Xafiiska Qaramada Midoobay u qaabilsan isku-duwidda arrimaha bani’aadantinimada ee Soomaaliya (OCHA) ayaa walaac ka muujiyay xaaladda bani’aadantinimo iyo tan amni ee magaalada Baydhabo, iyadoo colaadaha ka dhacay magaalada bilihii Agoosto iyo Sebtembar ay saameyn ku yeesheen shacabka iyo adeegyada aasaasiga ah.
Isuduwaha Arrimaha Bani’aadantinimada ee Soomaaliya, George Conway, ayaa sheegay in iskahorimaadyada ka dhacay Baydhabo ay sii kordhiyeen amni-darrada, ayna abuureen khataro dheeraad ah oo ku wajahan badbaadada dadka rayidka ah.
Sida lagu sheegay bayaanka OCHA, colaadda ayaa sidoo kale sababtay barakac hor leh, iyadoo qoysas badan ay wajahaan xaalado adag oo la xiriira helitaanka hoy, cunto, caafimaad iyo adeegyo kale oo muhiim u ah nolosha bulshada.
Bayaan ka soo baxay OCHA ayaa lagu sheegay in haweenka, carruurta, dadka waayeelka ah iyo dadka qaba naafonimada ay si gaar ah ugu nugul yihiin saameynta colaadda. Kooxahan ayaa wajahaya caqabado dheeraad ah oo ku saabsan badbaadadooda, helitaanka gargaarka bani’aadantinimo iyo xorriyadda isu-socodka.
George Conway ayaa sheegay in barakaca soo noqnoqda uu wiiqayo awoodda qoysaska ay ugu adkaysan karaan xaaladaha adag, gaar ahaan xilli Baydhabo ay horey ula tacaalaysay heerar sare oo nafaqo-darro carruurta ah.
OCHA ayaa dhammaan dhinacyada ku lugta leh colaadda ugu baaqday inay mudnaanta siiyaan ilaalinta dadka rayidka ah, ayna dhowraan sharciga caalamiga ah ee bani’aadantinimada. Hay’addu waxay sheegtay in dhinacyadu ay qaadaan tallaabooyin looga hortagayo waxyeellada loo geysan karo shacabka.
Qaramada Midoobay ayaa sidoo kale ku baaqday in wararka la xiriira khasaaraha soo gaara dadka rayidka ah si degdeg ah oo dhexdhexaad ah loo baaro, iyadoo muhiimad gaar ah la siinayo xaqiijinta badbaadada shacabka iyo isla-xisaabtanka dhacdooyinka sababa khasaaraha rayidka.
OCHA waxay sheegtay in dadka ay colaadu saameysay loo oggolaado inay si ammaan ah u helaan gargaarka bani’aadantinimo iyo adeegyada muhiimka ah. Hay’adaha gargaarka ayaa sidoo kale loogu baaqay inay helaan marin ammaan ah oo ay ku gaaraan dadka u baahan taageerada.
George Conway ayaa carrabka ku adkeeyay in iskuullada iyo goobaha kale ee rayidka ah ay tahay in laga ilaaliyo saameynta dagaallada. Waxa uu sidoo kale xusay in isbitaallada iyo xarumaha caafimaadka ay leeyihiin ilaalin gaar ah oo uu siinayo sharciga caalamiga ah ee bani’aadantinimada.
Hay’adaha bani’aadantinimada ayaa sheegay inay sii wadi doonaan dadaallada lagu gaarsiinayo dadka ay colaadu saameysay gargaarka naf-badbaadinta ah. Si kastaba ha ahaatee, waxay dhinacyada isku haya ugu baaqeen inay xaqiijiyaan ammaanka shaqaalaha gargaarka iyo hantida bani’aadantinimada.
OCHA waxay sidoo kale sheegtay in loo baahan yahay in la fududeeyo helitaanka dadka ay colaadu saameysay, si gargaarka loogu gaarsiiyo si ammaan ah, degdeg ah oo aan caqabad lahayn.
Xaaladda Baydhabo ayaa sidaas darteed weli ah mid walaac ku abuureysa hay’adaha bani’aadantinimada, kuwaas oo ka digaya in haddii colaadda iyo barakacu sii socdaan ay sii adkaan karto xaaladda qoysaska horay ugu nuglaa dhibaatooyinka bani’aadantinimo.