Niger (KAAB TV) – Mareykanka ayaa bilaabay in uu qalab milatari iyo shaqaale dheeri ah ka saaro Niger Jimcihii ka dib markii ay dhowr bilood sugayeen taliska militariga ee talada haya si ay u ansixiyaan duullimaadyada militariga Mareykanka ee gudaha dalka, Wasaaradda Difaaca Mareykanka iyo Waaxda Difaaca Qaranka ee Jamhuuriyadda Niger ayaa Sabtidii ku dhawaaqay.
Warkan ayaa ku soo beegmaya iyadoo 15-ka bisha September ay ku egtahay waqtiga kama dambaysta ah ee ka bixitaanka ay labada dal ku heshiiyeen.
Mudnaanta Maraykanku waxay ahayd in marka hore laga saaro qalabka xasaasiga ah ee Niger, ilo xog ogaal ah ayaa sheegay.
Shabakadaha dabagalka duulimaadyada ayaa muujiyay diyaarad nooca US C-17 oo ku sii jeeday caasimadda Niger ee Niamey Jimcihii. Inta badan ciidamada Mareykanka iyo qalabkooda ayaa ku sugnaa magaalada Niamey ee loo yaqaano saldhiga 101. Illo wareedyo ayaa xaqiijiyay in diyaaradan ay la baxday qalab militari iyo qaar ka mid ah shaqaalaha.
Bishii la soo dhaafay, Mareykanka iyo Niger waxay gaareen heshiis ku saabsan ka bixitaanka ciidamada Mareykanka ee dalka, taasoo siinaya millatariga afar bilood inay ka soo saaraan ku dhawaad 1,000 shaqaale Mareykan ah iyo qalab militari oo ku yaal Galbeedka Afrika. Niger waxay ahayd xudunta udub-dhexaadka u ah Maraykanku uu ka fulin jiray ilaalinta kooxaha xagjirka ah ee gobolka, oo ay ku jiraan adeegsiga diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee MQ-9 Reaper. Mareykanka ayaa sidoo kale tababaray ciidamada Niger.
Laakiin afgambigii ka dhacay Niger bishii Luulyo ee la soo dhaafay ayaa hakad geliyay hawshii tababarka. Xidhiidhka u dhexeeya Maraykanka iyo taliskii militariga ayaa sii kordhayay iyadoo saraakiisha maamulka Biden ay ku baaqeen waddo cad oo doorasho xor iyo xalaal ah.
In kasta oo ay jiraan dadaallo lagu doonayo in lagu sii wado joogitaanka milatariga Niger, taliska milatariga ayaa ku baaqay horraantii sanadkan in ciidamada Mareykanka laga saaro dalkaas, hannaankaas oo sii adkeeyay baahida loo qabo in laga saaro qalabka xasaasiga ah ee Mareykanka. Mareykanka ayaa sidoo kale lagu qasbay inuu sugo inta ciidamada militariga Niger ay ansixiyaan ogolaanshaha duullimaadyada si ay ula baxaan shaqaalaha iyo qalabka, heshiiskaas oo kaliya la gaaray bishii hore.
Shaqaalihii Maraykanka ee ka baxay heshiiska ka hor ayaa duulimaadyo ganacsi ka dhoofay dalka, sida ay sheegeen saraakiisha Maraykanka.
Iyadoo Mareykanku uu isku diyaarinayay inuu dalka ka baxo, ayaa waxaa gudaha u galay ciidamada Ruushka, kuwaasoo ka howlgalayay isla saldhigga ciidamada Mareykanka. Habaynta, oo labada militari ka dhigtay meel u dhow dhow, waxay ahayd qodob ay ku muransan yihiin Mareykanka iyo Niger, waxayna sii xoojisay walaaca laga qabo in milatariga waddanku uu u weecdo Kremlin-ka. Ruushka iyo Niger ayaa ku heshiiyey inay xoojiyaan xiriirkooda militari bishii Janaayo, wasaaradda difaaca ee Ruushka ayaa xilligaas sheegtay.
Ruushku waxa uu aad uga shaqeeyay in uu balaadhiyo saamaynta uu ku leeyahay gobolka. Toddobaadkan, wasiirka arrimaha dibadda ee Ruushka Sergey Lavrov ayaa booqday Burkina Faso, wuxuuna sheegay in Ruushku uu kordhin doono tirada macallimiinta milateri ee ka shaqeeya dalkaas.
Horraantii bishii Maarso, madaxa Taliska Mareykanka ee Afrika, Gen. Michael Langley, ayaa uga digay Congress-ka in Ruushka uu si gardarro ah uga shaqeynayo inuu cagihiisa ku ballaariyo dalalka Afrika, isagoo dhowr jeer ka tagay “goobta ugu sarreysa” inay hoos yimaadaan saameyntooda.
Dabayaaqadii bishii hore, qaar ka mid ah saraakiisha difaaca Mareykanka ayaa muujiyay cabbir kalsooni ah oo ah in mustaqbalka iskaashiga Niger uu suurtagal yahay, taas oo ku saleysan sanado badan oo iskaashi ah oo looga hortagayo kooxaha xagjirka ah ee dalalka deriska ah sida Mali iyo Burkina Faso. Rajadaas ayaa hoos u dhacday; Sarkaal kale ayaa CNN u sheegay in aysan u badneyn in Mareykanka uu sii wado xiriir kasta oo macno leh oo uu la leeyahay hoggaanka Niger ee hadda jira, gaar ahaan halka saameynta Ruushku ay sii socoto sii ballaarinta gobolka.