SANCA (KAAB TV) -Weerarada ay kooxaha Xuutiyiinta ee ay Iran taageerto ka geysanayaan badda cas ayaa dib u soo kiciyay shabakadihii burcad badeeda Soomaalida, iyadoo kooxaha dambiilayaasha ah ay tiro ahaan iyo awood ahaanba sii kordhayaan, sida uu sheegay taliyaha ciidamada badda Yurub.
Xuutiyiinta Yemen ayaa sanadkii hore bilaabay inay weeraraan maraakiibta ku sugan badda cas si ay ugu cadaadiyaan Israel iyo xulafadeeda dagaalka marinka Qaza.
Ololahoodu waxa uu kor u qaaday maraakiibta caalamiga ah, taas oo ku qasabtay in maraakiib badan ay maraan kumannaan mayl agagaarka koonfurta Afrika. Taasi waxay kicisay kororka qiiqa kaarboonka waxayna xoojisay biilasha xamuulka maadaama maraakiibtu ay isku arkaan inay shaqeeyaan muddo dheer si ay u keenaan xamuul isku mid ah.
Budhcad badeedu “waxa ay u malaynayaan in ay jirto daaqad fursad ah oo ay ugu wacan tahay joogitaanka Xuutiyiinta,” iyada oo ay korodhay isu socodka xeebaha Soomaaliya iyo budhcad-badeedda oo aad ugu sii qulqulaya badweynta Hindiya, ayuu yidhi Vice Admiral Ignacio Villanueva, oo ah taliyaha hawlgalka Midowga Yurub ee u xilsaaran xakamaynta budhcad-badeedda. . “Waxay runtii isku dayayaan inay fidiyaan Galbeedka, xadka hawlgallada caalamiga ah iyo awoodaha.”
Mid ka mid ah xeeladaha ay adeegsadaan budhcad-badeedda ayaa ah in ay afduubtaan doomaha yar yar sida doonyaha ama doonyaha oo ay ku safraan ilaa 10 maalmood badhtamaha badweynta Hindiya halkaas oo ay isku dayaan in ay ku weeraraan maraakiibta waaweyn, ayuu yidhi Villanueva 1-dii Luulyo. Ilaa 10 ka mid ah markabka. Weeraradii ugu dambeeyay ayaa lagu qaaday maraakiib waaweyn, halka lacago madax furasho ah la bixiyay hal mar oo kaliya, ayuu yiri.
Tirada sii kordhaysa ee weerarrada waxaa fulinaya kooxo “si fiican u hubaysan, abaabulan oo tiro ahaan ka badan” sidii hore, ayuu yidhi.
“Waxaan la kulannaa 25 ama 30 burcadbadeed ah oo isku weerar ah,” ayuu yiri Villanueva. “Waxay si fiican isugu xidheen telefoonada dayax-gacmeedka iyo hubka culus.”
Waxaa jiray 30 weerar oo lagu qaaday maraakiib ganacsi, doomo kalluumeysi iyo doomo tan iyo bishii November, ayuu yiri. Dhacdooyinkii u dambeeyay waxaa ka mid ah dad bishii December lagu qafaashay markabka MV Ruen ee ka babanaayay calanka Malta, taasoo keentay in maraakiibta dagaalka ee India, Japan iyo Spain ay soo badbaadiyaan 18 shaqaale ah oo la socday. Waa markii ugu horreysay oo lagu guulaysto afduubka markab lagu af-duubto xeebaha Soomaaliya tan iyo sannadkii 2017-kii, sida ay sheegtay xafiiska caalamiga ah ee badaha.
Budhcad badeedu waxa ay ka soo ifbaxday xeebaha Soomaaliya markii uu bilaabmay dagaal sokeeye horaantii sagaashamaadkii. Weeraradu waxay sii bateen horaantii 2000-meeyadii, markaasoo ay qarxeen iskahorimaadyo ka dib markii ciidamada Itoobiya ay soo galeen dalka si ay meesha uga saaraan maamul Islaami ah. Tirada shilalka ayaa gaartay sanadkii 2011 kii, markaasoo 237 dhacdo ay dhaceen, iyadoo 32 markab ay gacanta ku dhigeen burcad badeed iyo 736 qof oo la qafaashay, sida ay sheegeen ciidamada badda ee Midowga Yurub.
Bishii hore, falaagada Xuutiyiinta ayaa sanadkii 2024-kii qaaday tiradii ugu badneyd ee weerarrada lagu qaado maraakiibta ganacsiga, iyadoo la beegsaday 16 markab, sida lagu sheegay xog ay daabaceen ciidamada badda ee ka howlgala gobolka.