Muqdisho (KAAB TV) – Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (SJS) waxa uu si kulul u cambaareynayaa dilka haweeney Soomaali-Swedish ah oo lagu dilay Jimcihii, 18-kii Oktoobar, gabar wariye ah oo Soomaali-Swedish ah oo abaal-marin ah ku heshay, laguna dilay tuulo yar oo ka tirsan gobolka Shabeellada Hoose ee Soomaaliya Jimcihii, 18-kii Oktoobar, sjs waxayna dalbanaysaa in baaritaan buuxa lagu sameeyo falkaas.
Sida ay sheegayaan wariyaasha gudaha iyo kuwa ammaanka ka tirsan, Aamun Cabdullaahi Maxamed ayaa dhowr xabadood madaxa loogu dhufatay labo nin oo hubeysan oo looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin Al-Shabaab, xilli ay Jimcihii ku sii socotay beerteeda haruur iyo qaraha oo ku taalla tuulada Cabdula Biroole. Deegaanka Cabdula Biroole oo hoostaga degmada Afgooye ee gobolka Shabeellaha Hoose oo qiyaastii 40 KM dhanka Koonfur Galbeed kaga beegan caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho.
Suxufiyiin deegaanka ah oo la hadlay SJS oo ka gaabsaday in magacooda la shaaciyo cabsi ay ka qabaan ammaankooda ayaa sheegay in Aamun ay u tageen labo nin oo watay AK-47, kuwaasi oo wajiyada soo duubtay magaceedana ay xaqiijiyeen, kadibna ay rasaas badan madaxa kaga dhufteen, isla markiibana ay geeriyootay. .
Sarkaal ka tirsan ciidamada ammaanka degmada Afgooye ayaa SJS u sheegay in ragga dilka geystay ay ahaayeen Al-Shabaab, maamulkuna uu ka warhayo in deegaanka ay gacanta ku hayaan maleeshiyada.
“Ma jiro wax booliis ah oo loo diray aagga maadaama aysan iyaga ammaan ahayn,” ayuu yiri sarkaalka.
Amun, oo 49 jir ah, waxay ka guurtay Iswidhan, waxayna degtay tuulada yar ee miyiga ah, halkaas oo ay kula nooshahay xubnaha qoyskeeda. Waxa kale oo ay bilawday mashruuc beeralay ah oo ay ku soo saarayso hadhuudh iyo qaraha, kaas oo shaqo u helay dadka deegaanka. Wariye maxalli ah ayaa u sheegtay SJS in ay sidoo kale daryeesho xubnaha qoyska ee ku nool tuulada.
Amun saxafiyaddeeda waxay caan noqotay horraantii sagaashameeyadii ka dib markii ay Soomaaliya ka carartay oo ay magangelyo ka weydiisay Sweden, halkaas oo ay uga soo shaqeysay raadiyaha afka Soomaaliga ee Sweden (Sveriges Radio). Sannadkii 2010, waxay heshay Abaalmarinta Xoriyadda Hadalka ee Naadiga Dadweynaha ee Iswidhan ee xusuusta Anna Politkovskaya. Aqoonsigan ayaa daba socday saxafiyaddeeda baadhiseed ee bilawday oo daaha ka qaaday qoritaanka al-Shabaab ee dhalinyarada xaafadda Rinkeby ee magaalada Stockholm si ay uga dagaallamaan Soomaaliya. Warbixinta baadhista ee Amun ayaa keentay in loogu hanjabo dil, sida ay sheegeen asxaabtii la shaqaynaysay iyo warbixinada wararka.
Iyadoo ay jiraan hanjabaadahaas, Amuun waxa uu doortay in uu dib u dajin ka sameeyo Soomaaliya dhowr sano ka hor, isaga oo ugu dambeyntii degay Shabeellaha Hoose. Saraakiisha maamulka degmada Afgooye ayaa xaqiijiyay in weli aysan jirin wax baaritaan ah oo bilowday.
Amun waa wariyihii labaad ee lagu dilo Soomaaliya sanadkan 2024 ka dib dilkii wariye C/kariin Axmed Bulxan bishii March, sidoo kale weriyihii shanaad oo sanadihii ugu dambeeyay lagu dilay Shabeellaha Hoose oo ka mid ah meelaha ugu halista badan ee suxufiyiinta lagu dilo, sida ku cad warqadaha SJS iyo Guddiga. Ilaalinta Saxafiyiinta (CPJ).
Kiisaska hore waxaa ka mid ah:
February 16, 2020 Kooxo hubeysan ayaa magaalada Afgooye ku dilay Wariye C/wali Cali Xasan oo loo yaqaanay C/wali Online.
14-kii Agoosto 2019, Cabdinaasir Cabdulle Gacal, oo ahaa wariye kaamiro u shaqeynayay Raadiyaha Ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed, ayaa lagu dilay qarax gaari oo ay al-Shabaab ku qaadday saldhig ciidan oo ku yaalla Awdheegle.
27-October-2018 Kooxo hubeysan ayaa deegaanka Ceelasha Biyaha ee duleedka degmada Afgooye ku dilay wariye Cabdullaahi Mire Xaashi oo ka tirsanaa Idaacadda Daarul Sunnah.
1-dii Janaayo 2009, waxaa magaalada Afgooye lagu dilay weriye Xasan Mayow Xasan oo ka tirsanaa idaacadda maxalliga ah, waxaana dilkiisa ka dambeeyay kooxo hubeysan.
SJS ayaa ku baaqday in baaritaan buuxa lagu sameeyo dilka Aamuun Cabdullaahi Maxamed si cadaaladda loo horkeeno dambiilayaasha. Waxaan ku boorinaynaa mas’uuliyiinta Soomaaliya inay bilaabaan baaritaan ku saabsan kuwii mas’uulka ka ahaa dilka Amun. Waxaan sidoo kale ka codsanaynaa dowladda Sweden inay gacan ka geysato dadaallada lagu baarayo, laguna soo qabanayo gacan ku dhiiglayaasha, si loola xisaabtamo. Waxaan la murugooneynaa qoyska Amun iyo bulshada inta ay ku jiraan waqtigan adag, waxaanan u baryeynaa xoog iyo raaxo iyaga. Innaa Lillaahi Wa Innaa Ileyhi Raajicuun. (Runtii annagu Alle baa leh, xaggiisana waan u noqonaynaa).
“Innaa Lillaahi Wa Innaa Ileyhi Raajicuun. Runtii aad baan uga naxay dilka weriye kale oo Soomaaliya lagu dilay. Waxaan si adag u cambaareyneynaa dilka naxariis darada ah ee loo geystay Amun Cabdullaahi Maxamed. Amun, oo ku noolayd Sweden ayaa go’aansatay inay ku laabato dalkeeda hooyo inkastoo la sheegay hanjabaado dil ah oo ay la kulantay. Markii uu soo laabtay ka dib waxa ay wax ku darsatay bulshadeeda iyada oo u maraysa mashruuc beeralay ah oo aan caawinin dadka ku xeeran oo keliya balse sidoo kale bulshada ayuu caawiyay,” ayuu yiri Xoghayaha Guud ee SJS Cabdalle Muumin.
“Waxaan ka codsaneynaa mas’uuliyiinta Soomaaliyeed inay sameeyaan baaritaan degdeg ah oo hufan si cadaaladda loo horkeeno kuwii ka dambeeyay. Musiibadan ayaa hoosta ka xariiqaysa baahida degdega ah ee loo qabo ilaalinta saxafiyiinta Soomaaliya oo dhan, maadaama oo kaliya in la soo afjaro la xisaabtan la’aanta dambiyada ka dhanka ah saxafiyiinta aan ku sugi karno ammaankooda. Sidaa darteed, waxaan ugu baaqaynaa dhammaan dhinacyada ay khuseyso, oo ay ku jiraan maamulada Soomaaliya iyo beesha caalamka, in ay nala garab istaagaan dalabaadka isla xisaabtanka iyo ilaalinta suxufiyiinta Soomaaliya,” ayuu hadalkiisa ku daray Mudane Muumin.
(Xigasho: SJS)