Magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan ayaa mar kale wajahaysa walaac dhanka amniga ah kadib markii la soo sheegay in Ustaad Xasan Shanlo, oo hore u ahaa maamulaha School Beledweyne isla markaana maamula xarun tababar macallimiin, laga afduubtay duleedka magaalada.
Sida xogta la helayo, koox hubeysan ayaa jidka ku hor istaagtay gaarigii uu la socday Xasan Shanlo, isaga oo keliya ayay gaariga ka dejiyeen, halka dadkii kale ee la socday la fasaxay. Xogta deegaanka ayaa afduubka ku xiriirinaysa khilaaf beeleed, balse cidda rasmiga ah ee ka dambeysay iyo sababta afduubka weli waxay u baahan yihiin xaqiijin.
Dhacdadan ayaa dib u soo celisay su’aalaha ku saabsan sababta ay afduubyadu ugu soo noqnoqdaan Beledweyne iyo nawaaxigeeda, iyo heerka ay maamulka Gobolka Hiiraan iyo hay’adaha amniga uga gaabiyeen ka hortagga falalka noocan ah.
Dhibaatada afduubka ee Beledweyne ma ahan mid cusub. Sanadihii ugu dambeeyay waxaa magaalada iyo nawaaxigeeda ka dhacay dhacdooyin dhowr ah, kuwaas oo qaarkood lala xiriiriyay Al-Shabaab, halka qaar kalena aan si rasmi ah loo aqoonsan cidda fulisay.
Febraayo 2017, afar shaqaale oo ka tirsanaa Save the Children ayaa lagu afduubtay meel u dhow Beledweyne. Dhacdada xilligaas waxaa lala xiriiriyay Al-Shabaab, inkastoo wararka laga helay ay ku kala duwanaayeen heerka xaqiijinta cidda fulisay.
Abriil 2017, waxaa sidoo kale nawaaxiga Beledweyne afduub loo geystay dad ka shaqeynayay adeegyada caafimaadka xoolaha. Kiiskan ayaa ka mid noqday dhacdooyinkii muujiyay nuglaanta dadka ku safra waddooyinka ka baxsan magaalada.
Juun 2023, waxaa waddada u dhexeysa Farlibaax iyo Beledweyne lagu afduubtay shaqaale caafimaad iyo dad rayid ah. Hay’adda Midowga Yurub u qaabilsan Magangalyada ayaa dhacdada ku xiriirisay Al-Shabaab.
Juun 2024, madaxa xafiiska Bisha Cas ee Soomaaliya ayaa lagu afduubtay agagaarka Luuqjelow ee u dhow Beledweyne, waxaana EUAA ay dhacdada ku diiwaangelisay inay Al-Shabaab geysatay.
Dhacdooyinkan waxay muujinayaan in afduubku yahay dhibaato muddo ka jirtay gobolka, balse sidoo kale waxay caddeynayaan in aan dhammaan afduubyada hal koox loo nisbayn karin.
Xaaladda Beledweyne waxaa muhiim ah in si cad loo kala saaro laba arrimood: afduubka ay kooxaha hubeysan sida Al-Shabaab geystaan iyo afduubyada ka dhalan kara khilaafaadka beelaha ama dambiyada gaarka ah.
Al-Shabaab ayaa si cad loogu xiriiriyay qaar ka mid ah afduubyadii ka dhacay Hiiraan. Dhanka kale, gobolka waxaa ka jira khilaafaadyo beeleed iyo maleeshiyaad hubeysan.
Laakiin marka laga hadlayo Xasan Shanlo, haddii xogta sheegaysa in koox beeleed ay afduubtay ay sax noqoto, waa in baaritaan lagu xaqiijiyaa beesha, sababta iyo xiriirka afduubka iyo khilaaf hore.
Soo noqnoqoshada afduubyada ayaa si dabiici ah u dhalinaysa su’aalo ku wajahan maamulka Gobolka Hiiraan iyo laamaha amniga.
Dhanka kale, maamulka Gobolka Hiiraan waxaa horyaalla masuuliyad weyn oo ah inuu shacabka ka ilaaliyo afduubka iyo falalka hubeysan, baaro dhacdooyinka, isla markaana keeno natiijooyin muuqda.