaalka iyo Puntland u baahan yahay xal siyaasadeed oo waara, kaas oo lagu gaari karo wada-hadal, is-afgarad iyo in la tixgeliyo danaha labada dhinac.
Waxa uu sidoo kale muujiyay muhiimadda ay leedahay in arrimaha ciidamada iyo kuwa amniga aan loo oggolaan inay sii xumeeyaan xiriirka siyaasadeed ee labada dhinac.
Dadka ka faallooda arrimaha siyaasadda Soomaaliya ayaa guud ahaan tilmaama in khilaafaadka u dhexeeya dowladda Federaalka iyo maamullada xubnaha ka ah federaalka ay u baahan yihiin hannaan wadatashi oo joogto ah, si loo xoojiyo wada-shaqeynta iyo xasilloonida dalka.
Ugu dambayn, Idman Xuseen Dhangad ayaa ku baaqay in dowladda Federaalka iyo Puntland ay dib u xoojiyaan wada-hadalkooda, xalna looga gaaro khilaafaadka jira, si looga hortago xiisado hor leh loona abuuro jawi siyaasadeed oo ku dhisan is-afgarad, amni iyo wada-shaqeyn