MUQDISHO (Kaab TV) -Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (SJS) waxa uu si adag u cambaaraynayaa xadhiga sharci-darrada ah, tacaddiyada ay booliisku kula kaceen qalabkii uu ku hawl-geli lahaa TV-ga Himilo Somali TV (Himilo Media) oo ah wariye Cabdillaahi Maxamed Cali oo loo yaqaano Saawey oo Jimcihii 21-kii November lagu xidhay magaalada Muqdisho.
Gelinkii dambe ee Jimcihii ayuu Cabdullaahi Maxamed Cali waxa uu ka warbixinayay dibadbax ka socda degmada Yaaqshiid ee magaalada Muqdisho. Xubno ka tirsan bulshada deegaanka ayaa isugu soo baxay si ay uga soo horjeestaan raritaan qorsheysan iyo dhul la isku haysto oo ka dhacayay xaafad isku raran ah oo ku taal degmada Yaaqshiid.
Bilayska hubaysan ayaa isku dayay inay kala eryaan mudaharaadayaasha iyagoo rasaas ku furay, taas oo murugo leh sababtay dhimashada laba qof oo rayid ah oo uu ku jiro nin 20 jir ah oo ka mid ahaa mudaharaadayaasha nabdoon, sida ay sheegtay warbaahintu. Amarka lagu kala eryay oo lagu toogtay dibadbaxayaasha ayaa la sheegay in uu bixiyay Taliyaha Booliska Gobolka Banaadir Mahdi Cumar Muumin oo loo yaqaano Macalin Mahdi.
Goob joogayaal ayaa SJS u sheegay in boolisku ay garaaceen oo xireen Cabdullaahi Maxamed Cali xilli uu ka warbixinayay dibadbaxa. Cumar Yuusuf Maxamed oo ay wada shaqeynayeen Cabdullaahi ayaa ku guuleystay inuu baxsado.
C/llaahi ayaa markii hore lagu hayay Booliis ka hor inta aan loo gudbin Saldhiga Degmada Yaaqshiid oo uu ku xirnaa ilaa galabnimadii Isniinta. Reerkiisa ayaa laga hor istaagay inay arkaan. Cabdullaahi waxa kale oo uu SJS u sheegay in Sabtidii, 22-kii Nofembar, uu xeer-ilaaliye booliisku uu si khasab ah su’aalo u weydiiyey isaga oo aan wax qareen ah u haysan.
C/llaahi ayaa la soo taagay Maxkamadda Gobolka Banaadir Isniintii 24-kii November. Waxa uu u sheegay SJS in lagu soo oogay dacwad ah “abaabulka mudaharaadayaasha” iyo ” kicinta dadweynaha.” Garsooraha ayaa markii dambe sii daayay sababo la xiriira caddayn la’aan oo lagu taageerayo eedeymaha booliiska.
Intii ay socotay dhageysiga Maxkamadda, ayaa waxaa la ogaaday in C/laahi si gaar ah loo beegsaday, maadaama uu ka tirsan yahay Himilo Media.
C/llaahi oo hadalkiisa sii wata ayaa sheegay in Xeer Ilaaliyaha Booliska Nuuradiin Maxamed Xuseen (Jimcaale) uu kala baxay Taleefankiisa, islamarkaana uu ku qasbay inuu dhiibo furaha sirta ah. Xeer Ilaaliyaha ayaa la sheegay in uu aad uga carooday, waxaana uu dhowr jeer sheegay in Taliyaha Booliska Gobolka Banaadir Macalin Mahdi uu “naceyb yahay Suxufiyiinta ka howlgala Himilo Media.”
Inkastoo Cabdullaahi la sii daayay, maamulka Himilo Media ayaa SJS ku wargeliyay in aan dib loo soo celin qalabkoodii oo ay ku jiraan kamarad muuqaal ah oo dijital ah, makarafoono, saddex-boodh, iyo qalabka nalka. Markii ay damceen in ay la soo baxaan qalabkaas gelinkii dambe ee Isniintii, ayaa waxaa loo sheegay in Taliyaha Booliska, Macallin Mahdi uu amar ku bixiyay in qalabkaas la haysto.
Barakac xoog leh oo ka dhan ah dadka nugul ayaa dhawaanahan cirka isku shareeray. Ilo wareedyo kala duwan ayaa ku waramaya in Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo saaxiibadiisa ugu dhow ee siyaasadda iyo ganacsiga lala xiriirinayo inay yihiin kuwa ugu badan ee falkan geystay, iyagoo ka faa’ideysanaya iibka aan la hubin ee dhulalka danta guud, hantida dowladda, iyo xitaa mararka qaar dhulal gaar ah oo si qasab ah looga qaato dadkii lahaa. Saxafiyiinta soo tebiya guryaha laga saarayo ayaa si isdaba joog ah loo beegsadaa, halka qaar badan oo ka mid ah warbaahinta maxaliga ah ay door bidaan inay aamusaan si looga fogaado in la bartilmaameedsado.
Dhacdadii Jimcaha ee 21-kii Noofambar waxay ka dhacday dhul ay dawladii hore ku lahayd degmada Yaaqshiid, ee waqooyiga Muqdisho, kaas oo isu rogay deegaan la degay 1960-kii. Qaar badan oo ka mid ah dadka deegaanka ayaa heysta dukumentiyo lahaanshaha oo ay siisay dowladdii hore ee Soomaaliya. Warbaahinta Maxaliga ah oo uu ka mid yahay Himilo TV, ayaa sheegay in Ganacsato iyo Masuuliyiin Xukuumadda ka tirsani ku hawlanaayeen sidii ay sifo sharci-darro ah u qabsan lahaayeen dhulkaas, isla markaana ay uga saari lahaayeen bulshada deegaankaas.
“Xirigan, xadhiga iyo dacwadda aan sal iyo raad toona lahayn ee lagula kacay saaxiibkeen Cabdillaahi Maxamed Cali (Saawey) oo ka tirsan Himilo Media, waa weerar fool-ka-fool ah oo aan la aqbali karin oo lagu soo qaaday xorriyadda saxaafadda, ka warbixinta raritaannada khasabka ah—arrin cad oo danta guud iyo xuquuqul insaanka ah—ma aha dembi, waa waajibka aasaasiga ah ee saxafiga,” ayuu yiri Xoghayaha Guud ee SJS, Cabdalle Muumin.
“Waxaan ka dalbaneynaa Booliska Muqdisho iyo Taliyeyaashooda in ay si deg deg ah u joojiyaan ololaha ka dhanka ah suxufiyiinta, adeegsiga awooda dowladeed ee lagu aamusinayo warbaahinta sida Himilo TV ee soo bandhigta musuq maasuqa waa in hadda la joojiyo, waxaa intaa dheer, waxaan ku baaqaynaa in si deg deg ah oo shuruud la’aan ah loo soo celiyo dhammaan agabkii lala wareegay, ee uu si sharci-darro ah u haysto Taliyaha Booliska, Macallin Mahdi, “Runtii ma aamusi doonto. xidhitaan sharci darro ah ama kamaradaha oo lagala wareego.”
Dhanka kale, 16-kii November, koox saxafiyiin ah ayaa waxaa joojiyay saraakiil ka tirsan Hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) xilli ay aruurinayeen wareysiyo Vox-pop ah oo ku saabsan doorashada lagu muransan yahay ee Soomaaliya. Kooxdan ayaa waxaa ka mid ahaa C/llaahi Maxamed Cali iyo C/llaahi C/qaadir Axmed oo labaduba ka tirsan Himilo Media, C/raxmaan Maxamed Waaberi (freelancer), iyo Cali Xasan Guure (cameraman ka tirsan warbaahinta Risaala) oo ay wehliyaan saaxiibkiis Xamda Xasan Axmed.
Saxafiyiinta ayaa markii hore loo kaxeeyay saldhig boolis oo ku dhowaa balse waa la sii daayay ka hor inta aysan gaarin. Saxafiyiintan ayaa SJS u sheegay in loo sheegay in ay bixiyaan lacagta Tagaasida ah ee ay ku qaadi jireen Saldhiga Booliska, waxaana la sii daayay markii ay bixiyeen lacagta.