Dowladda Britain ayaa walaac ka muujisay colaadda iyo iska horimaadyada kusoo noqnoqday magaalada Baydhabo, iyadoo sheegtay in rabshadaha sii socda ay saameyn ku yeelan karaan shacabka iyo xaaladda bani’aadantinimo ee guud ahaan deegaannada Koonfur Galbeed.
Safaaradda Britain ee Muqdisho ayaa ugu baaqday dhinacyada ku lugta leh xaaladda Baydhabo inay is-xakameeyaan, xiisadda hoos u dhigaan, isla markaana khilaafaadka jira lagu xalliyo wada-hadal iyo hab nabadeed.
Britain ayaa sheegtay in badbaadada shacabka ay tahay arrin muhiim ah, gaar ahaan xilli magaalada Baydhabo ay marar kala duwan ka dhaceen dagaallo iyo iska horimaadyo u dhexeeya dhinacyo iska soo horjeeda.
Dagaallada iyo xiisadaha ka dhacay Baydhabo ayaa sababay cabsi soo noqnoqotay oo soo wajahday dadka shacabka ah, iyadoo xaaladaha amni ay sidoo kale horseedeen barakac iyo in qaar ka mid ah dadka ay ka guuraan goobihii ay ku noolaayeen.
Safaaradda Britain ayaa ka digtay in colaadda sii socota ay xaaladda bani’aadantinimo ee Koonfur Galbeed ka dhigi karto mid sii adkaata. Deegaannada ay colaadaha ka jiraan ayaa inta badan wajahaya baahiyo dhinaca cuntada, caafimaadka, biyaha iyo hoyga ah, taasoo sii kordhin karta dhibaatada shacabka haddii amni darradu sii socoto.
Baaqan Britain ayaa ku soo beegmaya xilli dhinacyada siyaasadeed iyo kuwa amni ee ku loollamaya xaaladda Baydhabo ay wajahayaan khilaafyo soo noqnoqday.
Dowladda Britain ayaa ku adkeysatay in dhinacyada ay muhiim tahay inay ka fogaadaan tallaabo kasta oo sii kordhin karta xiisadda, ayna fursad siiyaan wada-hadalka.
Waxay sidoo kale xustay muhiimadda ay leedahay in shacabka laga ilaaliyo waxyeellada ka dhalan karta dagaallada iyo iska horimaadyada.
Baydhabo ayaa ah xarunta Koonfur Galbeed, waxaana magaalada iyo deegaannada ku hareeraysan muddooyinkii dambe ka jiray xaalado siyaasadeed iyo amni oo xasaasi ah.
Colaadda ka jirta Baydhabo ayaa kusoo aadeysa xilli Soomaaliya guud ahaan ay wajahdo xaalado bani’aadantinimo oo adag.
Dagaallada, barakaca, abaaraha iyo fatahaadaha ayaa marar kala duwan saameeyay dadka ku nool dalka, waxaana xaaladahaasi ay kordhiyeen baahida loo qabo gargaar bani’aadantinimo.
Britain ayaa sheegtay in rabshadaha ka dhaca Koonfur Galbeed ay si gaar ah u saameyn karaan dadka horeyba ugu nugul dhibaatooyinka bani’aadantinimo.
Dad badan oo ku nool deegaannada ay colaadaha ka jiraan ayaa ku tiirsan adeegyada aasaasiga ah iyo gargaarka bani’aadantinimo, sida caafimaadka, cuntada, biyaha iyo hoyga.
Dhanka kale, Dowladda Britain ayaa dhawaan ku dhawaaqday lacag dhan £5 milyan oo gargaar cusub ah oo loogu talagalay Soomaaliya.
Gargaarkan ayaa lagu taageerayaa diyaar-garowga fatahaadaha la filayo inay ka dhacaan qaybo ka mid ah dalka xilliga Deyrta.
Britain ayaa sheegtay in taageeradan ay gaari karto adeegyada aasaasiga ah ee ilaa 600,000 oo qof, iyadoo diiradda la saarayo caafimaadka, nafaqada, biyaha iyo fayadhowrka.
Taageerada ayaa qayb ka ah dadaallada lagu doonayo in bulshada loogu diyaariyo xaaladaha degdegga ah, gaar ahaan meelaha ay dadka ku nool yihiin ay halis ugu jiraan fatahaadaha iyo saameynta ka dhalan karta.
Sida ay sheegtay Britain, fatahaadaha la filayo ayaa saameyn ku yeelan kara inta u dhexeysa 2.5 ilaa 3.5 milyan oo qof.
Tiradaasi waxay muujinaysaa baaxadda khatarta fatahaadaha iyo baahida loo qabo in la sii diyaariyo adeegyada gurmadka iyo gargaarka degdegga ah.
Fatahaadaha ayaa Soomaaliya horey uga dhacay meelo badan, waxaana mararka qaar ay sababeen in dadka ay ka barakacaan guryahooda, burburaan waddooyin iyo kaabayaal kale, isla markaana ay adkaato helitaanka adeegyada aasaasiga ah.
Sidaas darteed, diyaar-garowga hore ayaa muhiim u noqon kara in la yareeyo saameynta fatahaadaha iyo in dadka ku nool goobaha halista ah loo fidiyo gargaar degdeg ah.
Xaaladda Baydhabo ayaa kusoo aadeysa xilli Koonfur Galbeed ay wajahayo laba caqabadood oo waaweyn.
Dhinac waxaa jira colaado iyo iska horimaadyo sababi kara dhimasho, dhaawac, cabsi iyo barakac. Dhinaca kale waxaa jira khatar fatahaado iyo xaalado bani’aadantinimo oo sii kordhin kara baahida dadka.
Isku dhaca labada xaaladood ayaa keeni kara in adeegyada bani’aadantinimo ay ku adkaadaan inay gaaraan dadka u baahan, gaar ahaan meelaha ay amni darradu ka jirto.
Britain ayaa sidaas darteed ku boorrisay dhinacyada ay khuseyso xaaladda Baydhabo inay qaadaan tallaabooyin lagu yareynayo xiisadda, si shacabka loo ilaaliyo loona fududeeyo in gargaarka bani’aadantinimo uu gaaro dadka u baahan.
Dowladda Britain ayaa horey u sheegtay inay sii waddo taageerada bani’aadantinimo iyo horumarineed ee Soomaaliya.
Safaaradda Britain ee Muqdisho ayaa sheegtay in taageerada ay siiso Soomaaliya ay qayb ka tahay dadaallada lagu xoojinayo xasilloonida, amniga iyo horumarka dalka.
Baaqii ugu dambeeyay ee Britain ee ku aaddan Baydhabo ayaa sidaas ku soo biiraya dadaallada caalamiga ah ee lagu doonayo in Soomaaliya looga taageero dhinacyada amniga, nabadda iyo gargaarka bani’aadantinimo.
Xaaladda Baydhabo ayaa weli ah mid si dhow loola socdo, iyadoo muhiimadda ugu weyn ay tahay in la yareeyo colaadda, la ilaaliyo shacabka, lana helo waddo siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafaadka jira.
Britain ayaa ku celisay baaqeeda ah in dhinacyada isku haya xaaladda Baydhabo ay muujiyaan is-xakameyn, ayna doorbidaan wada-hadal iyo xal siyaasadeed, si looga hortago in colaadda iyo xaaladda bani’aadantinimo ay kasii daraan.