Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sii xoojisay tallaabooyinka ay ka qaadayso Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, iyo Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan Aadan oo loo yaqaan Taliye Shub, kuwaas oo lala xiriirinayo xiisadda siyaasadeed iyo amni ee ka taagan maamulka Koonfur Galbeed.
Bishii Agoosto 2026, wasiirka amniga Koonfur Galbeed, Cismaan Isaaq Maxamed, ayaa dowladda Kenya ka codsaday inay soo xirto Laftagareen, isla markaana ay Soomaaliya u soo gacan geliso si loola xisaabtamo. Codsigaas ayaa yimid kaddib dagaallo ka dhacay magaalada Baydhabo oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo xoogag taageersan madaxweynihii hore.
Dowladda Soomaaliya ayaa ku eedeysay xoogagga Ciidmada Laftagareen inay ku lug lahaayeen weerarro iyo qaraxyo ka dhacay Baydhabo. Eedeymaha la xiriira iskaashi ay la leeyihiin Al-Shabaab ayaan si madax-bannaan loo xaqiijin, mana jirto xukun maxkamadeed oo lagu caddeeyay eedahaas.
Dowladda Kenya ayaa door muhiim ah ku yeelan karta haddii Soomaaliya ay rabto in Laftagareen laga soo wareejiyo dalkaas. Hase yeeshee, codsi ka yimaada Soomaaliya keligiis kuma filna in qof lagu soo qabto Kenya, maadaama ay tahay in la raaco shuruucda dalkaas iyo habraacyada sharci ee khuseeya soo-celinta dadka dal kale laga doonayo.
Arrintan ayaa mar kale soo shaac baxday 13-kii Oktoobar 2026, markii dowladda Federaalka Soomaaliya ay cunaqabateyn maaliyadeed saartay Laftagareen, Taliye Shub iyo siddeed qof oo kale. Guddiga Qaranka ee Ka-hortagga Lacag-dhaqidda iyo Maalgelinta Argagixisada ayaa sheegay in tallaabada lagu saleeyay xog iyo caddeymo ay qiimeeyeen oo la xiriira tuhunno ku saabsan taageeridda ama maalgelinta Al-Shabaab.
Cunaqabateynta ayaa dhigaysa in hay’adaha maaliyadeed ee ay khusayso ay xayiraan hantida dadka liiska lagu daray, isla markaana ay joojiyaan macaamillada uu sharcigu mamnuucayo. Si kastaba ha ahaatee, go’aankaas ma aha waaran xarig, mana caddaynayo in dadka liiska ku jira dembi maxkamadeed lagu helay.
Dhanka Taliye Shub, oo hore u soo noqday taliyaha ciidanka Asluubta Soomaaliya, waxaa sidoo kale magaciisa lagu daray liiska cunaqabateynta. Warbixinnada la daabacay ma muujinayaan in dowladda Kenya ay si rasmi ah u aqbashay codsi ku saabsan soo qabashadiisa ama in amar cusub oo xarig ah laga soo saaray dalkaas.
Haddii dowladda Soomaaliya ay doonayso in labada nin loo soo wareejiyo dalka, waxay adeegsan kartaa waddooyin sharci iyo diblomaasiyadeed, oo ay ka mid yihiin codsi rasmi ah oo loo gudbiyo Kenya, iskaashi boolis oo caalami ah iyo habraacyada garsoorka ee khuseeya. Haddii la adeegsado Interpol, ogeysiis ay soo saarto hay’addaasi keligiis ma aha amar caalami ah oo si toos ah khasab uga dhigaya xarigga qofka.
Dowladda Kenya ayaa qiimeyn doonta saldhigga sharciga ee codsi kasta, dukumentiyada la gudbiyo iyo habraacyada ay tahay in la raaco. Haddii shuruudaha sharciga la buuxiyo, waxaa suuragal noqon karta in tallaabo sharci ah laga qaado qofka la doonayo. Haddii aysan buuxsamin, codsiga waa la diidi karaa ama waxaa dhici karta in dib loo dhigo.
Xiisadda u dhexeysa dowladda Federaalka iyo Laftagareen ayaa salka ku haysa khilaaf siyaasadeed oo la xiriira maamulka Koonfur Galbeed, doorashooyinka iyo awoodda dowladda dhexe. Dagaallada ka dhacay Baydhabo ayaa khilaafkaas u beddelay arrin saameyn ku yeelatay amniga iyo nolosha dadka rayidka ah.
Sidaas darteed, suurtagalnimada in Soomaaliya ay Kenya ka soo dalbato Laftagareen iyo Taliye Shub waxay ku xirnaan doontaa caddeymaha la hayo, habraacyada sharciga iyo go’aanka hay’adaha awoodda u leh ee Kenya. Ilaa hadda, xogta la helay ma xaqiijinayso in labada nin la soo xiray ama in Kenya ay oggolaatay in Soomaaliya loo soo wareejiyo.