Dagaallo culus oo u dhexeeya Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo maleeshiyaadka Al-Shabaab ayaa ka socda deegaannada ku teedsan magaalada Leego ee gobolka Shabeellaha Hoose, iyadoo hawlgallada milatari ee halkaas ka socda ay sii xoogeysanayaan, isla markaana la soo sheegayo duqeymo cirka ah oo lala beegsanayo fariisimaha kooxda.
Wararka laga helayo aagga dagaalka ayaa sheegaya in iska horimaadyo xooggan ay dhaceen maalmihii ugu dambeeyay, kuwaas oo la sheegay inay socdeen muddo ku dhow afar maalmood. Dagaallada ayaa la sheegay in loo adeegsaday hub culus, madaafiic iyo weerarro cirka ah, iyadoo aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin baaxadda khasaaraha labada dhinac.
Taliska Ciidamada Mareykanka ee Afrika, AFRICOM, ayaa 14-kii Nofeembar soo saaray war-saxaafadeed uu ku xaqiijiyay in 12-kii Nofeembar uu duqeyn cirka ah ka fuliyay agagaarka Leego, qiyaastii 114 kiiloomitir waqooyi-galbeed kaga beegan Muqdisho.
AFRICOM waxay sheegtay in duqeyntaasi ay dhacday iyadoo lala kaashanayo Dowladda Federaalka Soomaaliya, balse ma aysan shaacin tirada dadka lagu dilay, khasaaraha ka dhashay ama nooca bartilmaameedyada la weeraray. Taliska ayaa sidoo kale sheegay in faahfaahinta ciidanka iyo qalabka la adeegsaday aan la shaacin karin sababo la xiriira amniga howlgalka.
Xaqiijinta Mareykanka ayaa muujinaysa in duqeyn cirka ah ay ka dhacday aagga Leego, inkasta oo aan weli la hayn xog rasmi ah oo caddeyneysa khasaaraha ay geysatay.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa 12-kii Nofeembar sheegtay in ciidamo ka tirsan Xoogga Dalka ay dagaal culus la galeen maleeshiyaadka Al-Shabaab deegaanka Shanta Baraako oo ku yaalla duleedka degmada Leego.
War-saxaafadeedka dowladda ayaa lagu sheegay in ciidamadu ay howlgallo ka wadeen deegaannada u dhexeeya Leego iyo Iidow Jalaat, halkaasna ay kula kulmeen maleeshiyaad ay sheegtay inay halkaasi isku uruursanayeen.
Dowladdu waxay sheegtay in ciidamadu ay dagaalka kaga adkaadeen kooxda, isla markaana ay burburiyeen fariisimo ay ku lahaayeen deegaanka. Sidoo kale, waxaa la shaaciyay magacyada laba xubnood oo lagu sheegay inay ka tirsanaayeen saraakiisha Al-Shabaab, kuwaas oo kala ahaa Cabdifitaax Gaalgooriyow iyo Cabdulqaadir Xuseen.
Sida ay baahisay Wakaaladda Wararka Qaranka Soomaaliya (SONNA), labadaas qof ayaa lagu eedeeyay inay isku dubbaridi jireen dhaqdhaqaaqa dagaalyahannada iyo saadka kooxda ee waddooyinka isku xira Leego iyo Buurhakaba. Hase yeeshee, sheegashada dhimashadooda iyo xilalkooda si madax-bannaan looma xaqiijin.
Dagaallada hadda socda ayaa qayb ka ah Hawlgalka Banooda oo Dowladda Federaalka Soomaaliya ay sheegtay in loogu talagalay in lagu wiiqo awoodda Al-Shabaab, laguna sugo waddooyinka muhiimka ah ee isku xira deegaannada gobolka Shabeellaha Hoose iyo kuwa gobolka Baay.
Leego waxay ku taallaa marin muhiim ah oo isku xira Muqdisho, Baydhabo iyo deegaanno kale oo koonfurta Soomaaliya ka tirsan. Sidaas darteed, gacan-ku-haynta waddooyinka iyo deegaannada ku dhow waxay muhiim u tahay dhaqdhaqaaqa ciidamada, isu-socodka dadka iyo ganacsiga.
Ciidamada dowladda ayaa muddooyinkii ugu dambeeyay howlgallo ka waday aagga Leego, kaddib dagaallo hore uga dhacay deegaanno ay ka mid yihiin Jameeco. Warbixin ay Hiiraan Online baahisay 13-kii Nofeembar ayaa xustay in dagaalladii hore ay jireen sheegashooyin iska soo horjeeda oo ku saabsan khasaaraha labada dhinac, kuwaas oo aan si madax-bannaan loo xaqiijin.
Inkasta oo dagaallada laga soo sheegayo khasaare, haddana ma jiraan tirooyin madax-bannaan oo la isku halleyn karo oo muujinaya inta askari iyo dagaalyahan ee ku dhintay ama ku dhaawacmay iska horimaadyada maalmahan ka socda Leego.
Dowladda Soomaaliya waxay sheegtay inay guulo ka gaartay dagaalka Shanta Baraako, halka wararka kale ee laga helayo goobaha dagaalka ay tilmaamayaan in iska horimaadyo kale ay dhaceen. Al-Shabaab dhankeeda, ma jiro war rasmi ah oo madax-bannaan oo xaqiijinaya faahfaahinta khasaaraha ay sheegtay ama dhinaceeda soo gaaray.
Sidoo kale, wararka sheegaya in jugta qaraxyada laga maqlay deegaanno ka fog goobaha dagaalka, gaar ahaan agagaarka Baledogle, weli ma hayaan xaqiijin madax-bannaan oo faahfaahsan.
Dagaalka Leego ayaa sidoo kale dhaliyay su’aalo ku saabsan xogta ay dowladda la wadaagayso shacabka. Intii ay socdeen hawlgallada, war-saxaafadeedyada rasmiga ah ee laga soo saaray dagaalka ayaa ahaa kuwo kooban marka loo eego baaxadda wararka laga helayo goobaha howlgalka.
Dadka la socda xaaladda amniga ayaa u baahan xog cad oo ku saabsan halka ay ciidamadu ka howlgaleen, xaaladda deegaannada, khasaaraha la xaqiijiyay iyo tallaabooyinka lagu ilaalinayo dadka rayidka ah.
Dabcan, faahfaahinta qaar ee hawlgallada milatari lama shaacin karo inta uu dagaalku socdo, si aan loo carqaladeyn amniga ciidamada. Hase yeeshee, marka xaaladdu saamaxdo, waxaa muhiim ah in dowladda ay shacabka siiso warbixin sax ah oo joogto ah.
Dagaallada ka socda deegaannada Leego waxay walaac ku abuuri karaan dadka ku nool tuulooyinka ku dhow goobaha iska horimaadyada. Duqeymaha iyo madaafiicda culus waxay halis ku noqon karaan dadka rayidka ah, xoolaha iyo hantidooda, sidoo kale waxay carqaladeyn karaan isu-socodka gaadiidka iyo ganacsiga.