Mogadishu (KAAB TV) – Dowladda Soomaaliya ayaa billowday wejigii saddexaad ee howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab. Ololihii ugu dambeeyay ayaa diiradda lagu saarayaa maamul goboleedyada Galmudug iyo Hirshabeelle.
Laga soo bilaabo Abriil 20 ilaa Maajo 24, in ka badan 207 dhacdo oo rabshado siyaasadeed ah ayaa sababay 432 dhimasho, marka loo eego Mashruuca Xogta Goobta & Dhacdada Hubka (ACLED). Gobolka Shabeellaha Hoose ayaa waxaa ka dhacay rabshadihii ugu badnaa, halka gobollada Mudug iyo Jubbada Dhexe laga soo sheegay tirada ugu badan ee dhimashada, iyadoo 105 iyo 70 ay ku dhinteen, siday u kala horreeyaan.
Inkastoo howlgalo hore ay u dhaceen bilihii August 2022 iyo 2023, ololaha dowladda Soomaaliya waxa uu la kulmay caqabado waaweyn oo ay ka mid yihiin dagaal beeleedyo iyo musuq maasuq ciidan. Khilaafka u dhaxeeya beelaha Xawaadle iyo Abgaal oo salka ku haya awood qeybsiga dowlad goboleedka Hirshabeelle ayaa dhowr jeer waxaa ka dhacay iska hor imaadyo hubeysan oo wiiqay isbaheysigii ka dhanka ahaa Al-Shabaab.
Fadeexad musuq-maasuq oo ay ku lug lahaayeen saraakiil sare oo ka tirsan ciidamada oo ku takri-falay raashiin uu ugu deeqay Mareykanka ayaa keentay in la hakiyo gargaarkii la siin jiray ciidamada Danab, taasoo caqabad hor leh ku noqotay howlgalka. Fadeexadda musuq-maasuqa ayaa sababtay in ciidamada ammaanka ay isaga baxaan dhowr tuulo oo istaraatiiji ah, kuwaasoo markii dambe Al-Shabaab ay dib u qabsadeen.
Iyadoo taas laga duulayo, mas’uuliyiinta Soomaaliya waxay wadahadal la yeesheen odayaasha dhaqanka iyo hoggaamiyeyaasha beelaha si loo soo celiyo taageerada dadaallada dowladda.
Dhanka kale, dadka falanqeeya arrimaha ammaanka ayaa sheegaya in Al-Shabaab ay dib isku soo abaabulayeen, islamarkaana awoodooda ay isku ballaariyeen, gaar ahaan gobolka Shabeellaha Dhexe. Tan iyo bishii Maarso, kooxdu waxa ay xoojisay gacan ku haynta goobaha istiraatiijiga ah ee ku teedsan waddooyinka muhiimka ah ee saadka iyo kordhinta weerarada ka dhanka ah ciidamada ammaanka ee Soomaaliya iyo ciidamada Hawlgalka Midowga Afrika ee Ku Meel Gaarka ah ee Soomaaliya (ATMIS). Dhowaan ayay ahayd markii maleeshiyaadku ay la wareegeen tuulooyin dhowr ah, balse si ku meel gaar ah ay dib uga gurteen ciidamada dowladda Soomaaliya iyo maleeshiyo beeleedyo.
Taageerada Caalamiga ah.
Saaxiibada caalamiga ah, gaar ahaan Mareykanka, ayaa sii wada taageerada ay siinayaan ciidamada ammaanka Soomaaliya in kasta oo ay jiraan dib u dhacyo. May 15, Maraykanku wuxuu ugu deeqay ciidamada XDS 96 baabuur oo ay ku jiraan ambalaasyada. Taageeradan ayaa ah mid muhiim ah maadaama ciidamada XDS oo ay wehliyaan ciidamo gaar ah oo ay tababareen Mareykanka iyo Turkiga ay kaalin mug leh ka qaataan la dagaalanka al-Shabaab.
Arrimaha isku xirka ciidamada XDS iyo Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa weli taagan, taasoo xadideysa awoodda dowladda ee ah in ay gacanta ku dhigto dhulalka dhowaan la xoreeyay, taasoo u sahashay Al-Shabaab in ay dib isu soo abaabulaan oo ay dib ula wareegaan gacan ku heynta gobollo kala duwan. La-taliyayaasha ciidamada ayaa sheegay in waxtarka dadaallada cusub ee dowladda ay ku xirnaan doonaan wax ka qabashada khilaafaadka gudaha, ciribtirka musuqmaasuqa, iyo joogteynta taageerada caalamiga ah ee xooggan.