Dagaal beeleedyo soo noqnoqday oo ka socda degmada Cadale iyo deegaannada hoostaga ee gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa dhaliyay walaac xooggan oo ku saabsan xaaladda amni iyo awoodda maamulka Hirshabeelle ee wax ka qabashada colaadaha ka dhex aloosan bulshada deegaanka.
Colaaddan oo muddooyinkii dambe soo laalaabanaysay ayaa la sheegay inay sababtay dhimasho, dhaawac iyo burbur hantiyeed, iyadoo ay jiraan warar sheegaya in tuulooyin iyo guryo ku yaalla deegaannada ay colaadda saameysay dab la qabadsiiyay.
Dagaallo culus aya waxaa ay ka dhaceen deegaanka Ceel Xarar iyo deegaanno kale oo hoostaga Cadale, kuwaas oo u dhexeeya maleeshiyaad ka soo kala jeeda laba dhinac oo isku haya muran dhuleed iyo tabashooyin soo jireen ah.
Dagaallada ka socda deegaannada hoostaga Cadale ayaa la sheegay inay salka ku hayaan muranno dhuleed iyo khilaafaad muddo soo jiitamayay oo u dhexeeya dhinacyada deegaanka.
Wararka laga helayo goobaha colaadda ayaa tilmaamaya in iska horimaadyadu ay sababeen khasaarooyin kala duwan, iyadoo warbaahinta qaarkeed ay baahisay in in ka badan toban qof ay ku dhinteen dagaalladii dhacay bartamihii bishan, halka dad kalena ay ku dhaawacmeen.
Sidoo kale, waxaa jira warar sheegaya in tuulooyin iyo guryo la gubay, taas oo sii kordhisay walaaca laga qabo xaaladda dadka rayidka ah ee ku nool deegaannada ay colaadda saameysay.
Dadka deegaanka ayaa wajahaya xaalad amni darro, waxaana laga cabsi qabaa in dagaalladu sii socdaan haddii aan la helin xabbad-joojin iyo heshiis ay dhinacyadu wada aqbalaan.
Colaadda sii socota ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan doorka maamulka Hirshabeelle, gaar ahaan awoodda uu u leeyahay inuu wax ka qabto khilaafaadka beelaha iyo inuu ka hortago dagaallo soo noqnoqda.
Dadka dhaliilaya maamulka ayaa qaba in aan weli la helin dadaal wax ku ool ah oo lagu soo afjarayo colaadda Cadale, isla markaana ay lagama maarmaan tahay in madaxda Hirshabeelle ay si toos ah uga shaqeeyaan joojinta dagaalka.
Waxaa sidoo kale la isweydiinayaa sababta colaadaha soo noqnoqda aysan u helin xal waara, iyadoo dadaallo dhexdhexaadin oo hore loo sameeyay aysan weli meesha ka saarin khilaafaadka.
Dhanka kale, maareynta colaadaha noocan ah waxay u baahan tahay in maamulka Hirshabeelle uu la shaqeeyo odayaasha dhaqanka, waxgaradka, siyaasiyiinta iyo dowladda federaalka, si loo helo hannaan lagu joojinayo dagaalka.
Dhibaatada ugu weyn ee ka dhalata dagaallada beeleed waa saameynta ay ku yeeshaan dadka aan dagaalka ku jirin, kuwaas oo lumin kara guryahooda, hantidooda iyo nolol maalmeedkooda.
Gubashada tuulooyinka iyo guryaha, haddii ay xaqiijiso xogta laga helayo deegaanka, waxay sii kordhin kartaa barakaca shacabka iyo baahida loo qabo gurmad bani’aadannimo.
Carruurta, haweenka iyo dadka waayeelka ah ayaa ka mid ah dadka sida gaarka ah ugu nugul dhibaatooyinka ka dhasha colaadaha noocan ah.
Sidoo kale, dagaallada soo noqnoqda waxay dhaawacaan xiriirka bulshada, waxayna abuuri karaan aargoosi iyo colaad jiilal badan sii dhex marta.
Xaaladda Cadale ayaa sidoo kale soo bandhigaysa baahida loo qabo in dowladda federaalka Soomaaliya ay door muuqda ka qaadato dadaallada lagu joojinayo colaadaha beelaha.
Inkasta oo maamulka Hirshabeelle uu leeyahay mas’uuliyadda koowaad ee arrimaha amniga iyo maamulka deegaannadiisa, haddana dowladda federaalka waxaa laga sugayaa inay taageerto dadaallada nabadaynta, gaar ahaan marka colaadaha ay noqdaan kuwo soo noqnoqda oo sababa khasaare naf iyo maalba leh.
Warbixinta Hay’adda Midowga Yurub u qaabilsan Magangelyada (EUAA) ee May 2026 ayaa muujisay in gobolka Shabeellaha Dhexe uu muddooyinkii dambe la kulmayay dhacdooyin amni darro, dagaallo beeleed iyo barakac ka dhashay colaadaha.
Haddii aan si degdeg ah loo joojin dagaallada ka socda Cadale, waxaa jira khatar ah in colaadda ay ku faafto deegaanno kale oo deris la ah, taas oo sii adkeyn karta dadaallada nabadaynta.

