Maxkamad ku taala kenya ayaa muwaadin Soomaaliyeed oo lagu magacaabo Maxamuud Maxamed Rooble ku xukuntay ganaax dhan 370,000 oo shilin Kenyan ah, kaddib markii uu qirtay saddex dacwadood oo la xiriira joogitaan sharci-darro ah iyo helitaanka dukumentiyada aqoonsiga iyo baasaboorka Kenya oo loo adeegsaday xog been ah.
Kiiskan ayaa soo jiitay dareenka warbaahinta Kenya, kaddib markii Waaxda Dembi-baarista dalkaas (DCI) ay shaacisay in baaritaanno lagu ogaaday in Rooble uu marka hore helay dukumentiyada diiwaangelinta Kenya, dabadeedna uu dukumentiyadaas u adeegsaday inuu ku helo baasaboor Kenyan ah.
Sida lagu sheegay warbixinta ay baahisay DCI, Rooble ayaa la xiray kaddib markii baarayaasha waaxda qaabilsan socdaalka iyo adeegyada muwaadiniinta ay la wareegeen kiiska, kaas oo markii hore ay gacanta ku hayeen saraakiisha socdaalka ee garoonka JKIA. Baaritaanka kaddib ayaa kiiska loo gudbiyay maxkamadda, halkaas oo uu eedeysanuhu qirtay dhammaan saddexda dacwadood ee lagu soo oogay.
Sida ay sheegeen baarayaasha Kenya, baaritaanka ayaa muujiyay in Maxamuud Maxamed Rooble uu helay dukumentiyada diiwaangelinta Kenya isagoo adeegsanaya caddeymo ama sheegashooyin aan sax ahayn. Dukumentiyadaas ayuu markii dambe u adeegsaday helitaanka baasaboorka Kenya.
Baarayaasha ayaa kiiska u gudbiyay maxkamadda kaddib markii ay ururiyeen caddeymo la xiriira dukumentiyada la isticmaalay iyo habka lagu helay. Rooble ayaa maxkamadda horteeda ka qirtay saddexda dacwadood, kuwaas oo la xiriiray joogitaankiisa Kenya iyo adeegsiga dukumentiyada aqoonsiga ee la sheegay inay ku jireen xog been ah.
Faahfaahinta la shaaciyay ma bixinayso dhammaan xogta ku saabsan cidda ka caawisay helitaanka dukumentiyada, haddii ay jireen dad kale oo ku lug lahaa, ama muddada ay qaadatay in la ogaado khaladaadka ku jiray dukumentiyada. Sidaas darteed, lama xaqiijin karo in kiiska uu ku lug lahaa shabakad ballaaran oo dukumenti been abuur ah samaysa.
Maxkamaddu waxay Rooble ku xukuntay ganaax guud oo dhan 370,000 oo shilin Kenyan ah, iyadoo lacagtaasi loo kala qaybiyay saddexda dacwadood ee uu qirtay.
Ganaaxa ugu horreeya oo dhan 150,000 oo shilin Kenyan ah ayaa la xiriiray joogitaanka sharci-darrada ah ee Kenya. Ganaaxa labaad oo isna ahaa 150,000 oo shilin ayaa lagu soo rogay samaynta sheegasho been ah oo lagu helay baasaboorka Kenya. Ganaaxa saddexaad oo dhan 70,000 oo shilin ayaa la xiriiray inuu si ogaal ah u soo bandhigay kaar aqoonsi ay ku jireen xog khaldan, isaga oo loogu talagalay in lagu marin-habaabiyo hay’adaha dowladda.
Maxkamaddu waxay sidoo kale sheegtay in haddii uusan bixin ganaaxyada lagu xukumay, ay jiri karaan xukuno xabsi ah oo beddel u noqonaya ganaaxyadaas. Faahfaahinta la shaaciyay ma caddayn muddada xabsiga ee lagu beddelayo ganaax kasta.
Marka laga soo tago ganaaxa lacageed, maxkamaddu waxay amartay in baasaboorkii Kenya ee lagu helay habka been-abuurka ah loo gudbiyo Agaasimaha Guud ee Adeegyada Socdaalka si loo burburiyo.
Go’aankaas ayaa qayb ka ah tallaabooyinka lagu xaqiijinayo in dukumentiyada lagu helay hab aan waafaqsanayn sharciga aan loo adeegsan karin safarro ama aqoonsi rasmi ah mustaqbalka.
Maxkamaddu waxay sidoo kale amartay in Rooble dib loogu celiyo Soomaaliya marka uu bixiyo ganaaxyada lagu xukumay. Tallaabadan ayaa ka dhigan in kiisku aanu ku koobnayn oo keliya ganaax lacageed, balse uu sidoo kale la xiriiro xaaladdiisa sharci ee joogitaanka Kenya.
Baasaboorka iyo kaarka aqoonsiga qaranka waa dukumentiyo muhiim u ah xaqiijinta qofka, muwaadinnimada iyo xaqa safarka. Helitaanka dukumentiyadaas iyadoo la adeegsanayo xog been ah waxay wiiqi kartaa kalsoonida nidaamka diiwaangelinta, waxayna abuuri kartaa caqabado la xiriira amniga xuduudaha iyo hubinta aqoonsiga dadka.
Hay’adaha Kenya ayaa sheegay inay sii xoojinayaan iskaashiga u dhexeeya waaxyaha socdaalka iyo kuwa dembi-baarista si loo ogaado loona maxkamadeeyo dadka lagu helo inay isku dayaan inay dukumentiyo rasmi ah ku helaan xog aan sax ahayn.
Si kastaba ha ahaatee, kiiska Maxamuud Maxamed Rooble waa in loo arkaa kiis gaar ah oo maxkamaddu go’aan ka gaartay, mana aha in falka qof keliya lagu eedeeyay lagu guudmaro dhammaan muwaadiniinta Soomaaliyeed ee ku nool ama u safra Kenya.
Muwaadiniinta Soomaaliyeed ee haysta dukumentiyo sax ah iyo oggolaanshaha joogitaanka ee looga baahan yahay waxay leeyihiin xaalad sharci oo ka duwan qof lagu helo inuu dukumentiyo ku helay hab been abuur ah.
Kiiskan ayaa sidoo kale iftiiminaya muhiimadda ay leedahay in la kala saaro joogitaanka sharci-darrada ah, helitaanka muwaadinnimada iyo qaadashada baasaboorka.
Baasaboor dowladeed waxaa la siiyaa qof buuxiya shuruudaha sharciga ee dalka bixiya. Muwaadin ajnabi ah oo buuxiya shuruudaha sharciga ee muwaadinnimada wuxuu dalban karaa diiwaangelin ama muwaadinnimo, laakiin habkaas waa inuu maraa nidaamka rasmiga ah. Adeegsiga sheegashooyin been ah ama dukumentiyo aan sax ahayn wuxuu keeni karaa dacwado iyo ciqaabo sharci.