Muqdisho (KAAB TV) – Carl Skau Ku Xigeenka Agaasimaha Fulinta ee Barnaamijka Cunnada Adduunka (WFP), ayaa carrabka ku adkeeyay baahida degdegga ah ee gargaarka bini’aadantinimo ee joogtada ah ee Soomaaliya ka dib hawlgal saddex maalmood ah oo ay ku tageen dalka, halkaas oo ay ka jiraan cunto yari daran iyo caqabadaha cimilada la xiriira.
Skau wuxuu booqday Baydhabo oo ah gobol ay si ba’an u saameeyeen abaarihii 2020-2023 iyo daadad ba’an oo xigay Noofambar 2023. Daadadkan oo ah kuwii ugu darnaa muddo tobanaan sano ah, ayaa saameeyay laba milyan oo qof iyo barakaca 750,000.
“Qoysaskii Baydhaba waxaa ku qasbay inay guryahooda ka barakacaan colaado iyo jaha-wareer cimilo oo aan kala joogsi lahayn, waxaa qabsaday masiibo, barakac, iyo la’aanta baahiyaha aasaasiga ah sida cunno nafaqeysan iyo waxbarasho,” ayuu yiri Skau. “Dadka Soomaaliyeed adkeysigooda waa mid aan caadi ahayn, waxaa lama huraan ah in dowladda, UN-ka iyo hay’adaha la shaqeeya ay mudnaanta siiyaan kuwa ugu nugul ayna gaarsiiyaan gargaar waqtigooda ku habboon.”
Waxaa mahad leh kor u kaca bini’aadantinimo ee baaxadda leh oo ay hogaaminayaan WFP iyo la-hawlgalayaasha caalamiga ah, Soomaaliya waxay si dirqi ah uga hortagtay macluushii 2022. Si kastaba ha ahaatee, ku dhawaad 3.4 milyan oo Soomaali ah ayaa weli wajahaya gaajo heer-deg-deg ah (IPC3) in kasta oo ay soo hagaagtay haqab-beelka cuntada ka dib roobabkii sii kordhay sanadkan.
“Guulaha aan la leenahay Dowladda iyo hay’adaha aan wada shaqeyno waa kuwo ammaan mudan, haddana ma awoodno inaan nasano. WFP waxay weli u heellan tahay caawinta kuwa ugu nugul. Xaqiijinta gargaarka bani’aadamnimada iyo badbaadada shaqaaluhu waa muhiim,” ayuu Skau ku daray.
Inkastoo roobabka fudud ee sanadkan ay yareeyeen khataraha fatahaadaha, haddana bulshooyinka ayaa weli la ildaran saameynta joogtada ah ee masiibooyinka hore. Saadaasha ayaa saadaalisay xaaladaha qalalan ee socda oo roobabku ay ka hooseeyaan celceliska xilliga soo socda, taas oo uga sii dari doonta caqabadaha jira.
“Soomaaliya waxay taagan tahay waqti muhiim ah. Waa inaan bixinno oo keliya cunto nafaqo leh, laakiin waa inaan wax ka qabannaa sababaha gaajada iyo inaan ka caawinno bulshooyinka la qabsiga xaaladaha cimilada ee soo noqnoqda,” Skau ayaa ku nuux-nuuxsaday.
Sannadkii 2023, dadaallada dib-u-dhiska ee WFP ee Soomaaliya waxaa ka mid ahaa in 315,000 oo qof ay ku taageerto habab cunto oo casri ah, hab-nololeed, diyaargarow, soo kabasho, iyo maareynta kheyraadka biyaha. Qorshaha Waxkaqabadka ee WFP waxa kale oo uu fariimo digniin hore ah gaadhsiiyey 1.9 milyan oo qof iyo xawilaad lacageed oo qiimaheedu dhan yahay $1 milyan la gaadhsiiyey 80,000 oo qof oo halis ugu jira fatahaado sanadka 2024-ka. .
“Inkasta oo kheyraadku xaddidan yahay hadda waa waqtigii muhiimka ahaa ee lagu maalgelin lahaa adkeysiga iyo la qabsiga cimilada si loo yareeyo saameynta naxdinta mustaqbalka. WFP waxay xoojinaysaa dadaallada lagu dhisayo bulshooyin adkeysi leh,” ayuu yiri Skau.
Intii uu ku guda jiray howshiisa Skau waxa uu la kulmay Ra’iisul Wasaare ku xigeenka Soomaaliya iyo Wasaarado muhiim ah oo ay ka mid yihiin Beeraha, Tamarta iyo Kheyraadka Biyaha, Deegaanka iyo Isbeddelka Cimilada, iyo Xanaanada Xoolaha iyo sidoo kale hay’adaha caalamiga ah ee dhinaca horumarinta. Wadahadalada diiradda lagu saaray horumarinta hababka cuntada ilaalinta bulshada iyo qaadashada tignoolajiyada cusub ee horumar waara, oo ku xidhan in la joogteeyo gelitaanka aan la carqaladayn ee dadka ay saamaysay.